چشم مصنوعی بدون تخلیه

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ اسکلرال شل که آن را با نام چشم مصنوعی بدون تخلیه نیز می شناسند نوعی از پروتزهای چشمی است که در آن نیازی به تخلیه کامل چشم فرد نمی‌باشد. در این مطلب به بررسی این نوع پروتز چشم و مزایا و معایب استفاده از آن می‌پردازیم.

چشم مصنوعی

برای بررسی اسکلرال شل در ابتدا بهتر است که یک آشنایی کلی در مورد چشم مصنوعی داشته باشیم. چشم انسان ممکن است بنا به دلایل مختلفی دچار آسیب‌های شدیدی گردد که در اثر آن شخص مجبور به تخلبه کامل یا جزئی آن شود. فضای خالی ایجاد شده در این ناحیه می‌تواند شخص را با مشکلات و درگیری های زیادی مواجه سازد. از جمله این مسائل می‌توان به افتادگی پلک، کاهش اعتماد به نفس و ... اشاره نمود.

از اینرو برای کاهش این مشکلات بهتر است که فرد آسیب دیده از پروتزهای چشمی یا همان چشم‌های مصنوعی استفاده نماید. از آنجاییکه این پروتزها قابلیت حرکت دارند، لذا بسیاری از افراد متوجه استفاده شخص از چشم مصنوعی نمی‌شوند. خود این موضوع موجب افزایش اعتماد به نفس افراد آسیب دیده و زمینه ساز حضور مجدد آنها در جامعه خواهد بود. 

قابل ذکر است که چشم‌های مصنوعی غالبا از موادی همچون شیشه و اکریلیک پزشکی (PMMA) تولید می‌شوند. البته باید توجه داشت که نوع شیشه‌ای که آن را با نام چشم شیشه‌ای می‌شناسند امروزه منسوخ شده و به ندرت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 انواع چشم مصنوعی

چشم‌های مصنوعی با توجه به کاربرد و جنس آنها دارای انواع مختلفی هستند. البته باید توجه داشت که این تنوع باعث متغیر بودن قیمت آنها نسبت به یکدیگر نیز می‌گردد. انواع پروتزهای چشمی عبارتند از:

• اسکلرال شل آکریلیک یا همان چشم مصنوعی بدون تخلیه
• پروتز چشم آکریلیک حفره دار
• پروتز چشم آکروکامپوزیت
• چشم مصنوعی آکریلیک ثابت
• چشم مصنوعی آکریلیک متحرک
• چشم مصنوعی آنتی پتوز یا ضد افتادگی پلک
• چشم مصنوعی اوربیتال سیلیکونی

پزشک با توجه به میزان آسیبی که چشم شخص دیده یکی از موارد بالا را انتخاب می‌نماید و از آن برای بیمار استفاده خواهد نمود. در خصوص چشم مصنوعی آکروکامپوزیت هم ذکر این نکته ضروری است که این پروتز چند وقتی است به دست کارشناسان و متخصصین ایرانی و در کلینیک تخصصی چشم مصنوعی ماهان تولید و روانه بازار شده است. این محصول دارای گواهی ثبت اختراع می‌باشد و از مزایای بسیاری همچون سبکی و طول عمر بیشتر نسبت به نسل‌های پیش‌تر از خود برخوردار است.

چشم مصنوعی بدون تخلیه (اسکلرال شل)

چشم مصنوعی بدون تخلیه یکی از انواع پروتزهای چشمی است که برای استفاده از آن نیازی به تخلیه کامل چشم بیمار نمی‌باشد. برای استفاده از این پروتز، تنها قسمت‌هایی از چشم که آسیب دیده‌اند جدا می‌شود و در واقع عمل تخلیه بصورت جزئی انجام می‌گردد.

همچنین این نوع چشم مصنوعی در افرادی که به دلیل صدمه زیبایی چشم آنها از دست رفته و نیازی به تخلیه چشم وجود ندارد نیز کاربرد دارند. طبیعی بودن این پروتزها به حدی است که دیگران متوجه استفاده شخص از پروتز نخواهند شد.

چشم مصنوعی بدون تخلیه از چه موادی ساخته می‌شود؟

این نوع پروتز هم به مانند سایر پروتزها امروزه از جنس اکریلیک پزشکی تولید می‌شود. از مزایای اکریلیک پزشکی می‌توان به مواردی همچون سبکی آن اشاره نمود. البته عمر پروتزهای اکریلیک نسبت به پروتزهای شیشه‌ای نیز بالاتر است و این پروتزها از استحکام بیشتری برخوردارند. همچنین چشم مصنوعی که با استفاده از اکریلیک پزشکی تولید می‌شود از شفافیت بالاتری برخوردار است و شباهت بیشتری به چشم سالم فرد خواهد داشت.

چشم مصنوعی بدون تخلیه در چه مواردی کاربرد دارد؟

چشم مصنوعی بدون تخلیه بیشتر مناسب افرادی است که در اثر یک حادثه چشم آنها آسیب دیده است، ولی نیازی به تخلیه کامل آن وجود ندارد. در این بیماران، چشم زیبایی خود را از دست می دهد و بهتر است که برای بازیابی این زیبایی، آنها از پروتزهای اسکلرال شل استفاده نمایند.

در افراد درگیر با این موضوع، غالبا چشم آسیب کوچکتر از چشم سالم است و اغلب چشم معیوب با افتادگی پلک نیز مواجه خواهد شد. به همین منظور می‌توان با یک طراحی دقیق پروتز، از این عارضه تا حد زیادی جلوگیری کرد. البته باید در نظر داشت که این نوع پروتزها برای افرادی که عمل نیم تخلیه را انجام داده‌اند نیز مناسب می‌باشد.

نکته بسیار حائز اهمیت در خصوص چشم مصنوعی بدون تخلیه، حفظ اتصال ماهیچه و کره چشم می‌باشد. زیرا از این طریق حرکت چشم معیوب کاملا مشابه چشم سالم فرد خواهد بود، بگونه‌ایکه دیگران قادر به تشخیص استفاده شخص از پروتز نخواهند بود. همین موضوع در افزایش اعتماد به نفس این افراد تاثیر بسزایی خواهد داشت.

چگونگی جایگذاری چشم مصنوعی بدون تخلیه (اسکلرال شل)

غالبا برای استفاده و جایگذاری اسکلرال شل در چشم آسیب دیده نیازی به انجام جراحی نیست. اما مواردی هم وجود دارد که در آن با توجه به حساسیت بسیار بالای قرنیه شخص، می‌بایست عمل جراحی فلپ ملتحمه انجام شود. پس از انجام این عمل، چشم شخص برای قرارگیری اسکلرال شل آماده خواهد شد. البته ذکر این نکته ضروری است که تشخیص لزوم انجام این عمل بر عهده چشم پزشک خواهد بود و او با توجه به علائم تشخیص خواهد داد که آیا انجام این عمل ضرورتی دارد یا خیر؟

مزایای استفاده از چشم مصنوعی بدون تخلیه

چشم های مصنوعی بدون تخلیه با توجه به نوع ساخت آنها و همچنین کاربردشان، دارای مزایای بسیاری نسبت به سایر نمونه‌ها می‌باشند. از جمله این مزایا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• برای استفاده از این پروتزها نیاری به تخلیه نیست و در واقع اتصال بین ماهیچه‌ها و کره چشم برقرار می‌ماند. به همین دلیل حرکت اسکلرال شل کاملا مشابه چشم سالم است.
• وزن این پروتزها نسبت به سایر نمونه‌ها کمتر است.
• استفاده از این پروتزها دارای عوارض کمتری است و ترشحات چشمی به میزان کمتری از چشم خارج خواهد شد.
• همچنین بدلیل عدم تخلیه چشم، بیمار متحمل هزینه‌های کمتری خواهد شد.

نتیجه گیری

چشم‌های مصنوعی در انواع و اقسام مختلفی در بازار وجود دارند که هر کدام از آنها برای منظوری مورد استفاده قرار می‌گیرند. یکی از انواع این پروتزها، اسکلرال شل یا همان چشم مصنوعی بدون تخلیه می‌باشد. این نوع پروتز مناسب افرادیست که چشم آنها دچار آسیب جدی شده ولی نیازی به تخلیه کامل آن وجود ندارد. این افراد می‌توانند با استفاده از این نوع پروتز زیبایی از دست رفته چشم خود را بازیابی نمایند.