به گزارش گروه بین الملل «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ مجتبی طهماسبی*/// بی شک اعتماد جهانی به آمریکا در دولت جدید ترامپ مانند دولت اول او کاهش خواهد یافت چرا که او حتی برای متحدان آمریکا نیز شاخ و شانه کشیده و سیاست یکجانبه گرایانه وی میتواند به نفع کشورهایی مثل چین تمام شود.
برخلاف برخی که معتقد بودند ترامپ دور دوم متفاوت از ترامپ دور اول خواهد بود، اما رفتارهای دو هفته اخیر وی کاملا نشان میدهد که ترامپ، همان ترامپ دوره اول است. زمانی که او عملا بر مسند قدرت نشست، روش وی همان روش تحقیر و استفاده از ابزار زور بود که این موضوع را از کانادا شروع کرد و به نخست وزیر کانادا به عنوان متهد خود گفت؛ کانادا یکی از ایالاتهای آمریکا است و او نهایتا میتواند فرماندار یکی از ایالتهای ما باشد و در مرحله بعد کانادا را تهدید تعرفهای کرد.
ترامپ همین اقدامات را با درجهای کمتر علیه مکزیک اعمال کرد و سپس حتی با متحدان دیرینه خود یعنی اروپا با همان ادبیات صحبت کرد و گفت آنها باید هزینه ما را پرداخت کنند؛ چراکه از تعرفه کم آمریکا سواستفاده کردهاند و باید تابع تعرفههای ما باشند و اگر به شروط آمریکا پایبند نباشند از ابزار تعرفه استفاده میکنیم. متعاقبا به سراغ روسیه و چین رفت و در روزهای اخیر شاهد بودیم که مجددا روسیه را نیز تهدید کرد و برخی تحریمهای جدید را علیه آنها اعمال کرد. همچنین با چین نیز با همین ابزار اعمال زور و تحقیر رفتار کرده است.
در رابطه با رفتار ترامپ نسبت به ایران نیز باید گفت که باتوجه به سابقه دیرینه و نگرشی که ترامپ نسبت به ایران دارد، وی در روزهای اخیر یک یادداشت اجرایی با محوریت تشدید تحریمها علیه ایران را امضا کرد. او عملا خود را به عنوان یک فرد صلح طلب مطرح میکند اما آن یادداشت اجرایی یک سند سختگیرانه علیه ایران است. شروطی که او برای ایران مطرح کرده از مسائل هستهای و موشکی گرفته تا مسائل منطقهای را شامل میشود و در عمل همان شروطی است که پامپئو در دولت قبلی ترامپ، مطرح کرده بود.
این رفتار یک رویکرد کاملا سختگیرانه با همان روال قدیم با محوریت صفر کردن صادرات نفت ایران است. من در چند ماه اخیر همین مسئله را به مقامات و مسئولان اقتصادی کشور، هشدار دادم. با این حال و گذشته از ترامپ، امروز ما در درون اقتصاد کشور نیز، ضعیف عمل میکنیم، به عبارتی هم تعلل و تاخیر وجود دارد و هم به موقع عمل نمیکنیم و اقدامات پیشگیرانه به موقع محقق نمیشود.
برای مثال بحث اقتصاد مقاومتی در دولت قبل به صورت کامل تعطیل شد. با این حال در دولتهای گذشته تا حدودی این سیاست اجرا میشد اما متاسفانه در دولت گذشته ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی به کلی منفعل شد و باعث شد حتی برخی از فرصتهای تاریخی را از دست دادیم و در ماههای اخیر نیز با حوادثی از جمله شهادت رئیس جمهوری سابق و برگزاری انتخابات روبرو بودیم در حالی که یادداشت اجرایی ترامپ نشان میدهد که تیم آمریکایی حداقل ماهها بر روی آن کار کرده است اما ما خود را برای شرایط روی کار امدن ترامپ آماده نکردیم.
سیاست یکجانبهگرایی ترامپ
اما در مجموع، جهان ترامپ را شناخته است و این واهمه هم در بین رهبران کشورهای مختلف در رابطه با ترامپ وجود داشته است. البته وجود ترامپ به نفع برخی از کشورها تمام میشود چراکه رویکرد مدیریت هوشمندانه و پشت پرده آمریکا را به هم میزند. دموکراتها معمولا رویکرد مدیریت پشت پرده، هماهنگی و اجماع داشتند؛ اما ترامپ قلدر مابانه و عملکرد تک روی دارد که عملا باعث میشود برخی از کشورها مثل چین از این رویکرد یکجانبه گرایانه ترامپ به نفع خود برای همراهی با جهان استفاده کنند و بگویند که چنین آمریکایی حتی برای هم پیمانان و متحدان اروپایی آن قابل اعتماد نیست چراکه در حال شاخ و شانه کشیدن برای همه جهان و حتی متحدان خود است.
با توجه به اینکه جهان در چهار سال آینده با این شخصیت روبرو خواهد بود ما نیز باید از قبل خود را برای این موضوع آماده میکردیم و رویکرد و مناسبات اقتصادی خود را تغییر میدادیم. اما بی شک اعتماد جهانی به آمریکا مانند دوران اول ترامپ کمتر میشود. در دوره اول نیز، ترامپ هیچوقت نتوانست اجماع اروپا را برای سیاستهای آمریکا به دست آورد در حالی که بایدن توانست این اجماع را کسب کند. ترامپ چندبار تلاش کرد تا اجماعی علیه برخی کشورها همراه با اروپا ایجاد کند که موفق نشد. دلیل آن نیز روشن است چراکه رویکرد او برای همه جهان مشخص است. اما هرچه باشد ترامپ تا چهارسال آینده بر روی کار است و ما نیز باید خود را با این شرایط تطبیق دهیم.
*دبیر گروه بین الملل خبرنامه دانشجویان ایران
