به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ صبح روز نهم اسفندماه 1404 وقتی آمریکا و اسرائیل حمله به ایران را آغاز کردند، به خیال خامشان قرار بود ظرف 48 ساعت حکومت ایران سرنگون شود. همچنین در اعترافات ترامپ و سناتور تندروی آمریکایی در میانه جنگ و زیر فشار ضربات ایران، معلوم شد هدف دیگر آنها تسلط بر منابع نفتی ایران و تکرار سناریوی ونزوئلا بوده است. آنها حتی تصور میکردند مردم به نفع آنها به خیابان خواهند آمد؛ البته مردم آمدند، اما در دفاع جانانه از وطن و نیروهای مسلح، خیابانها را تسخیر کردند. پس از این سرشکستگی، ابتدا اندیشمندان غربی و پس از چند هفته، سیاستمداران آمریکا و اسرائیل فهمیدند ایران ونزوئلا نیست و به صخره سختی برخورد کردهاند که یارای عبور از آن را ندارند.
همزمان با پاسخهای دردناک به منافع نظامی و اقتصادی آمریکا و رژیم صهیونیستی در گسترهای به وسعت منطقه غرب آسیا، ایران با کنترل هوشمند و مقتدارنه تنگه هرمز، راه تنفس غربیها را بست به طوری که قیمت نفت و به تبع آن، بنزین و سایر فراوردههای نفتی و همچنین سبد بزرگی از کالاها در سراسر دنیا در حال انفجار است. ترامپ از این تدبیر ایران به استیصال رسیده است و هر راهی را امتحان میکند تا شاید از این منجلاب خلاصی یابد.
ورود به فاز تخریب زیرساختها
دشمن برای نجات از این باتلاق، سناریوی تشدید تصاعدی جنگ را از مدتی قبل در پیش گرفت. از هفته پنجم جنگ، آمریکا با حمله به برخی تأسیسات زیربنایی و کارخانههای ایران، جنگ را رسما وارد مرحله تخریب زیرساختها کرد و البته در مقابل، ایران هم پاسخهای دردناک و راهبردی به دشمن داد.
آنها به فولاد مبارکه، فولاد خوزستان، پل «بی1» کرج و برخی تأسیسات در منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر حمله کردن و ایران با انهدام اهدافی از جمله شرکتهای آلومینیوم، فناوری، پتروشیمی و پالایشگاهی در منطقه به آنها پاسخ داد.
تنها در یک مورد، پس از تعطیلی شرکت اماراتی گلوبال آلومینیوم به خاطر حملات ایران و البته بسته ماندن تنگه هرمز، قیمت این فلز در بازارهای جهانی به بیشترین میزان ۳۵ سال گذشته رسید.
همچنین انهدام دیتاسنترهای آمازون در بحرین و اوراکل در ابوظبی که میلیاردها دلار صرف زیرساختهای هوش مصنوعی و تحلیل سیگنال آنها شده، ضربات قابل توجهی به آمریکا وارد کرد. در پاسخ به حمله روز شنبه به پتروشیمیهای ماهشهر نیز سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که تا صبح روز یکشنبه در مرحله اول پاسخ در موج 96 حملات، پالایشگاه حیفا، تأسیسات گازی اِکسان مُوبیل و شِوْرون آمریکا در حبشان امارات، پتروشیمی اَلرُّوِیس در امارات، پتروشیمی سیتره در بحرین و پتروشیمی شعیبه در کویت به آتش کشیده شد.
پاسخهای ایران توجه کارشناسان را هم برانگیخته است. دنیس سیترینوویچ، کارشناس مسائل خاورمیانه و ایران تأکید کرد که این واکنش حسابشده و راهبردی بود و تهران با هدف قرار دادن زیرساختهای پتروشیمی در سراسر خلیجفارس تلافی کرد و این پیام را فرستاد که حملات به داراییهای اقتصادیاش با پیامدهایی در سراسر منطقه مواجه خواهد شد.
تلاش برای فرار آبرومندانه
در ششمین هفته جنگ دشمن در حال ادامه سیاست تشدید جنگ است تا بتواند دستاوری بسازد و خروج آبرومندانهای از جنگ برای خود فراهم کند. ترامپ دیروز در پیامی که نشانههای برجستهای از عجز در خود داشت، خطاب به ایران گفت که «تنگه لعنتی را باز کنید» و تهدید کرد که در غیر اینصورت پلها و نیروگاههای برق را یکجا از بین خواهد برد.
به اعتقاد صاحبنظران، دست آمریکا نه تنها از اهداف اولیه جنگ یعنی نابودی دو روزه ایران خالی مانده که حتی قادر نیست عبور کشتیرانی از تنگه هرمز بدون اجازه ایران را برقرار کند. از سوی دیگر تحقیر نقطه قوت آنها یعنی نیروی هوائی با سرنگونی یکی پس از دیگری هواگردها آبرویی برای این ابرقدرت باقی نگذاشته است.
از طرفی، آمریکا زمان ندارد؛ بر اساس تحلیلها و سناریوهای قیمتی که رسانههای غربی منتشر کردهاند، اگر تنگه هرمز تا ماه مه (اردیبهشت) تقریباً بسته بماند، قیمتها احتمالاً از ۱۵۰ دلار عبور خواهند کرد. در این وضعیت، اوج قیمت تقریباً به اندازه کف قیمت مهم نیست. بر اساس همین سناریوها، اگر جنگ دو هفته دیگر ادامه یابد قیمت نفت تا پایان سال «حداقل» ۱۰۰ دلار باقی خواهد ماند. این سناریو به معنی افزایش بسیار شدیدتر قیمت بنزین و سایر کالاها، تشدید تورم و رکود جهانی است.
ضرورت بازدارندگی پاسخها
در این وضعیت، تهدید به تخریب گسترده زیرساختها اگرچه ممکن است از سوی ترامپ و نتانیاهوی جنایتکار عملی شود، اما دست ایران برای پاسخگویی بسته نبوده و نیست و هنوز گزینههای متعدد و مؤثر بسیاری در اختیار ایران است.
نیروهای مسلح کشورمان تاکنون پاسخهای مهمی در مقابل حملات آمریکایی صهیونی دادهاند که البته به اعتقاد برخی کارشناسان، میتواند بیش از قبل دردناک باشد.
تحلیلگران معتقدند دشمن با حمله به زیرساختها به دنبال اجتماعی کردن جنگ است. از نظر آمریکا و اسرائیل، حمله به زیرساختها باعث ناراضی شدن مردم میشود و آنها را در برابر حکومت قرار میدهد. دشمنان فکر میکنند آنچه در مرحله نخست جنگ نتوانستند به دست آورند را با این روش به دست میآورند. برخی نیز درباره شیوه تخریب زیرساختها میگویند دشمن به گونهای عمل کرده که اولا ما خیلی حساس نشویم و ثانیا درباره سطح پاسخگویی دچار تردید شویم.
سید احسان خاندوزی، وزیر اسبق اقتصاد و استاد دانشگاه درباره بازدارندگی و تناسب پاسخها معتقد است: برای مقابله به مثل در حوزه زیرساختهای اقتصادی نباید در تله قورباغه پز شدن افتاد که مثلا به تعداد فولاد و پتروشیمی تخریب شده، ما هم به همان تعداد فولاد و پتروشیمی بزنیم، بلکه باید به همان میزان دردی که به شما وارد میشود، به او درد وارد کنید و این درد باید به اندازهای باشد که بازدارنده باشد. وی با اشاره به انتخابهایی همچون بستن تنگه باب المندب، تاسیسات نفتی ینبع در دریای سرخ تصریح کرد: آنها از محل تورم ناشی از افزایش قیمت نفت، بنزین و سایر کالاها و سقوط بازارهای مالی درد لازم را احساس خواهند کرد.
گزینههای روی میز
صاحبنظران، دست ایران را برای ادامه جنگ در هر سطحی از درگیری بسیار باز میدانند و نیروهای مسلح نیز با توجه به شرایط میدان، در استفاده از آنها تعلل نخواهند کرد. صفحه مجازی منسوب به علی اکبر ولایتی، مشاور رهبر شهید و رهبر حاضر انقلاب در امور بینالمللی در توئیتی قابل تأمل نوشت: اتاق واحد فرماندهی جبهه مقاومت، بابالمندب را همچون هرمز میداند و کاخ سفید اگر خیال تکرار اشتباهات احمقانهاش را داشته باشد، خیلی زود خواهد فهمید که جریان انرژی و تجارت جهانی تنها با یک اشاره مختل میشود.
مهدی محمدی، کارشناس و تحلیلگر مسائل سیاسی و مشاور رئیسمجلس شورای اسلامی در مطلبی نوشت: ایران هنوز از تمام ظرفیت خود استفاده نکرده است. گزینههایی همچون بستن تنگه بابالمندب، خروج از معاهده NPT، استفاده از سلاحهای نوین و اشغال سفارتخانههای آمریکا در منطقه؛ مواردی است که در صورت هرگونه حماقت دشمن در ضربه به زیرساختهای ایران، به سرعت عملیاتی خواهند شد.
او تأکید کرد: جنگ تا زمانی ادامه خواهد یافت که بازدارندگی کامل احیا و گزینه حمله نظامی برای همیشه از ذهن دشمن پاک شود.
نظم جدید در تنگه هرمز و بنبست ترامپ
ایران رسماً اعلام کرده است که تنگه هرمز جدیدی متولد شده که تحت اشراف کامل و تنظیمگری ایران است. از این پس، حتی در صورت پایان جنگ، به هیچ کشتی لجستیکی ارتش آمریکا اجازه عبور از این آبراهه داده نخواهد شد.
ایران برنامههایی فراتر از دریافت عوارض و برای اعمال حکمرانی قانونی بر تنگه در دست اقدام دارد. روز گذشته وزارت خارجه عمان اعلام کرد: «سلطاننشین عمان و جمهوری اسلامی ایران روز شنبه، نشستی با حضور متخصصان در سطح معاونان وزارت امور خارجه برگزار کردند. در این دیدار، طرفین گزینههای ممکن برای تضمین جریان آزاد و ایمن عبور و مرور در تنگه هرمز را بررسی کردند».
ترامپ اکنون در بنبستی گرفتار شده که نه راه پیش دارد و نه راه پس؛ او نه میتواند قدرت آتش ایران را خاموش کند و نه راهی برای فرار آبرومندانه از این دام دارد. این واقعیت است که رئیسجمهور ابرقدرت آمریکا را کلافه کرده و همزمان به تهدید و توهین و گزافهگویی واداشته است.
جایگاه جدید ایران در بازار انرژی
ایران ظرف یکماه از یک صادرکننده معمولی نفت، به یک بازیگر تعیینکننده در بازار جهانی تبدیل شده است.تانکر ترکرز، مرجع معتبر بینالمللی در گزارشی مینویسد که «ایران صادرات نفت را کاهش داده تا قیمت نفت را بالا نگه دارد»؛ به عبارت دیگر ایران حالا نقش بازیگر بازار و تعیینکننده قیمت پیدا کرده است. سی ان ان گزارش میدهد که ایران سیاست «تفرقه بینداز حکومت کن» راه انداخته است و به اروپاییها میگوید در ازای ایستادن مقابل آمریکا میتوانید از تنگه هرمز استفاده کنید!
موضوعاتی فراتر از اینها نیز مطرح است. تحلیلگران بسیاری معتقدند ایران از تنگه هرمز برای تضعیف نظام مالی پترودلار هم میتواند استفاده کند تا سلطه دلار را در مبادلات مالی خود و حتی منطقه و جهان کاهش دهد.
تنگه هرمز، تضمین دریافت غرامتهای جنگ است و دریافت عوارض در ازای حفظ امنیت کشتیرانی، تنها گوشهای از دستاوردهای نظم جدید این آبراه است.
تضمین رفاه و آرامش آینده
این دیدگاههای مهم نشان میدهد آرامش و امنیت اقتصادی کشور در گروه حفظ دستاوردهای فعلی جنگ است و ایران به هر قیمتی که شده باید حاکمیت بر تنگه را حفظ کند و برخلاف زمزمه غربگرایان، معامله بر سر تنگه هرمز یک خطای تاریخی، راهبردی و نابخشودنی است.
این واقعیتها باید برای مردم تبیین شود. جریان غربگرا همراستا با خواسته غربیها، تلاش میکند به جامعه القا کند که برای آینده بهتر، لازم است اکنون وارد مذاکره بشویم، حال آنکه اتفاقا واقعیتهای میدان نشان میدهد برای رفاه آینده کشور باید استقامت کرد و پیروزیهای امروز را تثبیت کرد تا هم دشمن فکر تجاوز دوباره به سرش نزند و هم دستاوردهای اقتصادی جنگ و رفاه آینده کشور تضمین شود.
