به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ اپیوئیدها داروهای قدرتمندی هستند که در بیشتر موارد، برای تسکین دردهای شدید توسط پزشک تجویز میشوند اما این داروها خطرات زیادی دارند و در صورت عدم مصرف درست و یا مصرف خودسرانه، می توانند اعتیادآور باشند. برای اطلاع از مدت زمان ترک و یا روش های ترک اعتیاد به اپیوئیدها همین حالا با کمپ ترک اعتیاد اسلامشهر تماس بگیرید.
برای درک اینکه چرا اپیوئیدها اعتیادآور هستند، باید اثرات این مواد را بر بدن و مغز بدانیم. در این مقاله می خواهیم تاثیر اپیوئیدها بر بدن را بدانیم و وابستگی جسمی و روانی که بر اثر این مواد ایجاد می شوند را بررسی کنیم.
اپیوئید چیست؟
اپیوئیدها دسته ای از داروها هستند که از گیاه خشخاش مشتق می شوند و یا در آزمایشگاه ها به صورت مصنوعی تولید می شوند. اکسیکدون، هیدروکدون، مورفین، فنتانیل و نیز مواد مخدر غیرقانونی مانند هروئین جزو دسته اپیئویدها هستند.
اگرچه اپیوئیدها نقش مهمی در کنترل درد در بیماری های مختلف دارند اما با حس سرخوشی که ایجاد می کنند، مستعد سوء مصرف نیز هستند.
نحوه اثرگذاری اپیوئیدها
اپیوئیدها با اتصال به گیرندههای اپیوئیدی در مغز، نخاع و سایر نواحی بدن، اثرات خود را اعمال می کنند. این گیرنده ها به خودی خود در بدن وجود دارند و به عنوان بخشی از سیستم عصبی هستند که در تنظیم درد و لذت نقش مهمی دارند.
وقتی اپیوئیدها به گیرندههای اپیوئیدی در بدن متصل میشوند، اثرات خود را به صورت زیر اعمال می کنند:
- تسکین درد: این داروها، با مسدود کردن سیگنالهای درد ارسال شده به مغز ، اثرات ضددردی خود را در بدن اعمال می کنند.
- سرخوشی: اپیوئیدها با آزادسازی مقدار زیادی دوپامین که مسئول احساس لذت و پاداش در بدن است، باعث ایجاد سرخوشی در فرد می شوند.
با آزاد شدن دوپامین در بدن، مغز شروع به یادگیری ارتباط بین مصرف این ماده و حالت لذت شدید می کند و رفته رفته احساس نیاز برای مصرف دارو در فرد را افزایش می دهد.
اعتیاد به اپیوئیدها
ماهیت اعتیادآور بودن اپیوئیدها به توانایی آن ها در تقلید سیستم پاداش مغز باز می گردد.
- وابستگی جسمی: مصرف مداوم این مواد باعث می شود فرد به آن ها وابستگی پیدا کند. تا جایی که برای آنکه بدن بتواند عملکرد طبیعی خود را داشته باشد، به مصرف آن ها وابسته می شود و ترک ناگهانی آن ها باعث می شود تا علائم ترک رخ دهد.
- وابستگی روانی: سیستم پاداش مغز با تحریک توسط این مواد، شرطی شده و میل به مصرف را در فرد ایجاد می کند. تا جایی که مقاومت در برابر مصرف برای فرد بسیار دشوار می شود.
- ایجاد تحمل: وقتی اپیوئیدها مصرف می شوند، رفته رفته مغز با این مواد سازگار شده و برای رسیدن به همان میزان سرخوشی، بدن را وادار به مصرف دوزهای بالاتر می کند که به عنوان تحمل شناخته می شوند.
چرا اپیوئیدها به میزان زیادی اعتیادآور هستند؟
آزادسازی زیاد و سریع دوپامین
دوپامین به خودی خود بر اثر ورزش یا غذا خوردن و ... در مغز همه افراد ترشح می شود اما اپیوئیدها باعث آزادسازی مقادیر زیادی دوپامین در مغز شده و حس لذت بسیار بیشتری ایجاد می کنند.
نیمه عمر کوتاه
بسیاری از اپیوئیدها نیمه عمر کوتاهی دارند. درواقع به سرعت جذب شده و از بین می روند. این موضوع باعث می شود تا فرد برای احساس سرخوشی بیشتر دوباره آن ها را مصرف کند. با گذشت زمان نیز مجبور به مصرف مکرر این مواد می شود تا از علائم ترک جلوگیری کند.
شناخت اعتیاد به اپیوئیدها
شناخت علائم اعتیاد به اپیوئیدها میتواند به شما کمک کند تا زودتر متوجه اعتیاد در خود یا عزیزان تان شوید و هر چه سریع تر کاری کنید.
علائم رایج اعتیاد به اپیوئیدها عبارتند از:
افزایش تحمل: فرد برای رسیدن به همان میزان لذت، به مصرف دوزهای بالاتری نیاز دارد.
علائم ترک: احساس ناراحتی جسمی یا عاطفی هنگام عدم مصرف مواد افیونی
مصرف اجباری: حتی زمانی که فرد متوجه اختلال در زندگی روزمره یا شناخت عوارض در بدن خود می شود نیز مصرف را ادامه داده و نمی تواند مصرف را کنار بگذارد.
بیتوجهی به تعهدات: فرد بدون توجه به تعهدات و مسئولیت های خود اعم از تحصیل، خانواده، کار و ... تنها به مصرف مواد فکر می کند.
اگر شما یا یکی از عزیزانتان علائم گفته شده را دارید، را نشان میدهید، درخواست کمک حرفه ای از طریق تماس با کمپ ترک اعتیاد اسلامشهر بسیار مهم است.
سایر عواقب اعتیاد به مواد اپیوئیدها
اعتیاد به اپیوئیدها دیگر عواقب زیر را نیز به همراه دارد:
- خطرات مربوط به سلامتی: مصرف بیش از حد این مواد، باعث آسیب به اندامها شده و همچنین حساسیت به عفونتهایی مانند HIV یا هپاتیت را در فرد افزایش می دهد.
- فشارهای عاطفی: اعتیاد میتواند روابط خانوادگی فرد را تحت تاثیر قرار داده و باعث پریشانی فرد و اطرافیان او شود.
- بار اقتصادی: پس از اعتیاد، فرد با از دست دادن بهرهوری و اضافه شدن هزینههای پزشکی و ... بار اقتصادی زیادی را بر خود و خانواده وارد می کند.
درمان اعتیاد به اپیوئیدها
بهبودی از اعتیاد به این مواد، تنها با پشتیبانی و استفاده از روش های درمانی مناسب در کلینیک های ترک اعتیاد مجرب امکان پذیر است.
با درمان های زیر می توانید از دام این اعتیاد رها شوید:
درمان های دارویی (MAT)
در مراکز ترک اعتیاد، داروهایی مانند متادون، بوپرنورفین یا نالترکسون برای فرد تجویز می شوند که با کاهش هوسها و علائم ترک به فرد کمک می کنند تا راحتتر مصرف این مواد را قطع کند.
مشاوره
درمانهای رفتاری با شناخت جنبه های مختلف مشکلات در فرد، باعث مش ود تا مشکل ریشه یابی شده و برطرف شود.
گروههای حمایتی
گروههایی مانند NA که در آن، افراد با تجربیات مشابه وجود دارند، می توانند نقش بزرگی در عدم مصرف مجدد فرد داشته باشند.
نکات پایانی
مواد اپیوئیدی به دلیل اثراتی که بر سیستم پاداش مغز دارند، باعث تحمل در فرد شده و با ترک مصرف نیز علائم شدید ترک را در او ایجاد می کنند. دریافت خدمات پزشکی از یک مرکز ترک اعتیاد معتبر برای مدیریت درد و جلوگیری از خطرات عدم مصرف ناگهانی اهمیت زیادی دارد.
