فلسفه غیبت ایران در نشست شرم الشیخ

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ یادداشت از امیرعلی یگانه/// بعد از کش و قوس های فراوان سرانجام مذاکرات صلح میان جنبش حماس و میانجیگران به نتیجه رسید و توقف جنگ در سرزمین فلسطین اشغالی جاری شد1. این ابتکار صلح آمیز به مدیریت کشورهای عربی و با دخالت ایالات متحدهانجام شد. رژیم صهیونیستی بعد از شکست های متعدد در عرصه میدانی نوار غزه ، به شروطی در توافقنامه قاهره تن داد که تا سال گذشته حاضر به پذیرش آن نبود و این مسئله نشان داد که مبارزین فلسطینی با دیکته شرایط موجود به ارتش رژیم اشغالگر، توانستند خواسته های خود را محقق نمایند و ایالات متحده در عمل برای نجات رژیم صهیونیستی از چالش های کنونی مجبور به قبول انعقاد آتش بس شد. بعد از توافق حاصل شده، کشورهای منطقه در نشست قاهره به دعوت مصر شرکت کردند تا توقف جنگ دوساله فلسطین را رسماً اعلام نمایند، کشور ایران نیز به این مراسم دعوت شد که با اعلام رسمی مقامات ایران، هیچ نماینده ای از این کشور در مراسم مذکور حاضر نبود، در ادامه به بررسی سیاست امتناع فعال ایران در نشست شرم الشیخ خواهیم پرداخت؛

ماهیت و هدف نشست: کنفرانس شرم‌الشیخ به ابتکار مصر و با مشارکت آمریکا و برخی کشورهای عربی و غربی برگزار شد. ترکیب شرکت‌کنندگان و نقش‌آفرینی مستقیم آمریکا نشان می‌دهد که چارچوب این نشست عمدتاً در راستای منافع محور غربی-صهیونیستی طراحی شده است. در واقعیت امر این نشست برای اعلام پیروزی ترامپ و نتانیاهو طراحی شده است و حضور ایران در این مراسم به نوعی تایید اهداف محور غربی می باشد و ایران با غیبت خود ، هوشمندانه این نقشه ایالات متحده و صهیونیست ها را نقش بر آب کرد. همچنین تجربه های بدعهدی ایالات متحده در موضوعات مرتبط با ایران مثل برجام در پس ذهن سیاست مداران ایران وجود دارد و سابقه رژیم صهیونیستی در عملکرد نیز تاریک تر از هر زمان دیگری در مقابل چشمان مردم جهان وجود دارد و اعتماد به جلسات نمایشی همچون شرم الشیخ 2025 در دولت ایران خریداری ندارد.

پیام سیاسی امتناع از حضور: عدم شرکت ایران در نشست شرم‌الشیخ2 پیام روشنی برای جامعه بین‌المللی دارد؛ این‌که تهران حاضر نیست مشروعیت سیاسی به طرح‌هایی بدهد که با نادیده گرفتن ریشه‌های بحران فلسطین و نقش مقاومت، صرفاً بر مدیریت بحران از بالا تأکید دارند. این امتناع، نوعی بازتولید گفتمان استقلال و مقاومت در سیاست خارجی ایران است. استقلال دیپلماتیکی که ایران برای سیاست خارجی خود قائل است پیام سیاسی زیرکانه ای به طرف های غربی مخابره کرده است که تهران زیر بار طرح های یکجانبه و منفعت طلبانه کشورهای غربی نمیرود و سرنوشت کشورهای منطقه غرب آسیا تنها در حیطه قدرت مردم این منطقه است نه بازیگران فرامنطقه ای.

باید افزود حضور ایران در نشست شرم الشیخ به معنای مشارکت و مذاکره با حامیان و عاملان جنایات گسترده در غزه و دیگر مناطق بود همچنین حضور ایران در چنین فرایندی به معنای مشروعیت‌بخشی به اقدامات نامشروع غرب و رژیم صهیونیستی بود بنابرانین در این نشست شرکت نکرد.

ابعاد رسانه‌ای و ادراکی: عدم حضور تهران نه‌تنها کنش سیاسی، بلکه پاسخی به جنگ ادراکی و تلاش برای حفظ تصویر مستقل ایران در افکار عمومی جهانی بود. ایران با تلاش برای بازتولید گفتمان رسانه ای محور مقاومت و فهم ابعاد غیبت خود در نشست شرم الشیخ 2025 ،خوراک لازم برای طراحی بازی رسانه ای مدنظر خود ایجاد کرد تا از این طریق اهداف عالیه خود برای استقلال فلسطین و مشروعیت زدایی از نظم سیاسی غرب محور را محیا کند .

جایگاه ایران در معادلات آینده منطقه: ایران با وجود عدم حضور در نشست، همچنان یکی از بازیگران اصلی معادله غزه و تحولات محور مقاومت است3. تصمیم تهران برای کنار ماندن از شرم‌الشیخ، نه به‌معنای انزوا، بلکه نشانه‌ای از سیاست گزینشی و عزتمندانه در مشارکت‌های بین‌المللی است. کشورهای منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا با درک قدرت ایران، قائل شدن نقش برای تهران در تصمیم گیری های کلان منطقه ای را به رسمیت شناخته اند و نیک میدانند، سهم ایران در سرنوشت صلح و جنگ در منطقه قابل توجه می‌باشد. معادلات آینده منطقه غرب آسیا بدون مشارکت فعال ایران و محور مقاومت امری محال و نشدنی است و کشورهای منطقه ای و فرامنطقه ای نیز به این موضوع واقف هستند و در برآیند کلی باید اشاره کرد اجلاس شرم الشیخ برای تحکیم موقعیت رژیم طراحی شده بود و حضور ایران در این نشست با سیاست های منطقه ای آن در تضاد می باشد و جایگاه ایران در معادلات منطقه ای را تضعیف میکند.

در مجموع باید گفت، نشست شرم الشیخ 2025 با دستور کار مشخصی برای مشروعیت بخشی به اقدامات نمایشی محور غربی در مورد اهمیت صلح در منطقه غرب آسیا برگزار شد و ایران با غیبت در این نشست فلسفه این هدف شوم محور غربی را برملا کرد. باید افزود مقاومت فعال جنبش حماس در عملیات طوفان الاقصی، پیروزی بزرگ و پرهزینه ای بود اما باید در یک روند بلند مدت به این دو سال پر التهاب در منطقه غرب آسیا توجه شود. کشورهای منطقه ای با درک عمق روابط غرب با رژیم صهیونیستی و خود، به نکات قابل تأملی در فضای ارتباطات دیپلماتیک با محور غربی__ عبری دست پیدا کردند و سوالات زیادی در مورد آینده روابط دو جانبه با ایالات متحده برای آنها بوجود آمد. نقش ایران نیز در معادلات منطقه ای بار دیگر پررنگ شد. لازم به ذکر است گره زدن مسئله هسته ای ایران با موضوعات منطقه ای مثل صلح فلسطین به هیچ عنوان صحیح نیست و گره زدن موضوعات این دو پرونده به یکدیگر از حربه های رسانه ای کشورهای غربی است که ایران بارها آن را رد کرده است. ایران همواره بر احترام به خواسته اعضای محور مقاومت تاکید داشته است و به استقلال رأی اعضای محور احترام گذاشته است و تصمیمات کلیدی جنبش های مقاومت منطقه با رأی و نظر رهبران این گروه ها گرفته میشود و ایران قیم گروه های مقاومت نیست و حضور ایران در نشست شرم الشیخ به نمایندگی از جنبش حماس ضرورتی نداشت زیرا این گروه خود مسئولیت تصمیمات خویش را عهده دار است.