تاریخ انتشار: سه شنبه 1402/12/29 - 08:25
کد خبر: 499613

نگاهی جامعه شناختی به «عید نوروز»؛

نوروز، بزرگ‌ترین جشن ایرانیان

نوروز، بزرگ‌ترین جشن ایرانیان

نوروز آروز نو و تازه از بزرگترین جشن ملی ایرانیان در روز اول فروردین ماه بود و از ایام باستانی یکی از دو جشن بزرگ آریاییان ایرانی به شمار می آمده و دیگری جشن مهرگان بوده است. ایرانیان در اعصار باستانی دو فصل گرما و سرما داشتند. تقسیم سال به چهار فصل بعدها پدید آمد. در تقسیم اول سال فصل گرما شامل دو ماه و فصل سرما شامل ده ماه بود.

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ واژه کنونی جشن از ریشه نیز و نیشن و پشت آمده که در اوستا به معنای ستایش است که امروزه به معنای عید و کامرانی و مجلس نشاط و مهمانی به کار می رود نزد زرتشتیان در طول سال جشن های زیادی برگزار می شد که هر یک را مناسبتی بوده مثلاً نوروز خاصه انشم فروردین را جشن بزرگ می نامیدند با مثلاً مهرگان را جشن فریدون ایکی از پادشاهان معروف سلسله اسطوره ای پیشدادی می خواندند. 

نوروز 

نوروز آروز نو و تازه از بزرگترین جشن ملی ایرانیان در روز اول فروردین ماه بود و از ایام باستانی یکی از دو جشن بزرگ آریاییان ایرانی به شمار می آمده و دیگری جشن مهرگان بوده است. ایرانیان در اعصار باستانی دو فصل گرما و سرما داشتند. تقسیم سال به چهار فصل بعدها پدید آمد. در تقسیم اول سال فصل گرما شامل دو ماه و فصل سرما شامل ده ماه بود.

تاسیس در این دو فصل تغییری به وجود آمد و تابستان دارای هفت ماه و زمستان دارای پنج ماه شد. و در هریک هر ازا این دو فصل بل جشنی بیا می کردند که هرد و جشن به نوعی آغاز سال نو محسوب می شد. نخست جشنی که هنگام آغاز فصل گرما وقتی گله ها را از اغل ها به چمن های سبز و خرم می کشاندند و از دیدن چهره دلارای خورشید شاد و خندان می شدند و دیگری در آغاز فصل سرما که گله ها را به اغل ها بر می گرداندند.

و نوشه زمستان را تدارک می دیدند. جشن نوروز در عهد قدیم در اول بهار برپا می شد و چندین روز دوام می یافت ششم فروردین ماه را نو روز بزرگ می نامیدند و پادشاهان در پنج روز اول حقوق لشکریان را می پرداختند. و حاجات مردم را روا می کردند و روز ششم را با خاصگان خود خلوت می نمودند.

برخی پنج روز اول را نوروز عامه و بقیه آن را نوروز خاصه خوانده اند. از مراسم نوروز در دربارهای هخامنشیان و اشکانیان پارتیان) اطلاعت دقیقی در دست نیست اما از عصر ساسانیان اخبار زیادی در اختیار ماست. در دربارهای نخستین خلفای اسلام اخلفای راشدین به نوروز اعتنایی نمی شد اما سپس خلفای اموی برای افزودن به درآمدهای خود هدایای نوروز را که پیش آن در دربار ساسانیان مرسوم بود. از تو معمول داشتند و هدیه ای در عید نوروز بر مردم ایران تحمیل می کردند که در زمان معاویه مقدار آن به پنج تا ده میلیون درهم بالغ می گشت.

اسرای اموی نیز برای جلب منافع خود مردم را به اهدای تحف دعوت می کردند. نخستین کسی که در اسلام هدایای نوروز و مهرگان را رواج داده. داد و حجاج بن یوسف معروف بود. اندکی بعد این رسم از طرف خلفای دیگر اموی به عنوان گران آمدن اهدای تحف بر مردم، منسوخ شده اما در تمام این مدت ایرانیان همچنان مراسم جشن نوروز را بنا می کردند.

در نتیجه ظهور ابو مسلم خراسانی و روی کارآمدن خلافت عباسیان و نفوذ برمکیان و دیگر وزرای ایرانی و بعد تشکیل سلسله های نیمه مستقل ایرانی از جمله طاهریان جشنهای ایرانی از نو رونق یافتند. و بدین سان در دوره اسلامی همواره جشن نوروز برپا می شده و مراسم آن با تصرفات و تغییراتی از دوره ای به دور دیگر انتقال می یافته تا عصر حاضر که بزرگ ترین جشن ملی ایرانیان به شمار می اید در داستانهای ملی ایران تاسیس جشن نوروز به  یکی از بزرگ ترین پادشاهان جمشید  سلسله اساطیری پیشدادیان منسوب گشته است. 

هفت سین 

مشهورترین مراسم نوروز نزد ایرانیان عبارت از آراستن طبیعی هفت عنصر طبیعی است که نام آنها با حرف «سه آغاز می شود و آن ها را معمولا از میان این موارد انتخاب میکنند و سیب، سیاه دانه سنجد سماق سیر، سرکه سبزه سبزی و سمنود هفت سین را بیش از تحویل سال نو در سفره با روی میز می چینند.

این سنت بسیار کهن به نظر می رسد و احتمالاشاره ای است به هفت سیدنا هفت استاسیندا مقبول  در دین زردشتی  سیزده بدر سیزده بدر عنوان مراسم تفرج عمومی در روز سیزدهم نوروز در ایران بوده که در روز سیزدهم فروردین در تمام قسمت های ایران عامه مردم تمام روز را در بیرون از شهر و خارج از خانه بسر می بردند و به شادی و بازی می پرداختند، حتی برای مرید اطمینان از اینکه روز سیزده را بدر کرده باشند و از لحاظ رعایت احتیاط در بعضی موارد دو روز متوالی سیزدهم و چهاردهم فروردین را از شهر خارج می شدند.

در روز سیزده خانواده ها و دوستان غالبا دسته جمعی و گروه گروه از شهر بیرون می رفتند و تا پایان روز نیز در خارج از شهر می ماندند و چنان به ضرورت و شگون این کار معتقد بودند که حتی کسانی که به عقل و دلایل مختلف مجبور به توقف در شهر بودند می رفت رفتند تا به هر حال، سیزده را بدر کرده ده باشند.

در بیرو ان از شهر بیشتر خانواده ها به تفریح و رقص و آواز و بازی سرگرم می شدند. حتی سالخوردگان هم به انواع بازی های قدیمی مشغول می گشتند. بدین ترتیب سیزده بدر بی تردید تا حدی از اسباب احیای بازی هایی می شد که در حال فراموشی بودند. زنان غالباً غالباً . سبزه هایی را که به مناسبت آمدن بهار کاشته بودند. در این روز به خارج ازخانه می انداختند و دختران در مزارع علف ها را گره می زدند و غالبا ترانه هایی از قبیل «سیزده بدر سال دگر خانه شوهر، بچه بغل و ه می خواندند.

گفتنی است؛ سیزده بدر بانکه متعاقب جشن های دوروزی بوده، ظاهراً ربطی به این جشن ها نداشته و جشن های نوروز در پیش از اسلام، جمعاً بیشتر از شش روز نبوده و در تقویم دینی زردشتیان هم فروردین ماه جشن دیگری برگزار نمی شده باری مراسم سیزده بدر ظاهراً مولود اعتقاد عامه مردم بوده است و نسبت به نحوست عدد ۱۲ و ا و این اعتقاد اختصاص به ایران نداشته و در اروپا مخصوصا در فرانسه) ا نیز شایع بوده اما اما اختصاص پای برخی از این مراسم به سیزدهم فروردین احتمالا ازآن روست که می خواسته اند در آغاز سال نو از نحوست موهوم ۱۳ خودداری شود. 

مرتبط ها
نظرات
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
معرفی کسب و کارها
عاشورا و پیوست فرهنگی ایران؛ از سوگ شیعی تا سرمایه انسجام ملی
کل خیر فی الحسین؛ بزرگترین خسارت جدایی از حسین (ع) است
برافراشته‌شدن پرچم خونخواهی رهبر شهید در «کشوردوست»
ایران ایستاده در میان فاجعه ۵ تیم آسیایی
توهمات جدید ترامپ درباره تفاهم نامه با ایران
اختلال دسترسی به فیش حقوقی بازنشستگان رفع شد
تکلیف سه تیم صعود کننده گروه دوم مشخص شد
ترامپ ۸۸میلیارد دلار بودجه تکمیلی برای هزینه‌های جنگ ایران درخواست کرد
ناتو باید برای همدستی در ارتکاب جنایت علیه ایران پاسخگو باشد
شگفتی‌سازی دیرهنگام هائیتی نتیجه نداد
بازی یکطرفه برزیل مقابل اسکاتلند
اظهارات متناقض آمریکایی‌ها، تداوم بدگمانی ایرانیان را درپی دارد
هنوز از علت حادثه مدرسه میناب اطلاعی ندارم!
انعقاد تفاهم‌نامه همکاری میان دانشگاه الزهرا (س) و کمیته ملی پارالمپیک جمهوری اسلامی ایران
خوابگاه‌ها میزبان دانشجویان مهمان مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب
زنان بیشتر از مردان تحت تأثیر آپنه خواب قرار می‌گیرند
خطر بیماری قلبی در زنان با وزنه زدن کاهش می یابد
آفت بزرگ بزنگاه‌های تاریخی، تأخیر خواص در تشخیص صحنه است
از نقشه راه تا زیاده‌خواهی؛ ضمانت اجرایی کجاست؟
ایران تصویر روشنی از مذاکرات به مردم و جهان ارائه نمیدهد
چند بار بند اول تفاهم نقض شده است؟
کارگاه توان‌افزایی مصاحبه‌کنندگان دکتری ۱۴۰۵ با حضور مدیرکل پژوهش دانشگاه آزاد برگزار شد
شالچی: دانشگاه هنر ایران «خانه تخیل ملی» و «زبان عاطفی جامعه» است/ ضرورت خروج هنر از آتلیه‌ها و نقش‌آفرینی در حل مسائل شهری
پاسخ رئیس بنیاد ملی نخبگان به ابهامات جذب نخبگان در دستگاه‌های اجرایی
تعویق یک هفته‌ای امتحانات پایان‌ترم/ غیبت در امتحانات باعث حذف درس نمی‌شود
چالش‌های پنهان دانشجویان تحصیلات تکمیلی کشاورزی
تمدید مهلت ثبت‌نام دوره تابستانی دانشگاه علوم پزشکی هوشمند
انتشار فهرست ۶۶۹ نشریه ایرانی نمایه شده در Clarivate و Scopus در SID
تغییر برنامه امتحانات پایان نیمسال دانشجویان دانشگاه امیرکبیر
کرسی‌های ۶ میلیاردی برای پروژه‌های مرزشکن/استقلال مالی ۵ ساله نخبگان
زمان شروع امتحانات دانشگاه شهیدبهشتی به تعویق افتاد
آمار پاسخگویی وزارت علوم و دانشگاه‌ها به شکایات
توافق جدید برای ورود دانش بنیان‌ها به نظام بیمه سلامت
مهلت ثبت درخواست میهمانی و انتقال دانشجویان شاهد و ایثارگر تمدید شد
ثبت‌نام ایجاد و ترمیم سابقه تحصیلی از امروز آغاز شد
اعلام جزئیات برگزاری امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد در شهر محل سکونت
مصاحبه مجازی داوطلبان دکتری تخصصی ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد از شنبه ۶ تیر آغاز می‌شود
تعریف ۲۰۰۰ پایان‌نامه با مشارکت پژوهشگران ایرانی و استادان خارجی
۵ راهکار برای نجات آموزش عالی؛ از اصلاح ذی‌نفع هراسی تا راه‌اندازی اتاق فکر مسائل بنیادین
مهلت پنج‌روزه برای رفع نقص مدارک فلوشیپ ۱۴۰۵
مدارک مورد پذیرش دکتری تخصصی پزشکی اعلام شد
تفاهم‌نامه ایرانداک و سازمان بازرسی برای ارتقای سلامت علمی کشور
نظرسنجی
به نظر شما توافق با آمریکا به پایان مخاصمات می‌انجامد یا دوباره شاهد یک درگیری تمام عیار خواهیم بود؟


مشاهده نتایج
go to top