معادله آمریکا چگونه شکست

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ روزنامه وطن امروز نوشت: گزارش شورای روابط خارجی آمریکا با یک توصیف روشن از وضعیت و عمق فاجعه در سراسر جهان آغاز می‌شود: «بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران پس از حمله ماه فوریه ایالات متحده و اسرائیل، شوکی به زنجیره تامین اقتصاد جهان وارد کرده است. خسارات ناشی از این اتفاق می‌تواند حتی از اختلالات به وجود آمده در پی تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ نیز فراتر رود. آسیا به طور ویژه‌ای آسیب دیده است. بیش از ۸۰ درصد نفتی که از این تنگه عبور می‌کرد، به مقصد این منطقه می‌رفت؛ به این معنا که چندین کشور به دلیل این درگیری مجبور به اجرای تدابیر سختگیرانه‌ای برای صرفه‌جویی در مصرف سوخت شده‌اند. در بنگلادش، کارخانه‌های پوشاک به حالت تعطیل درآمده‌اند؛ پاکستان روند تعطیلی مدارس را آغاز کرده و کشورهایی مانند فیلیپین و سریلانکا روزهای کاری هفته را کاهش داده‌اند. حتی اقتصادهای ثروتمندتری نظیر استرالیا و کره‌جنوبی نیز به تشویق برنامه‌های صرفه‌جویی رو آورده‌اند». 

نکته مهم آن است که گزارش در همان آغاز، فرضیه مصونیت آمریکا از تبعات اقتصادی جنگ را رد می‌کند و این اثرات را در سال انتخابات بسیار مهم می‌داند. گزارش تاکید دارد آمریکا با تجاوز به ایران، عملاً موجب شد بزرگ‌ترین اختلال عمده انرژی در جهان رخ دهد که محال است خود آمریکا نیز از تبعات آن مصون بماند: «ایالات متحده، به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان و یک صادرکننده خالص، از این تحولات جهانی مصون نیست. مصرف‌کنندگان آمریکایی هر بار از کنار یک پمپ بنزین عبور می‌کنند، این تاثیر را به چشم می‌بینند؛ جایی که قیمت‌ها با افزایش بیش از یک دلار، به طور میانگین به بالای ۴ دلار در هر گالن رسیده. احتمال می‌رود شوک‌های قیمت در ماه‌های آینده تشدید شود و دامنه آنها بسیار فراتر از پمپ بنزین‌ها گسترش یابد. تبعات اقتصادی این درگیری می‌تواند در سال برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای در ایالات متحده، نقشی تعیین‌کننده و البته سیاسی ایفا کند. بسیاری از آمریکایی‌ها هنوز زیر بار فشار سال‌ها تورم بالا هستند و مساله توانایی تامین هزینه‌ها و قدرت خرید، پیش از انتخابات نوامبر (آبان)، همچنان یکی از دغدغه‌های اصلی رای‌دهندگان باقی مانده است. خطرات ناشی از تورم بالاتر، رشد اقتصادی کندتر و افزایش بیکاری می‌تواند عرصه را بر اقتصاد ایالات متحده و رای‌دهندگان تنگ‌تر کند». 

متن به روشنی نشان می‌دهد وضعیت اقتصادی ناشی از جنگ با ایران، با اثر گذاشتن بر حوزه‌های مختلف، اعم از کشاورزی تا فناوری، ممکن است آمریکا را به پرتگاه رکود تورمی بکشاند: «کشاورزان در سراسر جهان از جمله در ایالات متحده که پیش از فصل کاشت امسال، کود مورد نیاز خود را خریداری و انبار نکرده بودند، با افزایش شدید هزینه‌های اولیه (نهاده‌ها) مواجه شده‌اند. در نتیجه این اتفاق، قیمت مواد غذایی، چه وارداتی و چه تولید داخل، رو به افزایش خواهد گذاشت. بنابراین ایالات متحده نه‌تنها در معرض اختلالات تامین داخلی قرار دارد، بلکه با فشارهای تورمی گسترده‌تری که در اقتصادهای سراسر جهان شکل می‌گیرد نیز روبه‌رو است. از آنجا که رشد اقتصاد نیز به دلیل قیمت‌های بالاتر، عدم‌ قطعیت و کمبود عرضه در خطر قرار گرفته، اقتصاد ایالات متحده با خطر لغزش به سمت «رکود تورمی» ترکیبی از افزایش قیمت‌ها و رکود در رشد اقتصاد مواجه است». 

نکته مهمی که در میان گزارش‌های مختلف مشترک است، تاکید بر گزاره «غیرقابل رفع بودن فوری اثرات این جنگ» در اقتصاد جهان و آمریکاست: «احتمال می‌رود اثرات این بحران بر ایالات متحده، همچنین اقتصاد جهان، بلندمدت و ماندگار باشد. حملات ایران به زیرساخت‌های نفت و گاز در خلیج ‌فارس خساراتی به بار آورده که جبران و بازسازی آنها در برخی موارد ممکن است سال‌ها به طول انجامد؛ ضمن اینکه کمبود کود شیمیایی را نیز نمی‌توان در اواسط فصل کشاورزی برطرف کرد. حتی بازگشایی کامل تنگه هرمز و پایان فوری مخاصمات نیز نمی‌تواند اقتصاد را از تحمل دردهای قابل‌ توجه در ماه‌های آینده مصون بدارد».

گزارش شورای روابط خارجی تاکید می‌کند برای کنترل وضعیت در سال انتخابات، دولت آمریکا در تلاش است با ضربه‌گیرهایی، از تبعات این جنگ بکاهد ولی اوضاع بدتر از چیزی است که فرض می‌شود: «با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای در ماه نوامبر، این بحران اقتصادی نوظهور، خطر تبدیل شدن به یک بحران سیاسی را برای جمهوری‌خواهان به همراه دارد. در حال حاضر تنها ۳۰ درصد رای‌دهندگان، عملکرد ترامپ در مدیریت اقتصاد را تایید می‌کنند. دولت ترامپ با هماهنگی آژانس بین‌المللی انرژی و کشورهای شریک، مقادیری نفت از «ذخایر استراتژیک نفت» آزاد کرده و قانون‌گذاران کنگره نیز در حال بررسی کاهش موقت مالیات فدرال بنزین هستند تا کمی از فشار هزینه‌ها در پمپ‌ بنزین‌ها بکاهند. این اقدامات ممکن است به عنوان یک ضربه‌گیر کوتاه‌مدت عمل کند اما هیچ راه‌حل سرراستی برای جبران خسارات بلندمدتی که بسته شدن هرمز به راه انداخته، چه به منابع جهانی کود، چه به زیرساخت‌های نفت و چه به اعتماد مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها وجود ندارد».