به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ گرینلند این روزها به پرتکرارترین کلمه در رسانههای بینالمللی تبدیل شده است. ترامپ میگوید تصمیم قطعی گرفته است که این جزیره متعلق به دانمارک را تصاحب کند و هر کشوری که در مقابل این تصمیم بایستد با تعرفههای تجاری تنبیه خواهد شد. اروپاییها به دانمارک قول حمایت دادهاند اما حمایت اروپا و حتی تهدید به اعزام و استقرار نیروهای اروپایی در گرینلند نیز ترامپ را منصرف نکرده است. مقامات نظامی دانمارک با استناد به تحرکات و فعالیتهای آمریکا، از «حمله قریبالوقوع» این کشور علیه گرینلند خبر میدهند.
دونالد ترامپ شامگاه شنبه خطاب به اروپا هشدار داد: از اول فوریه «۱۲ بهمنماه» تعرفه ۱۰درصدی بر تمامی کالاهای وارداتی از دانمارک، نروژ، سوئد، فرانسه، آلمان، انگلیس، هلند و فنلاند وضع خواهد شد و از اول ژوئن(11 خرداد) این تعرفه به ۲۵درصد افزایش مییابد و این تعرفهها تا زمان دستیابی به توافقی در مورد خرید گرینلند توسط آمریکا پابرجا خواهند ماند.» تا به این جای کار، سران اتحادیه اروپا در مقابل ترامپ ایستاده و گفتهاند تسلیم ترامپ نخواهند شد. گزارشها حاکی است که دوطرف بر سر گرینلند وارد یک جنگ تجاری شدهاند.
تلگراف به نقل از یک منبع سیاسی گزارش داده، اتحادیه اروپا در واکنش به تهدیدات ترامپ خود را برای اعمال تعرفههای گمرکی به ارزش ۹۳میلیارد یورو علیه آمریکا آماده میکند. بسیاری از مقامات اروپایی و کارشناسان غربی بر این باورند که تصمیم ترامپ برای تصاحب گرینلند نابودی سازمان ناتو و اتحاد دیرینه آمریکا و اروپا را در پی خواهد داشت. البته تجربه ثابت کرده است برای ترامپ این روابط و اتحادها اهمیتی ندارد!
تیر خلاص بر سر ناتو
رسانههای غربی هشدار میدهند ساز جدایی آمریکا و اروپا در گرینلند کوک شده است. در همین راستا رسانه آمریکایی با بررسی تنشهای فزاینده اخیر میان آمریکای تحت رهبری دونالد ترامپ و متحدان اروپایی آن بر سر گرینلند استدلال میکند تهدیدات اخیر ترامپ برای الحاق این جزیره و اعمال تعرفههای تنبیهی علیه کسانی که مانع این الحاق شوند بهمثابه «تیر خلاص» به روابط آمریکا و اروپا و سرآغاز «جدایی» اجتنابناپذیر طرفین عمل کرده است. پولیتیکو نوشته است: روند تشدید تنشها بین آمریکا و اروپا به ویژه تشدید اخیر اختلافات آنها بر سر جزیره گرینلند، جزیرهای خودمختار اما متعلق به دانمارک که «دونالد ترامپ»، از قصدش برای الحاق کردن آن به آمریکا صحبت کرده، هرچه بیشتر اتحاد طرفین در ائتلاف ناتو را زیر سؤال برده و حالا برخی مقامها معتقدند طرح تشکیل ائتلاف امنیتی اروپایی موسوم به «ائتلاف مشتاقان» که در راستای پشتیبانی از اوکراین مطرح شد، حالا تبدیل به پایه و اساسی برای تشکیل یک اتحاد نظامی-امنیتی اروپایی بدون آمریکا شده است.
این روزنامه آمریکایی میافزاید: از نظر بسیاری از دولتهای اروپایی، از جمله آنهائی که جزو قدیمیترین و وفادارترین متحدان آمریکا بودند، تهدید اخیر ترامپ به اعمال تعرفههای تنبیهی علیه هرکسی که مانع تصرف گرینلند شود تیر خلاص را به پیکره روابط طرفین زده است. آنها معتقدند که جدایی دوطرف اکنون اجتنابناپذیر شده است. به گزارش ایسنا به نقل از پولیتیکو، مقامهای ارشد اروپایی حالا هرچه بیشتر اعتقاد پیدا میکنند که واقعیت این است که آمریکای تحت رهبری ترامپ را دیگر نباید یک شریک تجاری قابل اعتماد و یک متحد امنیتی قابلاتکا در نظر بگیرند و باید با فوریت به فکر برنامههای آینده باشند.
از سوی دیگر طبق این گزارش، دیپلماتها و مقامهای دولتی در پایتختهای اروپایی علاوهبر بررسی تلافیجوییهای تجاری احتمالی علیه آمریکا پیامدهای یک جدایی طولانیمدت از واشنگتن را هم بررسی میکنند. این مقامات معتقدند پایاندادن به ۸۰ سال همکاری مسالمتآمیز بین طرفین که منجر به تجارت پرسود و پشتیبانی متقابل آنها از یکدیگر میشد، اتفاقی دردناک است و یک ضربه مرگبار را به ائتلاف ناتو در شکل کنونی آن وارد خواهد کرد. به نوشته پولیتیکو، بحران گرینلند ذهنیت اروپاییها را بر این موضوع متمرکز کرده که چگونه میتوانند بدون اتکای سنتی به آمریکا به جلو حرکت کنند. بحثها درباره شکلدهی به یک ساختار امنیتی اروپایی مستحکمتر و مستقلتر با سرعت در جریان است. پیشنهاداتی مانند ایجاد ارتش ۱۰۰هزار نفری دائم اتحادیه اروپا، تشکیل شورای امنیت اروپایی و تدوین یک استراتژی امنیتی اروپایی جدید مطرح شدهاند.
بهای حرص و ولع ترامپ
هفتهنامه «اکونومیست» هم در گزارشی با اشاره به تبعات ویرانگر حرص و ولع ترامپ برای تصاحب گرینلند نوشته است: تلاش دونالد ترامپ برای در اختیار گرفتن گرینلند، یکی از جدیترین بحرانهای داخلی تاریخ ناتو را رقم زده و اعتماد و بنیان دفاع جمعی این ائتلاف را بهشدت تضعیف کرده است.
به نوشته این مقاله، آنچه در خطر است صرفاً آینده یک جزیره در قطبشمال نیست، بلکه انسجام کل نظم امنیتی فراآتلانتیکی است. به گزارش ایسنا، «اکونومیست» در این مطلب مینویسد: پیامدهای این بحران برای ناتو بسیار عمیق است. نخستوزیر دانمارک پیشتر در ماه ژانویه(دی) هشدار داده بود اگر آمریکا به یک کشور عضو ناتو حمله کند، این ائتلاف عملاً از کار خواهد افتاد و کل معماری امنیتی پس از جنگ جهانی دوم زیر سؤال میرود. اگرچه ناتو در گذشته نیز اختلافات داخلی را تجربه کرده است، اما اکونومیست استدلال میکند آن رخدادها پیامدهای بلندمدت محدودی داشتند، زیرا پای ستون اصلی ائتلاف، یعنی آمریکا، در میان نبود. به نوشته اکونومیست، اختلاف بر سر گرینلند از این جهت متفاوت است که آمریکا همچنان ستون فقرات سیاسی و نظامی ناتو محسوب میشود و اگر آمریکا گرینلند را به خود ملحق کند، اعتماد اروپاییها به ماده ۵ ناتو، یعنی بند دفاع جمعی، فرو خواهد ریخت. اکونومیست مینویسد ایمان اروپا به دفاع جمعی از هماکنون نیز شکننده است.
مقاله پرسشی اساسی مطرح میکند: اگر آمریکا حاضر باشد یک کشور اروپایی را تجزیه کند، چرا باید از کشور دیگری در برابر تهاجم روسیه دفاع کند؟ براساس این مطلب، حتی یک الحاق تقریباً بدون خونریزی نیز لحظهای از سرخوردگی عمیق و برگشتناپذیر خواهد بود. این نگرانی مطرح میشود که ناتو ممکن است بهصورت مکانیکی به کار خود ادامه دهد، اما اعتماد زیربنایی که از زمان تأسیسش ستون آن بوده، از دست بدهد. در جمعبندی، اکونومیست تصریح میکند ناتو آنقدر پیچیده است که یکشبه فرو نپاشد، اما ممکن است به شکلی تهیشده از اعتماد به حیات خود ادامه دهد. به نوشته این نشریه، گرسنگی آمریکا برای گرینلند میتواند بهائی بسیار فراتر از یک جزیره داشته باشد و در نهایت به از دست رفتن ائتلافی به وسعت یک قاره بینجامد که طی ۷۵ سال ساخته شده است.
بحرانی غیر ضروری با تبعاتی خطرناک
«نیویورکتایمز» هم در اینباره نوشته است: اظهارات و تهدیدهای «دونالد ترامپ» درباره تصاحب گرینلند، فراتر از یک موضعگیری مقطعی، میتواند به بحرانی عمیق در ناتو منجر شود و بنیانهای اعتماد و دفاع جمعی این ائتلاف را بهشدت تضعیف کند. به گزارش ایسنا، این روزنامه آمریکایی در گزارش خود میافزاید: اظهارات مکرر ترامپ درباره تصاحب گرینلند دیگر نباید صرفاً بهعنوان تاکتیکهای مذاکرهای تلقی شود، بلکه باید آن را موضعی جدی و ریشهدار دانست که میتواند منافع راهبردی آمریکا را بهشدت تضعیف کند.
به نوشته این روزنامه، ترامپ بهطور علنی احتمال استفاده از زور را رد نکرده و همین امر نشان میدهد تمایل او به گرینلند فراتر از شعار و لفاظی بوده و به مسیری بالقوه در سیاستگذاری با پیامدهای گسترده تبدیل شده است. «نیویورکتایمز» میافزاید: رهبران اروپایی نیز این تهدیدها را با همان میزان جدیت دنبال میکنند و این تصور که اروپا بهسادگی تصاحب گرینلند از سوی آمریکا را بپذیرد و سپس از آن عبور کند، اشتباه است. نیویورکتایمز تأکید میکند محتملترین پیامد هرگونه رویارویی بر سر گرینلند، حتی بدون ورود به بدترین سناریوها، فاجعهبار خواهد بود.
این مقاله هشدار نخستوزیر دانمارک را یادآوری میکند که گفته است حمله به گرینلند بهمعنای پایان ناتو خواهد بود. به نوشته مقاله، فروپاشی ناتو آمریکا را از شبکهای بیبدیل از متحدان محروم میکند، شکافهایی برای بهرهبرداری دشمنان مشترک ایجاد خواهد کرد و اعتبار اخلاقی این ائتلاف را که دههها به تقویت نفوذ نرم آمریکا کمک کرده، از میان میبرد. به باور مقاله، چنین وضعیتی آمریکا را امنتر نمیکند، بلکه آن را ضعیفتر و منزویتر خواهد ساخت. نیویورکتایمز در پایان تصریح میکند گرینلند برای اروپا مسئلهای حاشیهای نیست. تهدید علیه این سرزمین، مستقیماً به هسته مفهوم اروپا، حاکمیت، اعتماد و احترام به حقوق بینالملل لطمه میزند.
