به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ پارگی مینیسک، آسیب ورزشی شایعی است که غضروف سیشکل زانو را تحت تأثیر قرار میدهد. درد ناشی از پارگی منیسک در جلو یا دو طرف زانو احساس میشود. بیمار ممکن است در ابتدا بتواند وزن خود را روی پای آسیبدیده بیندازد اما کمکم زانو طی چند روز متورم شده و دچار درد میشود.
درمانهای اولیه برای پارگی مینیسک شامل استراحت، استفاده از کمپرس یخ، فشردهسازی، بالا بردن پاها، مصرف داروهای مسکن درد، تزریق استروئید و فیزیوتراپی هستند. در برخی موارد نیز ممکن است بیمار نیاز به جراحی داشته باشد. برای اینکه بدانیم آیا پارگی مینیسک زانو قابل ترمیم است یا نه باید بگوییم بله قابل ترمیم است، اما بیایید ببینیم درصورت پارگی مینیسک چه کاری باید انجام دهیم تا مراحل درمان با موفقیت طی شوند.
گزینههای غیرجراحی
درمان اولیه پارگی منیسک شامل گزینههای زیر است:
- برای بهبود شرایط خود استراحت کنید.
- کمپرس یخ را بهمدت 15 تا 20 دقیقه و چند بار در روز روی زانوی خود قرار دهید.
- برای جلوگیری از تورم بیشتر، زانوی خود را با بریس یا زانوبند ببندید. استفاده از زانوبند میتواند از زانوی شما در برابر آسیب بیشتر پس از پارگی مینیسک محافظت کند. بریس از کشیده شدن بیشازحد زانو جلوگیری میکند و فشار وارده بر مینیسک را کاهش میدهد. زانوبند همچنین زانوی شما را فشرده کرده، گردش خون را افزایش میدهد و به بهبود سریع پارگی کمک میکند. استفاده از بریس اغلب با انجام فیزیوتراپی همراه است. همچنین ممکن است پزشک از شما بخواهد پس از جراحی از زانوبند استفاده کنید. انتخاب زانوبند به نوع پارگی منیسک، نوع فعالیت یا ورزشی که انجام میدهید و مدتزمانی که باید از آن استفاده کنید، بستگی دارد.
- هنگام استراحت پاهای خود را بالاتر از سطح قلب قرار دهید.
- معمولاً پزشک برای کاهش بیشتر درد و تورم، داروی ضدالتهابی غیراستروئیدی خوراکی (NSAID) تجویز میکند. این داروها مانند ایبوپروفن میتوانند تورم و درد زانو را کاهش دهند.
- فیزیوتراپ بهدقت زانوی شما را ارزیابی کرده و برنامهای شخصی برای تمرینات توانبخشیتان طراحی میکند. این برنامه برای کمک به تقویت تدریجی عضلات زانو و ساق پا طراحی شده است و به زانوی شما کمک میکند تا دامنه کامل حرکت و همچنین قدرت و ثبات خود را بازیابی کند. تمرینات را بهصورت کامل انجام دهید؛ زیرا بخش مهمی از بهبودی بعد از پارگی مینیسک هستند.
- در حین بهبودی پس از پارگی مینیسک، فعالیتهای دیگری را برای حفظ تناسب اندام خود امتحان کنید. بهعنوان مثال، ممکن است دوچرخهسواری، راه رفتن روی تردمیل، شنا یا سایر ورزشهای کمتأثیر برای شما مناسب باشند. این تمرینات نباید باعث ایجاد درد شوند، بنابراین درصورت ایجاد درد فعالیت را متوقف کنید.
- پزشک در برخی موارد برای کاهش التهاب و درد، از تزریق استروئید (کورتیزون) به مفصل زانو استفاده میکند. تزریق کورتیزون ممکن است بهطور موقت درد ناشی از پارگی را کاهش دهد اما نمیتواند پارگی منیسک را التیام بخشد. این تزریقها عمدتاً درمواقعی که زانو ملتهب و متورم است و آرتروز مرتبط با پارگی منیسک وجود دارد استفاده میشوند.
- یکی دیگر از روشهایی که پزشک برای ترمیم پارگی مینیسک زانو توصیه میکند، تحریک الکتریکی است. تحریک الکتریکیعصبی عضلات زانو با هدف تقویت منیسک و بافتهای اطراف آن استفاده میشود.
اگر بعد از چهار تا شش هفته فعالیت اصلاحشده و فیزیوتراپی همچنان درد دارید یا هنوز نمیتوانید به فعالیتهای قبل از آسیب برگردید، ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید.
البته توجه داشته باشید که درمانهای غیرجراحی تقریباً همیشه گزینه ایدهآلی برای درمان پارگیهای منیسک ناشی از تغییرات دژنراتیو هستند. درواقع مطالعات نشان دادهاند در درازمدت جراحی تأثیر مثبتی بر این نوع پارگی منیسک ندارد.
گزینههای جراحی
جراحی زمانی بهترین نتیجه را دارد که علائم اولیه پارگی منیسک مکانیکی باشند. این بدان معناست که پارگی باعث احساس گیر کردن یا قفل شدن زانو شود.
هنگامی که پارگی منیسک فقط باعث درد میشود، جراحی ممکن است نتیجه مطلوبی نداشته باشد.
انواع جراحی برای پارگی مینیسک عبارتاند از:
جراحی منیسککتومی (آترورسکوپی)
منیسککتومی روشی برای برداشتن قسمت پارهشده منیسک است.
منیسککتومی برای برداشتن قسمت آسیبدیده منیسک انجام میشود و درعینحال تاآنجاکه ممکن است منیسک سالم باقی میماند.این جراحی معمولاً بهبودی سریعی دارد و امکان از سرگیری سریع فعالیتها را فراهم میکند.
آرتروسکوپی زانو، عملی کمتهاجمی است که اغلب برای درمان پارگی منیسک استفاده میشود. در طول آرتروسکوپی، لوله نوری کوچکی (آرتروسکوپ) ازطریق برشی کوچک در مفصل وارد میشود. سپس تصاویر داخل زانو بر روی صفحه نمایش نشان داده میشوند و به پزشک اجازه میدهند تا قسمت پارهشده منیسک را ترمیم یا اصلاح کند. برای بیماران جوان، حفظ هر چه بیشتر منیسک برای حفظ سلامت زانو مهم است.
هنگامی که منیسک ترمیم میشود، از بخیه برای نگه داشتن منیسک در کنار هم استفاده میشود تا زمانی که بدن محل را بهبود میبخشد. پارگیهای منیسک کودکان که با آرتروسکوپی درمان میشوند، بهتر از پارگیهای درمانشده با سایر گزینههای درمانی بهبود مییابند.
جراحی ترمیم مینیسک
ترمیم مینیسک روشی جراحی است که برای ترمیم منیسک آسیبدیده انجام میشود. ترمیم مینیسک میتواند آناتومی طبیعی زانو را بازیابی کند و درصورت موفقیتآمیز بودن، نتیجه طولانیمدت بهتری نسبت به منیسککتومی دارد.
بااینحال ترمیم مینیسک، جراحی بزرگتر با دوره نقاهت و ریکاوری طولانیتر است. همچنین بهدلیل خونرسانی محدود به منیسک، همیشه امکانپذیر نیست.
جراحی پیوند منیسک
پیوند منیسک شامل گرفتن مینیسک از بیمار اهداکننده فوتشده و استفاده از آن برای فردی است که مینیسک او برداشته شده است.
افرادی که منیسک خود را برداشته و پس از آن دچار درد زانو شدهاند، از پیوند منیسک استفاده میکنند.
پیوند منیسک برای پارگی حاد منیسک انجام نمیشود، بلکه در صورتی که برداشتن کل منیسک باعث درد مداوم در زانو شود، مورد استفاده قرار میگیرد.
جراحی تعویض مفصل زانو
یکی دیگر از روشهای درمانی پارگی مینیسک زانو، جراحی تعویض مفصل زانو است. البته این عمل در صورتی پیشنهاد میشود که پارگی مینیسک با مشکلات دیگر ازجمله آرتروز، ساییدگی و از بین رفتن مفصل زانو همراه باشد. در طول این عمل، مینیسک همراه با مفصل زانو بهطور کامل طی جراحی برداشته شده و با ایمپلنت جایگزین میشود.
آیا پارگی مینیسک بهصورت خود به خودی بهبود مییابد؟
قسمت بیرونی منیسک حجم زیادی خون دارد و گاهیاوقات اگر پارگی کوچک باشد، میتواند بهصورت خود به خودی بهبود یابد. در مقابل، دو سوم داخلی منیسک حجم کمی خون دارد. پارگیهای این ناحیه به خودی خود بهبود نمییابند؛ زیرا این ناحیه فاقد رگهای خونی برای وارد کردن موادمغذی ترمیمکننده است. بنابراین مراجعه به پزشک بسیار اهمیت دارد.
اگر منیسک پارهشده درمان نشود چه اتفاقی میفتد؟
مینیسک پارهشده بسته به قسمتی از زانو که تحت تأثیر قرار گرفته است و میزان پارگی، ممکن است به خودی خود بهبود نیابد. بنابراین اگر مینیسک پارهشده را درمان نکنید، احتمالاً درد بدتر خواهد شد. زمانی که میایستید، ممکن است احساس کنید که زانوی شما قفل می شود یا بیرون میآید و ممکن است نتوانید آن را صاف یا خم کنید. این مسئله بر انجام فعالیتهای روزانه تأثیر میگذارد و منجر به ابتلا به آرتروز میشود.
جمعبندی
روشهای درمانی مختلفی برای درمان و ترمیم پارگی مینیسک زانو وجود دارند. این روشها شامل روشهای جراحی و غیرجراحی ازجمله فیزیوتراپی، مصرف مسکن، استراحت، یخدرمانی و ... هستند. پزشک در ابتدا روشهای غیرجراحی را به بیمار توصیه میکند و در صورتی که بیمار با کمک این روشها بهبود پیدا نکند یا درد و تورم افزایش یابند، روشهای جراحی مورد استفاده قرار میگیرند.
