به گزارش سرویس اقتصادی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ بر اساس قانون بودجه سال جاری هنرمندان چهار برابر حقوق بگیران از معافیت مالی بهره مند شده اند، در چنین وضعیتی این سؤال مطرح می شود؛ چرا بین پرداخت کنندگان مالیات چنین تبعیضی وجود دارد؟
مالیات همواره یکی از منابع ثابت درآمدی دولت ها بوده است که در برخی از مواقع بنا بر اهداف مختلفی از جمله تشویق فعالان اقتصادی و رشد کسب وکارها برای برخی از اقشار جامعه یا برخی فعالیت ها معافیت هایی دیده شده است. بررسی ها نشان می دهد تنوع معافیت های مالیاتی در ایران به نسبت سایر کشورها بسیار بالاست به طوری که ۴۰ درصد اقتصاد کشور از پرداخت مالیات معاف هستند.
در واقع، معافیت مالیاتی ابزاری جهت اعمال سیاست های حمایتی دولت به شمار می رود؛ اما در برخی موارد این مسئله سبب سوءاستفاده مؤدیان یا زمینه ساز شکل گیری تبعیض مالیاتی شده است. در حدود دو دهه قبل مجلس شورای اسلامی با تصویب یک قانون چالشی، یک معافیت کلی برای مشاغل هنری در نظر گرفته بود؛ ولی در بودجه سال ،۱۴۰۰ حذف معافیت مالیاتی هنرمندان مطرح شد.
بنا بر قانون بودجه ۴۰۲ ۱ تمام اشخاصی که در بخش هنری فعالیت می کنند تا سقف ۰ ۴۸ میلیون تومان از معافیت مالیاتی می توانند استفاده کنند این در حالی است که سقف معافیت مالیاتی کارگران ۲۰ ۱ میلیون تومان در سال است؛ یعنی چهار برابر معافیت حقوق بگیران برای معافیت مالیاتی هنرمندان لحاظ شده است، در چنین وضعیتی این سؤال مطر ح می شود؛ چرا بین پرداخت کنندگان مالیات چنین تبعیضی وجود دارد؟
آیا این مسئله توجیه کارشناسی دارد یا خیر ؟
اعمال نر خ صفر مالیات به نفع کشور است تا معافیت مالیاتی برخی کارشناسان معتقدند که مالیات برای تأمین درآمد دولت، حرکت به سمت عدالت اجتماعی و هدایت سرمایه ها به برخی از بخش ها طبق سیاست کلی دولت وضع می شود.
در یک نظام مالیاتی پیشرفته به جای معافیت می توان نرخ صفر را تعریف کرد، به طورکلی برای هرگونه تخفیف مالیاتی باید توجیه وجود داشته باشد. در مواجهه با معافیت مالیاتی هنرمندان برخی کارشناسان میگویند؛ در حقیقت همه اقشار جامعه از منافع خدماتی دولت به طور مستقیم یا غیرمستقیم به گونه های مختلف اعم از امنیت کشور، آموزش وپرورش، بنزین ارزان و غیره منتفع می شوند و باید هزینه بخشی از این خدمات را بپردازند؛ بنابراین نمی توان گفت؛ "بخش هنرمند یا بخش ایکس از هیچ گونه خدماتی بهره نبرده است پس مالیات ندهد".
معافیت در کل نظام مالیاتی باید حذف شود
در چارچوب برنامه ها و سیاست های دولت، با اعمال نرخ صفر مالیاتی در کوتاه مدت می تواند حمایت های لازم صورت گیرد؛ اما معافیت مالیاتی معضل گسستگی ایجاد می کند؛ بنابراین معافیت نه به نفع کشور است نه به نفع نظام مالیاتی، به عبارتی با معافیت مالیاتی نمی توان میزان حمایت های صورت گرفته از اقشار مختلف را متوجه شد.
چرا هنرمندان از مالیات معاف شوند؟
دیدگاه موافقان معافیت هنرمندان از مالیات: "چرا موافق معافیت مالیاتی هنرمندان هستید؟" همان گونه که در تمام دنیا از هنرمندان مالیات گرفته می شود؛ اما هنرمندان تا یک مقطعی کار می کنند بعد از آن زمان کار نمی کنند به عبارتی هنرمندان باتوجه به نداشتن حمایت مالی در شرایط بیکاری و ازکارافتادگی باید از مالیات معاف شوند. در کشور های پیشرفته اسم اظهارنامه مالیاتی برگشت مالیات است؛ ولی یکی از ضعف های نظام اداری کشور را می توان جدایی نظام حمایتی از سیستم درآمدی برشمارد؛ یعنی در سایر کشورها مالیات هایی که در طول سال تحت عناوین مختلف گرفته شده است، به صورت مستقیم وارد بودجه دولت برای دوره بازنشستگی می شود؛ زیرا کسری های نظام صندوق های بازنشستگی را دولت باید تأمین کند.
قانون بودجه برای فعالیت های هنری چهار برابر معافیت پایه درآمدی نسبت به سایر مشاغل از جمله کارگران قائل شده است، این مسئله مشکلی از صنف هنرمندان را حل نمی کند؛ چرا که دغدغه این قشر برای زمان فعالیت و کار
نیست؛ بلکه مسئله آنها برای زمانی است که به فراموشی سپرده می شوند. وقتی به کارگری که با ۸ میلیون تومان زندگی می کند چنین معافیتی نمی دهید به همین خاطر معافیت مالیاتی چهاربرابری هنرمندان توجیه ندارد و این خواسته بقیه مشاغل هم است.
یک کارگر ۱۲ ماه سال سر کار است و حق عائله مندی، حق مسکن و حق درمان می گیرد؛ اما یک نویسنده در طول چهار سال یک فیلم نامه شاید بیرون بدهد که این فیلم نامه می شود ۵۰۰ میلیون تومان،یعنی نویسنده تحصیل کرده باتجربه ای که در طول چهار سال یک فیلم نامه اش را می نویسد که با تقسیم درآمد بر سال ها میزان معافیت وی با قشر کارگر یکسان است پس نمی توان گفت چهار برابر یک کارگر ساده برای هنرمند معافیت مالیاتی داریم. بر اساس آخرین گزارش از صنف کارگردان ها، بیش از سه سال است که 400 نفر از 440 کارگردان کار نکردند.
آیا سلبریتی ها هم مالیات می دهند؟
در خصوص اخذ مالیات از افراد سلبریتی، پول ساز و با درآمد های نیازی نیست از اداره مالیات کسی سراغ آنها برود؛ چرا که آن ها خودبه خود مالیات می دهند، یادمان نرود در زلزله، سیل و سایر اتفاقات نا گوار کشور هنرمندان و ورزشکاران جزو اولین نفراتی هستند که پابه پای مردم برای جمع آوری کمک های نقدی، سرپناه، بخاری و پتو فعالیت می کنند پس باید قدر این ها را بدانیم. از ۹۰ هزار نفر عضو صندوق هنر، نهایت ۵۰۰ نفر درآمد میلیاردی دارند و درآمد مابقی حتی زیر خط فقر هم شاید باشد زیرا تکنولوژی روز به مرور حجم کاری این قشر را به شدت پایین آورده است، از سوی دیگر، برای رسیدگی به ۹۰ هزار پرونده مالیاتی که ۵۰ نفر از آنها باید مالیات بدهند، ۱۰۰ کارمند الزم است و برای این یک درصد این قدر سرمایه گذاری درست نیست.
خصوص معافیت کامل هنرمندان به دلیل کاهش وقت و هزینه کارمندان مالیاتی گفت: در نظام مالیاتی و روش های اجرایی باید سازمان امور مالیاتی دنبال مالیات علی الحساب برود، طبق ماده ۱۶۳ سقف و کفی تعیین می شود و بر همان اساس حتی برای ۹۹درصدی که گفته شد که حتی زیر خط فقر هستند هیچ زمانی صرف رسیدگی به پرونده نمی توان شد ولی سیستم مالیات کارا و عادلانه می شود. وی اضافه کرد: از سوی دیگر باید ماهیت فعالیت برخی از هنرمندان نیز دیده شود به طور مثال اگر فردی یک سال درآمد دارد چند سال ندارد، این را باید دید این مدل به عدالت نزدیک تر است، اما متأسفانه نظام مالیات ستانی ناعادلانه است؛ زیرا حقوق بگیران به روز مالیات پرداخت می کنند؛ ولی به طور مثال فعالان بخش خصوصی با دو سال و چهار ماه وقفه مالیات می دهند.
