به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ ابوالفضل واحدی معاون آموزشی وزارت علوم در نشست خبری امروز خود به تشریح اقدامات و برنامههای این معاونت، بهویژه در دوران دفاع مقدس و چالشهای کنونی آموزش عالی پرداخت.
وی با اشاره به لزوم اولویتدهی به امنیت و سلامت روانی دانشجویان اعلام کرد: آموزشها در دوران جنگ تحمیلی به صورت مجازی برگزار شد و پس از آرامش نسبی، تحصیلات تکمیلی به صورت حضوری و مقطع کارشناسی به صورت غیرحضوری دنبال شد. کلاسهای عملی و کارگاهی مقطع کارشناسی نیز به صورت فشرده و حضوری برگزار خواهند شد.
کاهش تعداد دانشجویان و تغییر در روند استقبال از رشتهها
معاون آموزشی وزارت علوم با مقایسه آمار دانشجویان در سال ۱۳۹۴ و ۱۴۰۳، از کاهش تعداد کل دانشجویان از ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر به ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر خبر داد. در حال حاضر، ۲ میلیون دانشجو در مقطع کارشناسی، ۴۵۰ هزار نفر در مقطع کاردانی، ۵۰۰ هزار نفر در مقطع کارشناسی ارشد و ۱۴۰ هزار نفر در مقطع دکتری مشغول به تحصیل هستند.
وی همچنین به توزیع دانشجویان در استانها اشاره کرد و گفت: استان سمنان بیشترین دانشجو نسبت به جمعیت خود را دارد و پس از آن یزد و تهران در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
واحدی به چالشهای آموزش عالی اشاره کرد و گفت: یک تغییر پارادایم داریم، در حال حاضر داوطلبان اصراری به داشتن مدرک دانشگاهی ندارند و نرخ داوطلبان در سال ۱۴۰۴ به ۹۸۰ هزار نفر رسیده است. در گروه علوم انسانی نرخ داوطلبان رشد داشته، اما در گروههای ریاضی و تجربی با کاهش و افول استقبال روبرو هستیم، این روند در رشتههای مهندسی نیز مشاهده میشود.
چالشهای بودجه، اشتغال و مهاجرت
وی با بیان اینکه بودجه آموزش عالی سهمی بین ۲ تا ۳ درصد از بودجه کل کشور را دارد، از رشد چشمگیر هزینههای جاری دانشگاهها خبر داد و گفت: بیش از ۵۰ درصد رشد هزینه داشتهایم و یک ناترازی در این بخش داریم.
واحدی به موضوع اشتغال دانشآموختگان اشاره کرد و گفت: از هر ۱۰ بیکار، ۴ نفر دارای مدرک دانشگاهی هستند. اشتغال نسبت مستقیم با رشد اقتصادی دارد و خارج از حیطه آموزش عالی است، اما جنگ این چالشها را تشدید کرده است.
او از آسیب دیدن بیش از ۳۰ دانشگاه به صورت مستقیم و غیرمستقیم و از دست دادن سرمایههای انسانی، شامل اساتید و دانشجویان، در دوران جنگ خبر داد. همچنین محدودیت تعاملات بینالمللی و کاهش کیفیت یادگیری به چالشهای آموزش عالی اضافه شده است.
تأثیر جنگ بر رتبه علمی و کیفیت آموزش
معاون آموزشی وزارت علوم به سقوط ۲۹ رتبهای علمی کشور روسیه و کاهش ۷۷ درصدی تمرکز دانشجویان در لبنان اشاره کرد و این موارد را از تاثیرات جنگ دانست.
وی وضعیت علمی ایران را بسیار بهتر توصیف کرد و گفت: رتبه علمی ما ویترین افتخار کشور ما بوده است و دسترسی به آموزش عالی توسعه یافته است. با این حال، وی اذعان داشت که چالشها همچنان پابرجا هستند و اهداف برنامه ششم در آموزش عالی ۵۵ تا ۶۰ درصد محقق شده است.
موانع آموزش مجازی و وضعیت امتحانات
واحدی اعلام کرد: ۷۰ درصد کلاسها در دوران آموزش مجازی به صورت آنلاین برگزار شده و ۳۰ درصد کلاسهای دروس عملی و آزمایشگاهی به دلیل عدم امکان برگزاری، برگزار نشدهاند.
وی بزرگترین چالش آموزش مجازی را اینترنت دانست و گفت: بر اساس آمار، ۶۶ درصد با اختلال اینترنت و ۲۸ درصد اینترنت پایدار داشتند.” در حال حاضر، مشکلات زیرساختی، کمبود تجهیزات و عدم آشنایی اساتید و دانشجویان با آموزش مجازی، موجب استرس ۶۸ درصد دانشجویان شده است.
معاون آموزشی وزیر علوم در ادامه اعلام کرد که امتحانات تحصیلات تکمیلی حضوری و امتحانات دانشجویان کارشناسی غیرحضوری خواهد بود.
یادبود قربانیان جنگ و جوایز علمی
وی با اشاره به حمله به مدرسه میناب به عنوان یک فاجعه انسانی در دوران جنگ، بر لزوم تبدیل این رویداد به یک سرمایه علمی و آموزشی تاکید کرد و گفت: از این رو دو جایزه ملی پیشبینی شده است: یکی جایزه سرآمدی آموزشی با تاکید بر جلوههای معلمی و دیگری بورسیه تحصیلی مسیر میناب ۱۵۶ برای دانشآموزان شهید. رونمایی از این جوایز در محل حادثه انجام خواهد شد.
زمان بازگشایی دانشگاهها برای دانشجویان جدید
واحدی در خصوص احتمال زمان بازگشایی دانشگاهها برای دانشجویان جدید سال ۱۴۰۵، دکتر واحدی دو سناریو را مطرح کرد و گفت: اعلام نتایج آزمون سراسری تا نیمه آبان ماه و برگزاری فشرده نیمسال اول، یا تاخیر در اعلام نتایج تا آذرماه و عدم پذیرش دانشجو در نیمسال اول و انتقال آن به نیمسال دوم. این سناریوها پس از برگزاری آزمون سراسری مشخص خواهند شد.
شرایط معافیت دانشجویان دکتری از آزمون جامع دکتری
معاون آموزشی وزیر علوم در ادامه ضمن تاکید بر اینکه آزمون جامع دکتری حذف نشده اما جایگزینهایی برای آن در نظر گرفته شده است، گفت: بر اساس مصوبه شورای عالی برنامهریزی، آزمون جامع میتواند با مجموعهای از شاخصها جایگزین شود؛ برای مثال، معدل بالاتر از ۱۸ در دروس، داشتن مقاله علمی یا اجرای یک طرح ویژه. بنابراین، آزمون جامع همچنان برقرار است، اما در صورت احراز این شرایط، دانشجویان دکتری میتوانند از آن معاف شوند.
