به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ پیش از آغاز دور چهارم مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا که با میانجیگری عمان برگزار شد، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، سیدعباس عراقچی، با تأکید بر اهمیت این گفتوگوها، از فضای نسبتاً جدی و شفاف حاکم بر نشستها خبر داد. وی اذعان داشت که اگرچه مذاکرات دشوار و پرچالش است، اما به مرحلهای رسیدهایم که طرفین درک بهتری از مواضع یکدیگر دارند. او اظهار امیدواری کرد که در ادامه مسیر، با حفظ اصول و منافع ملی، بتوان گامهایی مؤثر در جهت رفع اختلافات برداشت.
به گفته عراقچی، ایران با تکیه بر مواضع شفاف و حقوقی خود وارد مذاکرات شده است. از جمله مسائل اصلی مورد بحث، ادامه غنیسازی اورانیوم، رفع تحریمهای ظالمانه و ایجاد سازوکارهای اعتمادسازی است که ایران در چارچوب آن، طرحهایی مشخص برای اثبات صلحآمیز بودن برنامه هستهایاش ارائه کرده است. طرف آمریکایی نیز پیشنهادهایی مطرح کرده، اما به دلیل تناقض در مواضع رسانهای و پشت میز مذاکره، روند گفتوگو با پیچیدگیهایی مواجه شده است.
غنیسازی؛ خط قرمز و افتخار ملی
عراقچی بار دیگر با صراحت تأکید کرد که برنامه غنیسازی ایران، به عنوان یکی از برجستهترین دستاوردهای علمی و فناورانه ملت ایران، غیرقابل مصالحه و معامله است. وی یادآور شد که در راه دستیابی به این فناوری، بهای سنگینی پرداخت شده است، از جمله شهادت دانشمندان برجستهای که جان خود را در راه پیشرفت علمی کشور فدا کردند. به همین دلیل، حفظ این حق نه تنها یک اولویت استراتژیک، بلکه امری حیثیتی و ملی تلقی میشود.
او همچنین افزود که اگرچه ایران بر اصل غنیسازی تأکید دارد، اما همانگونه که در توافقات پیشین مانند برجام نیز نشان داده شده بود، در راستای اعتمادسازی بینالمللی حاضر به اعمال برخی محدودیتهای موقت یا فنی بوده است، البته مشروط به رعایت متقابل تعهدات از سوی طرفهای مقابل.
تناقضگویی آمریکا؛ مانع جدی در مسیر دیپلماسی
یکی از محورهای اصلی انتقادات عراقچی در این دور از مذاکرات، رفتار ضدونقیض و ناپایدار آمریکا در فضای رسانهای و دیپلماتیک بود. وی گفت که بارها از سوی مقامات آمریکایی، مواضع متناقضی در مورد برنامه هستهای ایران مطرح شده است؛ از اظهارات تند ترامپ و ویتکاف مبنی بر برچیدن کامل زیرساختهای هستهای ایران گرفته تا برخی مواضع نرمتر که بهنظر میرسد بیشتر برای اقناع افکار عمومی داخلی آن کشورها مطرح شده است.
عراقچی هشدار داد که این مواضع ناپایدار، به روند مذاکرات آسیب زده و جدیت طرف آمریکایی را زیر سوال میبرد. او تأکید کرد که مباحث مذاکراتی باید در فضای رسمی و در پشت درهای بسته صورت گیرد و استفاده از رسانهها به عنوان تریبون فشار، نهتنها غیردیپلماتیک بلکه مخرب است.
موضع اصولی ایران درباره تحریمها
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بار دیگر خاطرنشان کرد که هدف اصلی ایران از ورود به مذاکرات، رفع تحریمهایی است که به صورت یکجانبه و غیرقانونی علیه ملت ایران وضع شدهاند. عراقچی تصریح کرد که هیچ توافقی بدون لغو مؤثر و قابل راستیآزمایی این تحریمها پذیرفتنی نخواهد بود. وی همچنین یادآور شد که تعهدات ایران در چارچوب توافقات پیشین، از جمله برجام، همواره به تأیید آژانس بینالمللی انرژی اتمی رسیده و انتظار میرود طرفهای مقابل نیز به تعهدات خود پایبند باشند.
رویکرد منطقهای ایران؛ از درگیری به تفاهم
در حاشیه مذاکرات هستهای، عراقچی در نشست "روابط مستحکم و منافع متقابل" در دوحه نیز شرکت کرد و در سخنانی مفصل، بر ضرورت تقویت گفتمان منطقهای بر پایه همکاری، همبستگی و درک متقابل تأکید کرد. وی گفت که منطقه غرب آسیا نیازمند حرکت به سمت سازوکارهای گفتوگو محور است و ایران آمادگی دارد با همه کشورهای همسایه در مسیر توسعه روابط بر پایه احترام متقابل و منافع مشترک همکاری کند.
او تأکید کرد که منطقه قوی، برآمده از همکاری کشورهای منطقه است، نه رقابت تسلیحاتی یا مداخلات خارجی. عراقچی خواستار تبدیل اختلافها به فرصتهای گفتوگو و تعریف پروژههای جمعی منطقهای در حوزههایی چون انرژی، محیط زیست، آموزش و تجارت شد.
موضع قاطع ایران در قبال رژیم صهیونیستی و مسئله فلسطین
عراقچی با اشاره به اوجگیری تجاوزات رژیم صهیونیستی به غزه، لبنان، سوریه و یمن، گفت که مقابله با این رژیم، یک وظیفه قانونی و اخلاقی برای تمام دولتهای منطقه است. وی ایالات متحده را شریک جرم این جنایات معرفی کرد و افزود که حمایتهای بیقید و شرط آمریکا از رژیمی اشغالگر و نسلکش، اعتبار ادعاهای آنها درباره صلح و امنیت منطقهای را زیر سوال میبرد.
او همچنین گفت که رژیم صهیونیستی با رد کامل راهحل دو دولتی و پیگیری پروژههای کوچ اجباری و نسلکشی، بهوضوح به دنبال حذف کامل ملت فلسطین است. عراقچی خواستار ایستادگی جهان اسلام در برابر این روند فاجعهبار شد و آن را یک وظیفه تاریخی دانست.
مسیر دشوار، اما امیدبخش
با وجود تمام دشواریها، از جمله فشارهای سیاسی، مواضع متناقض برخی طرفها و پیچیدگیهای فنی، عراقچی نسبت به آینده مذاکرات دیدگاهی محتاطانه اما مثبت ارائه داد. به گفته وی، هماکنون درک متقابل میان ایران و طرف مقابل در حال شکلگیری است و اگر طرفهای مقابل از خواستههای غیرواقعبینانه دست بردارند، دستیابی به توافقی منصفانه و پایدار دور از دسترس نیست.
او تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران به اصل گفتوگو پایبند است، اما این گفتوگو باید بر اساس احترام متقابل، حقوق ملت ایران و پرهیز از استانداردهای دوگانه باشد.
گزارش از امیر صفره
