به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ تاریخچه قیمت‌ها در دو دهه گذشته نشان می‌دهد که افزایش‌های شدید قیمت، مانند رشد ۲۴۵ درصدی قیمت اونس طلا از سپتامبر ۲۰۲۲ تا ژانویه ۲۰۲۶، پس از کاهش‌های قابل‌توجه رخ می‌دهد، حتی اگر بخش عمده‌ای از این افزایش‌ها تثبیت شده باشند.
در افزایش قیمت اونس طلا از پایین‌ترین سطح ۶۹۷ دلار و ۴۵ سنت در اکتبر ۲۰۰۸ تا رکورد ۱۸۸۴ دلار و ۴۰ سنت در سپتامبر ۲۰۱۱، این فلز زرد ۱۷۰ درصد رشد قیمت یافت. سپس تا اوت ۲۰۱۸، با ۳۷ درصد کاهش، به پایین‌ترین سطح خود یعنی ۱۱۹۱ دلار و ۳۵ سنت رسید.
اونس طلا از آن پایین‌ترین سطح، تا اوت ۲۰۲۰، با ۷۴ درصد افزایش قیمت به بالاترین سطح خود یعنی ۲۰۷۲ دلار و ۴۹ سنت رسید و سپس تا سپتامبر ۲۰۲۲، با ۲۲ درصد کاهش، به ۱۶۲۰ دلار و ۲۰ سنت رسید.
گفتنی است که هر چه افزایش قیمت‌ها بیشتر باشد، کاهش بعدی نیز بیشتر خواهد بود و نکته دیگر این است که افزایش قیمت‌ها معمولا در بازه‌های زمانی کوتاه‌تری نسبت به کاهش قیمت‌ها اتفاق می‌افتد.
از پایین‌ترین سطح قیمت در سپتامبر ۲۰۲۲، اونس طلا با افزایش ناگهانی مواجه شد و در ۲۹ ژانویه به بالاترین سطح خود یعنی ۵۵۹۴ دلار و ۸۲ سنت رسید. از آن زمان، قیمت طلا ۲۰ درصد کاهش یافته و جمعه گذشته، به ۴۳۴۱ دلار و ۵۲ سنت رسیده است.
بر اساس الگوی افزایش و کاهش قبلی، به نظر می‌رسد احتمال کاهش بیشتر در ماه‌ها و حتی سال‌های آینده قبل از از سرگیری روند صعودی وجود دارد.
اما باید این فرض را در نظر گرفت که همان پویایی‌هایی که باعث افزایش قیمت‌ها و دوره‌های تثبیت قبلی شده بودند، امروز نیز وجود دارند. گفتن اینکه «این بار متفاوت است» ریسک آشکاری دارد و بازارها مملو از نمونه‌هایی از این نوع تفکر هستند که در نهایت نادرست از آب در می‌آیند. با این اوصاف، افزایش قیمت فعلی تا حد زیادی توسط ترکیبی از عوامل صعودی حاصل شد و از آنجا که همه آنها همزمان در یک جهت حرکت می‌کردند، غیرمعمول بود.
عوامل تاثیرگذار بر قیمت طلا
سه عامل اصلی یعنی افزایش خرید بانک‌های مرکزی، تقاضای خرده‌فروشی قوی توسط دو خریدار برتر شامل چین و هند، و حمایت از سرمایه‌گذاران در آنچه که می‌توان به طور کلی به عنوان تجارت ترس توصیف کرد، برجسته هستند.
این شامل ترس از تورم بالاتر، ترس از تحولات نامطلوب ژئوپلیتیکی و ترش از تضعیف جایگاه دلار آمریکا را به عنوان ارز ذخیره جهانی از زمان بازگشت دونالد ترامپ به ریاست‌جمهوری آمریکا است.
با این حال، در ماه‌های اخیر خرید بانک‌های مرکزی تعدیل شده است، همانطور که تقاضای مصرف‌کننده در چین و هند نیز تعدیل شده است.
جدیدترین گزارش فصلی شورای جهانی طلا نشان داد که بانک‌های مرکزی در سه ماهه اول امسال، ۲۴۳.۷ تن طلا خریداری کرده‌اند که نسبت به سه ماهه مشابه در سال ۲۰۲۵، افزایش سه درصدی داشته است.
با این حال، خریدها از ابتدای سال ۲۰۲۵ در محدوده ۲۰۰ تن در هر سه ماهه ثابت مانده و بسیار پایین‌تر از بالاترین سطح از اواسط ۲۰۲۲ تا پایان ۲۰۲۴ است که خرید به مدت پنج فصل، از ۳۰۰ تن در هر سه ماهه فراتر رفت و تنها یک بار به زیر ۲۰۰ تن رسید.
تقاضای جواهرات در چین در سه ماهه اول، ۸۵.۲ تن بود که نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۵، کاهش ۳۱ درصدی یافته است، در حالی که تقاضای هند با ۱۹ درصد کاهش، به ۶۶.۱ تن رسیده است.
طبق داده‌های شورای جهانی طلا، تقاضای جهانی جواهرات در سه ماهه اول امسال ۲۵ درصد کاهش یافته و به ۲۶۰.۲ تن رسیده است.
قیمت‌های بالاتر طلا به عنوان ترمزی برای تقاضای مصرف‌کننده عمل کرده‌اند و دولت هند در تلاش برای کاهش خریدها و در نتیجه کاهش فشارهای تراز پرداخت‌ها، به سمت افزایش مالیات بر واردات طلا حرکت کرده است.
جریان سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله در بورس (ETF) طلا نیز کاهش یافته است، به طوری که جریان ورودی ۶۲ تن در سه ماهه اول، ۷۳ درصد نسبت به سه ماهه مشابه در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
به طور کلی، کل تقاضای طلا در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶ با ۹ درصد کاهش به ۱۱۹۵.۹ تن رسید که از ۱۳۱۵.۶ تن در مدت مشابه سال گذشته کمتر است.
این امر باعث می‌شود که کاهش نسبتا متوسط قیمت طلا از زمان اوج ژانویه، عملکرد خوبی به نظر برسد.
مشکل سرمایه‌گذاران طلا این است که قیمت در حال حاضر بیشتر توسط انتظارات سیاست پولی هدایت می‌شود تا عوامل معمول.
همبستگی معکوس در هفته‌های اخیر با قیمت نفت خام نمونه‌ای از این موضوع است. وقتی قیمت نفت خام در بحبوحه تجاوز آمریکایی صهیونی به ایران افزایش یافت، قیمت طلا کاهش یافت. برعکس، وقتی قیمت نفت به دلیل امید به توافق قریب‌الوقوع صلح کاهش می‌یابد، قیمت طلا تا حدودی بهبود می‌یابد.
بر اساس گزارش رویترز، قیمت بالاتر نفت، انتظارات برای نرخ بهره بالاتر در آمریکا را تقویت می‌کند، در حالیکه قیمت‌های پایین‌تر نفت، امید به کاهش نرخ‌ها را افزایش می‌دهد و نرخ‌های بهره پایین‌تر تمایل به حمایت از دارایی‌های بدون بازده مانند طلا دارند.
