شفافیت نخ تسبیح عدالت‌خواهی

خبرنامه دانشجویان ایران: پویا سلیمانی*// در آستانه روز دانشجو آنچه میان تشکل‌های دانشجویی با توجه به شرایط اقتصادی کشور مطرح است، موضوع عدالت‌خواهی است؛ بازار عدالت‌خواهی همچنان داغ است اما در اینکه چه نوع کنش‌هایی باید صورت گیرد، محل اختلاف سلیقه فعالان دانشجویی است که ماجرای ده‌ونک یکی از مصادیق این موضوع بود.

به‌نظر من برای ورود به پدیده‌هایی که با عیار عدالت سنجیده می‌شود قبل از اینکه جنجال ایجاد شود و بازاری را داغ کنیم یا یک‌طرفه به قاضی برویم، باید با منطق و تحلیل وارد مسائل شویم. بسیج دانشجویی دانشگاه شریف در ماجرای ده‌ونک بی‌آنکه حاشیه‌سازی کرده یا خوراک سیاسی برای آنهایی که رابطه خوبی با نظام ندارند تهیه کند، هم با حضور در منطقه حرف‌های مردم را شنید و هم با دعوت از نمایندگان مجلس این موضوع را پیگیری کرد. از سوی دیگر نباید در پدیده‌های ضدعدالت دچار محافظه‌کاری شد و هم نباید تمام داشته‌های نظام را به‌خاطر یک مساله به آتش کشید یا با ایجاد فضای بی‌اعتمادی، تمام مسئولان را خطاکار تلقی کرد؛ لذا قبل از اقدام رسانه‌ای باید مقدمات را فراهم کرد، اما اگر عدالت‌خواهی به شیوه صحیح خود اجرا نشود یا اگر عدالت‌خواهی پارتیزانی باشد، قبل از آنکه کسانی که پدیده‌های ضدعدالت را شکل داده‌اند مورد بازخواست قرار گیرند، حق مستضعفان از بین می‌رود و جریان‌هایی که باید در مقام پاسخگویی باشند، در مقام مدعی قرار می‌گیرند؛ از این جهت اولین قربانی عدالت‌خواهی کاریکاتوری مستضعفان هستند.

حالا قریب پنج‌سال از ظهور دولت روحانی می‌گذرد، دولتی که برای اجرای ایده‌هایش هیچ منعی نداشته؛ هم مجلس همسو با آن بوده، هم قوه قضائیه تعامل خوبی داشته و هم اینکه رهبری اجازه‌های خوبی به آن داده‌اند و الان زنگ پاسخگویی دولت است تا بگوید پس از پنج‌سال اجرای ایده‌هایش در زمینه توسعه از محل تعامل خارجی چه دستاوردهایی داشته است؟

اما اگر به دقایق عدالت‌خواهی توجه نکنیم کسانی که مسبب این وضع اقتصادی نامطلوب هستند به حاشیه رانده شده و مسائل فرعی مطرح می‌شوند؛ اینکه ما به‌جای آنکه فلش پاسخگویی را به سمت کسانی ببریم که با اجرای ایده‌های خود مسئول وضع فعلی هستند، موضوع را در جای دیگری تعریف کنیم که اتفاقا در این چند سال نقطه اتکا و ثبات کشور بوده‌اند، این نوعی بازارگرمی و عدالت‌خواهی معکوس است. اکنون زمان پاسخگویی دولت به کارنامه پنج‌ساله خود است. ما در جریان دانشجویی گاهی مشاهده می‌کنیم در اثر تحلیل‌های سطحی یا جوزدگی رسانه‌ای برخی بدون ملاحظه‌های عمیق دست به اقداماتی می‌زنند که بعد خودشان نیز پشیمان می‌شوند. هیچ‌کس مخالف پاسخگویی نیست اما با توجه به وضع موجود و اینکه مشخص است چه کسانی ایجادکننده این وضع هستند، باید جهت مطالبه‌گری از دولتی باشد که برای اجرای منویات خود هیچ منعی نداشته است.

بسیج دانشجویی دانشگاه شریف کار ویژه خود را در بحث شفافیت قرار داده است؛ به‌نظر من هر کسی ادعای عدالت‌خواهی واقعی و نه پفکی دارد، باید بحث شفافیت را مدنظر قرار دهد؛ چراکه خیلی از مشکلات ایجادشده از بی‌توجهی و کم‌کاری در این زمینه است. ذکر این نکته نیز مهم است که در بحث شفافیت نباید جناحی عمل کنیم چراکه در آن صورت شفافیت نیز مانند عدالت‌خواهی کاریکاتوری به محاق می‌رود.

*  مسئول سیاسی بسیج دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف