به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ روح الله نجابت* در مجموعه گزارش هایی اهمیت تحولات یمن را توضیح می دهد. مختصاتی فرهنگی، جغرافیایی، امنیتی و اقتصادی یمن را با تحلیل های روز در زیر می خوانید:
مختصاتی فرهنگی، جغرافیایی، امنیتی و اقتصادی یمن آنچنان پیچیده و چند بعدی است که کنار هم قرار دادن ابعاد مختلف آن ها نتیجه ای جز فهم اهمیت یمن در معادلات منطقه ای و فرا منطقه ای ندارد. آنچه که امروز در یمن اتفاق می افتد به دلایل مختلف از جمله همین جایگاه ویژه اش، نقطه آغازین تحولات دیگری در آینده خواهد بود،هر چند که میان طرف های سیاسی نیز توافقنامه امضا شد به نظر می رسد یمن آبستن تحولات گسترده تری در آینده خواهد بود.
سعی بر آن است تا در چند نوشته موجز و مفید به ابعاد مختلف جایگاه یمن و طبعا دلایلی که باعث شده این خطه از شبه جزیره عربستان مورد توجه ویژه قرار گیرد، پرداخته شود.
آنچه که به یمن موقعیتی ممتاز بخشیده ، تؤامان شدن ویژگی هایی است که اگر هر کشوری به تنهایی هر کدام از آن ها را داشت، می توانست موقعیتی استثنایی در معادلات منطقه ایفا کند. حال آنکه در مورد یمن هر کدام از این ویژگی ها به تنهایی و در عین حال در ترکیب با دیگر مولفه ها همراه با هم افزایی بسیار تاثیر خود را می گذارند.
اهمیت جغرافیایی یمن در معادلات منطقه ای و فرامنطقه ای
یمن موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد و بسیار چشمگیری دارد که آنرا از نظر استراتژیک پراهمیت ساخته، با نگاهی به نقشه می توان به سادگی نسبت آبراه باب المندب، خلیج فارس، دریای سرخ و اقیانوس هند و همچنین شبه جزیره عربستان،غرب آسیا، شمال آفریقا و شاخ آفریقا را فهمید.
یمن؛ حاصل خیزترین خطه شبه جزیره عربستان
یمنی که هیچگاه متحد و یکپارچه نبوده -حتی پس از موافقتنامه 1990- و عملا اجتماعی از چندین قبیله بوده است، حاصل خیزترین خطه شبه جزیره عربستان محسوب می گردد. یمن با دارا بودن خط ساحلیِ به امتداد بیش از 2400 کیلو متر، دروازه طبیعیِ جنوبی و جنوب غربی شبه جزیره عربستان و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس می باشد.
همچنین توجه به تسلط یمن بر خلیج عدن و آّبراه باب المندب که نقطه اتصال اقیانوس هند با دریای سرخ است ، بیانگر اهمیت فوق العاده این کشور در جغرافیای سیاسی و اقتصادی منطقه است.
گفته می شود در مثلث طلایی سه تنگه راهبردی هرمز، مالاگا و باب المندب، بالغ بر دو سوم حمل و نقل دریایی جهان و به تعبیری اقتصاد جهان جریان دارد. بخصوص اینکه این تنگهها قسمتی از مسیر تجارت انرژی جهانی را تشکیل میدهند. باب المندب، آبراهی است که یمن به واسطه جزیره پریم (یا میون) می تواند به سادگی آن را ببندد یکی از رئوس این مثلث طلایی است.
باب المندب؛ پر رفت آمد ترین مسیر انتقال انرژی جهان
این تنگه یکی از راه های عبور برای کشتی هایی است که از طریق کانال سوئز به اروپا رفت و آمد می کنند.
هم مرزی با عربستان در مرزهای شمالی، کشوری که منابع غنی نفتی داردو به واسطه حرمین شریفین در آن سرزمین تاثیرگذاری جدی بر دنیای اسلام دارد در کنار همسایگی دریایی با سومالی -که چند سالی است بحث دزدان دریایی ، نامش را بر سر زبان ها آورده- مقوله ای نیست که به سادگی بتوان از کنار آن عبور کرد.
* دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه تهران
