به گزارش گروه بین الملل «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ بعد از حملات دقیق ایران به موسسه وایزمن (Weizmann Institute of Science) بیشترین میزان عصبانیت اسرائیل در جنگ با ایران توسط مقامات این رژیم ابراز شد. این وضعیت تا جایی ادامه یافت که یکی از مقامات صهیونیست گفت این موسسه را بازسازی میکنیم و «به رهبری جهان باز خواهیم گشت»! اما سوال این است: موسسه وایزمن دقیقا چه نسبتی با ادعای «رهبری جهان توسط اسرائیل» داشته است؟ آیا منظور از این رهبری، رهبری علمی جهان است؟ آیا این رهبری «فناورانه - نظامی - امنیتی» است یا منظور از این رهبری چیزی فراتر و آن چیزی است که متفکران درباره دستکاری ژنتیک جهانی از آن صحبت میکنند؟
موسسه وایزمن یکی از مراکز مهم تحقیقاتی اسرائیل در زمینههای علمی و فناوریهای پیشرفته، از جمله فناوریهای نظامی، هستهای، هوش مصنوعی و بیوتکنولوژی بود. برخی فعالیتهای این موسسه به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با برنامههای امنیتی و نظامی اسرائیل مرتبط بود. موسسه وایزمن (Weizmann Institute of Science) در شهر «رخُووت» (Rehovot) در اسرائیل، واقع در 20 کیلومتری جنوب شرق تلآویو قرار دارد. این شهر در منطقه مرکزی اسرائیل و نزدیک شهرهای مهمی مانند اشدود و نتانیاست. رخُووت یکی از شهرهای مهم علمی و فناوری اسرائیل محسوب میشود و علاوه بر موسسه وایزمن، مراکز تحقیقاتی دیگری نیز در آن فعالیت میکنند. در اهمیت امنیتی این شهر برای مقامات اسرائیل همین بس که مرکز علمی اسرائیل حدفاصل پایتخت اقتصادی و نقاط مهم و استراتژیک نظامی قرار گرفته است. قرار گرفتن در نزدیکی تلآویو (پایتخت اقتصادی اسرائیل) و پایگاههای نظامی مختلف، سبب شده وایزمن در یک حصار پولادین امنیتی قرار داشته باشد و همین موضوع به آن اهمیت امنیتی و راهبردی میدهد. این موسسه در گذشته نیز به عنوان یک مرکز تحقیقاتی مرتبط با فناوریهای پیشرفته (از جمله برنامههای هستهای اسرائیل) مورد توجه بوده است.
چرا حمله به این مؤسسه مهم بود؟
اگرچه تلاش شد حمله ایران به این موسسه «حملهای نمادین» و به منظور پاسخ متقابل در برابر حملات رژیم اسرائیل به مراکز هستهای ایران جلوه داده شود اما مشخص بود انتخاب این هدف استراتژیک از زمانهای دور و بنا بر اهداف استراتژیک مورد توجه ایران بوده است. از دید اسرائیل، تخریب این مرکز تحقیقاتی میتواند به معنای ضربه زدن به توان علمی - نظامی رژیم تفسیر شود، تا جایی که برخی مقامات صهیونیست از این ضربه به عنوان ضربه به قلب رژیم اسرائیل صحبت کردند.
اما سوال اصلی این یادداشت این است: افزایش اهمیت و ضریب آن توسط اسرائیل تا چه اندازه است که بین موسسه وایزمن و «رهبری جهان» ارتباط تنگاتنگ برقرار شده است؟ این یادداشت تلاش میکند برخی ابعاد این اهمیت را بررسی کند.
1- پیشرفت علمی و فناوری
اسرائیل خود را به عنوان یک قدرت علمی و فناوری در سطح جهان معرفی میکند و موسسه وایزمن نمادی از این ادعا بود. نابودی آن از نظر برخی مقامات اسرائیلی، ضربهای به جایگاه علمی و فناوری اسرائیل در جهان محسوب میشود. بنابراین موسسه وایزمن به عنوان برند علمی و تکنولوژیک اسرائیل مطرح بوده است.
۲- همکاریهای نظامی و امنیتی
اما نقش وایزمن صرفا نقش نمادین علمی- فناوری نیست؛ چه اینکه موسسات علمی و فناورانه در اسرائیل کم نیست و باید چیزی بیشتر از نقش علمی و تکنولوژیک برای این موسسه وجود داشته باشد که تا این حد اهمیت آن را بالا برده و آن را در تراز ادعای «رهبری جهان» مطرح کرده است. از ارتباط این موسسه با همکاریهای نظامی و امنیتی اسرائیل میتوان پاسخ این ابهام را مشخص کرد. این موسسه در توسعه فناوریهای پیشرفته، از جمله پهپادها، سایبری و احتمالا برنامههای هستهای جاهطلبانه اسرائیل نقش داشته است. از این رو، برخی آن را بخشی از توانمندی راهبردی اسرائیل برای حفظ هژمونی منطقهای میدانند.
۳- برنامههای محرمانه ویرایش ژن (CRISPR) اسرائیل در سطح جهانی
موسسه وایزمن یکی از مراکز پیشرو در تحقیقات «ژنتیک، زیستفناوری و علوم اعصاب» است. برخی معتقدند این موسسه در حال اجرای برنامههای مخفیانه مانند «اصلاح نژادی» یا دستکاری هدفمند DNA انسانها برای اهداف امنیتی باشد. با توجه به کارنامه اصلاح نژادی که توسط رهبران صهیونیسم بینالملل وجود دارد، این احتمال قابل بررسی است. این موضوع آنجا اهمیت مییابد که بدانیم این موسسه در زمینههایی مانند «ژنتیک، سرطان، مهندسی ژنتیک و بیوانفورماتیک» فعالیت میکند. با توجه به اهمیت استراتژیک این موسسه برای اسرائیل، احتمالات درباره برنامههای مخفیانه آن تقویت میشود.
هدفگیری وایزمن یا «رهبری جهان»!
از دید ایران، حمله به این موسسه ممکن است به عنوان یک اقدام تلافیجویانه در پاسخ به اقدامات خصمانه اسرائیل (مانند ترور دانشمندان ایرانی یا حمله به تأسیسات هستهای) تفسیر شود. همچنین این حمله میتواند نشاندهنده افزایش توانمندیهای موشکی ایران و ارسال پیامی درباره قدرت بازدارندگی در جهت مقابله به مثل یا اقدام متقابل باشد اما از دید اسرائیل ابعاد این حمله بسادگی قابل ترمیم نیست. حمله ایران به قدری خسارت به این موسسه وارد کرده و به قدری این خسارت، اهمیت استراتژیک این موسسه را به عقب رانده که مقامات صهیونیست، وعده بازسازی آن را میدهند و میگویند «اسرائیل به رهبری جهان برمیگردد»؛ موضوعی که درباره یک مرکز علمی ساده قابل طرح نیست و درباره یکی از مراکز کلیدی در توسعه فناوریهای پیشرفته اسرائیل که نقش مهمی در حفظ برتری جهانی آن دارد، مطرح میشود. با این حال، هدفگیری این موسسه را باید یک بخش مهم از رقابت ژئوپلیتیک و امنیتی منطقهای ایران و اسرائیل در آینده نیز در نظر گرفت.
