به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ نرجس بختیار خلج پژوهشگر و کارشناس حوزه زنان و خانواده در تحلیل پیام اخیر رهبر معظم انقلاب به مناسبت هفته دولت، بر بازتعریف بنیادین مفهوم «خانهداری» تأکید کرد و آن را فراتر از هرگونه نگاهِ خدماتی یا انفعالی! نقشی تمدنی و فرهنگساز دانست.
وی با اشاره به عبارت کلیدی رهبری که فرمودند: «توجّه به نقش بانوان خانهدار که ظریفترین اجزاء نقشونگار فرهنگ زیبا و مطلوب آینده را در حریم منازل به تکتک فرزندان این مرزوبوم میآموزند»، تصریح کرد که این نگاه، گفتمان رایج دربارهٔ زنان خانهدار را دگرگون میسازد و آن را از حاشیه به متن تمدنسازی ارتقا میدهد.
این مدرس دانشگاه با تفکیک سه مفهوم «خانهداری»، «کارخانه» و «خانهنشینی» خاطرنشان ساخت: «خانهداری در اندیشهٔ امامین انقلاب و مقام معظم رهبری، نه مجموعهای از وظایف خدماتی درون خانه است و نه به معنای انزوا و حاشیهنشینی اجتماعی؛ بلکه نقشی راهبردی در تمدنسازی و فرهنگسازی است. مادر در حریم منزل، نه کارگر خانگی و نه محبوس درون خانه، که تمدنسازی خِردورز است که ظریفترین و بنیادینترین لایههای فرهنگی را در جان و ضمیر تکتک فرزندان این سرزمین مینشاند.»
وی با تأکید بر شمولیت این نگاه بر همهٔ مادران چه شاغل و چه غیرشاغل ـ افزود: «نقش مادری، نقشی مستقل و غیر قابل واگذاری است که با هیچ نقش دیگری تداخل ذاتی ندارد. رهبر انقلاب با این تعبیر، از دوگانگیهای کاذب عبور کرده و بر اصالت هویت مادری در تمامی شرایط پای میفشرد.»
این تحلیلگر مسائل خانواده، قرارگیری این نگاه (در بستر کلانِ ایران هرچه قویتر و انسجام اجتماعی)، را بسیار راهبردی ارزیابی کرد و گفت: انسجام اجتماعی بدون بازتولید فرهنگی در نسلهای جدید غیرممکن است و این بازتولید، نخست و بیش از همه در حریم منازل و توسط مادران رقم میخورد. جامعهای که مادران خود را در این جایگاه راهبردی نشناسد، از عمق و استحکام فرهنگی بیبهره خواهد ماند.
مشاور سابق وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در جمعبندی تحلیل خود، با تأکید بر تمایز بنیادین این نگاه، خاطرنشان کرد: نکته محوری پیام رهبر انقلاب، عبور از تمامی تعاریفِ پیشین از خانهداری است. فرمایش ایشان، زن خانهدار را از جایگاه یک عامل بازتولید نیروی کار به جایگاهِ یک عامل بازتولید تمدن ارتقا میدهد. در این منظر؛ خانه، جایگاهی برای تربیت نیروی انسانی و تمدنسازی و مادر، چهره اصلی این جایگاه عظیم فرهنگی است. این دقیقاً همان جایی است که گفتمان رایج توسعهیافتگی غربی، با تقلیل زن خانهدار به یک مصرفکننده غیرمفید یا برعکس، به یک نیروی کار ارزان خانگی، بهکلی از درک آن عاجز میماند.
این کارشناس حوزه زنان و خانواده در پایان تصریح کرد: آنچه مقام معظم رهبری ترسیم میکنند، نه یک توصیه اخلاقی صرف که یک راهبرد تمدنی برای ایران قوی است.
جامعهای که مادرانش را در این جایگاه رفیع تمدنسازی بشناسد، هویت نسل آینده را تضمین کرده و از گسستهای فرهنگی عمیق مصون میماند. این بهمراتب فراتر از هرگونه قدردانی مادی یا معنوی از کارِ خانه است؛ این بهرسمیتشناسی هویت تمدنی زن ایرانی در عالیترین تراز نظام سیاسی کشور است.
