به گزارش سرویس صنفی و آموزشی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ براساس قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور مصوب 18/12/1394 مجلس شورای اسلامی و مصوبات شورای سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی، سنجش و پذیرش در مقطع دکتری ناپیوسته، بر حسب هر یک از شیوههای: آموزشی- پژوهشی و پژوهش محور انجام میشود.
ضمنا براساس ابلاغیه شماره 51130/2 به تاریخ 18/03/1402 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پذیرش دانشجو به روش استاد محور نیز در برخی از مجموعههای امتحانی صورت خواهد گرفت. تمامی داوطلبان مجاز به انتخاب رشته ضرورت دارد با توجه به نتایج درج شده در کارنامه آنان، از روز شنبه به تاریخ 01/02/1403 لغایت روز چهارشنبه به تاریخ 05/02/1403 به درگاه اطلاعرسانی سازمان سنجش مراجعه کرده و پس از مطالعه دفترچه راهنمای انتخاب رشته نسبت به انتخاب 50 کدرشته محل اقدام کنند.
داوطلبانی که نسبت به انتخاب رشته اقدام مینمایند با توجه به نمره کل اکتسابی کد ترکیب مربوطه، کدرشته محلهای انتخابی، سهمیه و حدنصاب تعیین شده توسط مؤسسات و سایر ضوابط، برای مرحله مصاحبه و بررسی سوابق علمی و پژوهشی مرحله دوم آزمون معرفی خواهند شد.
بدیهی است فردی که مجاز به انتخاب رشته شده باشد در صورت نداشتن حدنصاب نمره لازم که توسط مؤسسات تعیین میشود، برای مرحله مصاحبه و بررسی سوابق علمی و پژوهشی مرحله دوم آزمون معرفی نخواهد شد. بدیهی است عدم مراجعه برای مصاحبه، به منزله انصراف از پذیرش بوده و امکان آزمون کتبی یا مصاحبه مجدد در هیچ یک از دانشگاهها و مؤسسات وجود نخواهد داشت.

شرط شرکت در مراحل مصاحبه و بررسی سوابق علمی و پژوهشی درج کدرشته محل توسط داوطلبان در فرم انتخاب رشته اینترنتی و کسب حدنصاب کد رشته محل مورد تقاضا است. به عبارت دیگر اگر داوطلب حدنصاب کدرشته محلی را کسب نموده ولی در زمان مقرر اقدام به انتخاب رشته و درج آن کد رشته محل در فرم انتخاب رشته اینترنتی نکرده باشد، امکان شرکت در مراحل مصاحبه و بررسی سوابق علمی و پژوهشی برای ایشان میسر نخواهد بود.
پذیرش نهایی داوطلبان
گزینش نهایی در هر یک از کدرشته محلهای آزمون نیمه متمرکز دکتری سال 1403 از بین داوطلبانی صورت میگیردکه واجد شرایط ذیل هستند:
1- براساس اعالم نتایج اولیه، مجاز به انتخاب رشته شده باشند.
2 - نسبت به انتخاب کدرشته محلهای تحصیلی در زمان مقرر اقدام کنند.
3 - حدنصاب نمره علمی لازم را در کدرشته محلهای انتخابی کسب کرده و برای مرحله دوم مصاحبه و بررسی سوابق علمی و پژوهشی آزمون توسط سازمان سنجش آموزش کشور معرفی شده باشند.
4- در مرحله دوم مصاحبه و بررسی سوابق علمی و پژوهشی در یک یا چند دانشگاه شرکت و حدنصاب نمره این مرحله را در کد رشته محلهای انتخابی کسب کنند.
5 -پذیرش نهایی در هر کدرشته محل مطابق ظرفیت در هر یک از سهمیههای مصوب و پس از تأیید صلاحیتهای عمومی انجام میشود.
6 –سهمیههای رزمندگان و ایثارگران و مربیان مطابق ضوابط مندرج در صفحات 18 تا 21 دفترچه راهنمای ثبتنام و شرکت درآزمون شماره 1 اعمال میشود.
امتیاز متقاضیان آییننامه استعدادهای درخشان
داوطلبان واجد شرایط برای پذیرش در مقطع دکتری میتوانند براساس آییننامه پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان به شماره 307862/2 به تاریخ 17/10/1401 و آییننامه پذیرش بدون آزمون به شیوه استادمحور مبتنی بر رفع نیازهای کشور به شماره 379602/2 به تاریخ 18/12/1401 و مصوبات مربوط به شورای هدایت استعدادهای درخشان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اقدام کنند.
نکته: آییننامههای یاد شده تنها برای پذیرش بدون آزمون است و تسهیلاتی در آزمون ورودی برای داوطلبان وجود ندارد.
شیوههای آموزشی در مقطع دکتری
شیوه آموزشی ـ پژوهشی: شیوه آموزشی ـ پژوهشی، روشی است که محتوای برنامه آن مشتمل بر واحدهای درسی و پایاننامه است. این شیوه تا سال 1389 تنها شیوه آموزشی در ایران بوده و پذیرش دانشجو در همه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی کشور فقط به این روش صورت میگرفت.
شیوه پژوهش محور: این شیوه با محوریت پژوهش و مشتمل بر دریافت واحدهای آموزشی محدود و ارائه رساله برگزار میشود. برگزاری مقطع دکتری پژوهش محور مشروط به داشتن طرح پژوهشی تقاضا محور طرح پژوهشی دارای کارفرمای مشخص که برابر قرارداد، اجرای آن به مؤسسه واگذار و اعتبارات کامل آن به همراه هزینههای نظارت بر آن توسط کارفرما تأمین و نتیجه کار نیز تحویل گرفته میشود با کارفرمای مشخص شخصیت حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی است که طی یک قرارداد، انجام طرح پژوهشی را به دانشگاه/مؤسسه واگذار نموده و تأمین همه هزینههای انجام و نظارت بر اجرای موضوع قرارداد را تقبل میکند است.
چند نکته: برای تشخیص رشته محلهای شیوه پژوهش محور و تفکیک آنها از رشته محلهای شیوه آموزشی- پژوهشی، در ستون توضیحات این رشته محلها عبارت پژوهش محور درج میشود.

منظور از طرحواره، طرح اولیه رساله داوطلبان رشته محلهای پژوهش محور است که در راستای طرح پژوهشی تقاضامحور که از طرف مؤسسه اعلام شده است توسط داوطلب تهیه و تدوین و در زمان انجام مصاحبه و بررسی سوابق آموزشی، پژوهشی، فناوری بصورت مکتوب ارائه میشود.
عنوان یا عناوین طرح پژوهشی مربوط به هر یک از کدرشته محلهای پژوهش محور به منظور تهیه طرحواره توسط داوطلبان از طریق سایت مؤسسات پذیرنده اعالم خواهد شد. طول مدت دوره در هر دو شیوه حداکثر 5 سال است. در ضمن انتقال، تغییر رشته و مهمان در هر دو شیوه ممنوع است. شیوه پذیرش استاد محور: بر اساس شیوه نامه پذیرش دانشجو به روش استاد محور ابلاغی طی نامه شماره 51130/2 به تاریخ 18/3/1402 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در آزمون دکتری سال 1403 پذیرش دانشجو به شیوه استاد محور در برخی کد رشته محلها انجام میشود.
اعضای هیئت علمی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی دولتی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری که حائز شرایط شیوه نامه یاد شده هستند، میتوانستند نسبت به اعلام پذیرش دانشجو به این شیوه اقدام کنند. برای کد رشته محلهای استاد محور در قسمت ستون توضیحات مقابل هر کد رشته محل، نام استاد و موضوع رساله درج شده است.
عضو هیئت علمی نمیتواند پدر، مادر، برادر، خواهر، همسر، پدر بزرگ، مادر بزرگ، عمو، دایی، خاله، عمه دانشجو و پدر و مادر همسر دانشجو باشد. در صورت اثبات تخلف از این موضوع دانشجو در هر مرحله از تحصیل باشد از ادامه تحصیل محروم میشود. پذیرش به شیوه استاد محور پس از طی مراحل و فرایندهای مربوطه، بر اساس اولویت انتخابی داوطلبان و متعاقب آن شرایط و ضوابط اعم از حدنصاب، نمره کل نهایی و ... همانند شیوه آموزشی و پژوهشی انجام میشود.
مقررات آموزشی مقطع دکتری
داوطلبان جهت کسب اطالعات در خصوص سایر شرایط و ضوابط مقطع دکتری، مقررات آموزشی، امکانات و میزان شهریه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی مجری در دورههای نوبت دوم، غیردولتی، غیرانتفاعی، پیامنور، پردیس خودگردان و مشترک به درگاه اطلاعرسانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و یا درگاههای اطالعرسانی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی پذیرنده دانشجو، مراجعه کنند.
سهمیه رزمندگان و ایثارگران: با توجه به تصویب قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسالمی ایران ، ماده 90 این قانون عالوه بر ماده 70 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران و اصلاحیه بعدی آن در ماده 47 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت در این آزمون اجرا و گزینش داوطلبان براساس قوانین مذکور صورت میگیرد.
مطابق ماده 6 آییننامه اجرایی ماده 70 قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران مصوبه جلسه به تاریخ 12/05/1401 هیئت وزیران، مشمولین سهمیه پنج درصدی، ابتدا در سهمیه آزاد گزینش میشوند و در صورت عدم قبولی، ابتدا در سهمیه 5 درصدی و سپس در خالی مانده ظرفیت سهمیه 25 درصدی ایثارگران گزینش میشوند.
گزارش از عرفان عباسی



