به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ محسن پاک‌آیین ، با اشاره به بیانیه پایانی اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای اظهار داشت: بیانیه این اجلاس چند رویکرد متفاوت نسبت به بیانیه‌های پیشین این سازمان دارد که نشان‌دهنده استقلال کشورهای عضو و علاقه آنها به ایفای نقشی مؤثر در حل‌وفصل بحران‌ها و مشکلات منطقه‌ای و جهانی است.
وی افزود: این بیانیه در وهله نخست کاملاً به نفع ایران است، چراکه همه کشورهای امضاکننده، حتی هند که روابط راهبردی با آمریکا دارد، حملات اخیر آمریکا به ایران و تحریم‌های این کشور علیه اعضای سازمان همکاری شانگهای را محکوم کرده و بر حمایت از حاکمیت و تمامیت ارضی ایران تأکید کرده‌اند.
پاک‌آیین ادامه داد: این مسئله نشان‌دهنده رویکرد حمایتی سازمان همکاری شانگهای است. همچنین تأکید بیانیه بر حل‌وفصل سیاسی و دیپلماتیک مسائل، در واقع تأیید نگاه ایران است که مبتنی بر تلاش برای حل مشکلات از مسیر دیپلماسی است.
سفیر سابق ایران در آذربایجان تصریح کرد: این بیانیه رویکردی صریح در مخالفت با سیاست‌های آمریکا دارد؛ به‌گونه‌ای که ضمن نام بردن از آمریکا، حمله به ایران را محکوم کرده و اعلام کرده است که این حملات ناقض قواعد حقوق بین‌الملل بوده و چنین اقداماتی برای صلح و ثبات بین‌المللی خطرناک است.
وی خاطرنشان کرد: چنین رویکردی از سوی سازمان همکاری شانگهای تا پیش از این سابقه نداشته و از این جهت می‌توان آن را یک تحول مهم در مواضع این سازمان دانست.
پاک‌آیین همچنین با اشاره به مواضع بیانیه درباره مسئله فلسطین، گفت: بیانیه شانگهای رویکردی ضدصهیونیستی دارد و حمایت از فلسطین را به‌صورت صریح و شفاف اعلام می‌کند.
وی در ادامه به ابعاد اقتصادی بیانیه اشاره کرد و گفت: کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای با اقدامات یکجانبه اقتصادی مخالفت کرده‌اند و این سازمان حق خود می‌داند که از هم‌پیمانان و اعضای خود در برابر فشارهای اقتصادی و تحریم‌های یکجانبه حمایت کند.
کارشناس مسائل بین‌الملل افزود: اگرچه هدف اولیه تأسیس سازمان همکاری شانگهای، مسائل امنیتی بوده است، اما در سال‌های اخیر همکاری‌های اقتصادی نیز در دستور کار قرار گرفته تا کشورهای عضو بتوانند در برابر تحریم‌های یکجانبه آمریکا مقاومت کنند. بر همین اساس، در بیانیه بر حمایت از یک نظام اقتصادی و تجاری چندجانبه، شفاف و غیرتبعیض‌آمیز تأکید شده است.
وی گفت: مخالفت با وضع تعرفه علیه کشورهای مختلف و اعمال تحریم‌ها، از دیگر محورهای این بیانیه است که در شرایط کنونی می‌توان آن را رویکردی جدید و قابل توجه دانست.
پاک‌آیین ادامه داد: وزیر خزانه‌داری آمریکا با هیاهوی فراوان اعلام کرده است که در حال اعمال تحریم علیه ایران است و کشورهایی را که با ایران همکاری کنند نیز مجازات خواهد کرد. بیانیه شانگهای در واقع پاسخ منفی به این رویکرد است و نشان می‌دهد کشورهای عضو از تهدیدات آمریکا هراسی ندارند و برای آن وقعی قائل نیستند.
وی همچنین به حمایت سازمان همکاری شانگهای از حق کشورها برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای اشاره کرد و گفت: در این بیانیه از ایران به‌عنوان یکی از اعضای پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) و حق این کشور برای بهره‌مندی از انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای حمایت شده است.
پاک‌آیین در پایان تأکید کرد: بیانیه پایانی اجلاس شانگهای صرفاً یک بیانیه سیاسی نیست، بلکه دربرگیرنده راهبردهای آینده این سازمان برای تقویت چندجانبه‌گرایی و مقابله با یکجانبه‌گرایی است. سازمان همکاری شانگهای علاقه‌مند است در نظم آینده جهان نقش جدی‌تری ایفا کند و در این مسیر، نقش کشورهایی همچون روسیه، چین، هند و پاکستان پررنگ خواهد بود.
