مذاکرات هسته ای نیز و حواشی زیاد حول و حوش این موضوع، زیاده خواهی روزافزون غرب در برابر لبخند دیپلماسی ایران و اعتراضات به کند شدن پیشرفت های هسته ای نیز در میان صحبت های دانشجویان دیده خواهد شد.
خبرنامه دانشجویان ایران: هر ساله در ماه مبارک رمضان، دیدارهای رهبری با اقشار مختلف رونق می گیرد. رهبر انقلاب در این دیدارها، خودش را به معرض سوال گروه های مختلف می گذارد. اساتید دانشگاه ها، دانشجویان، مسئولان نظام، شاعران و... گروه هایی هستند که هر ساله به محضر مقام معظم رهبری شرفیاب می شوند و درد و دل ها، انتقادات، راهکارها، پیشنهادها و گلایه های خود را با رهبری در میان می گذارند. بخش دیگر این دیدارها، سخنان رهبری و پایان بخش شیرین این دیدارها، ضیافت افطاری در کنار مقام معظم رهبری است.
به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ دیدار سالانه دانشجویان، هر ساله محل ابراز تند و تیز ترین انتقادهاست و البته با استناد به گفته های مقام معظم رهبری، خواسته ایشان نیز همین است. رهبر انقلاب در سالهای متمادی، دیدار با دانشجویان را بهترین دیدار می داند و می فرمایند که من همیشه منتظر این جلسه هستم و مشتاقانه در این جلسه حضور پیدا می کنم.
*خصوصیات جلسه دانشجویان با رهبری
مفام معظم رهبری در بیان خصوصیت این جلسه و صحبت های دانشجویان، می فرمایند:
«...خصوصیت این جلسهی دانشجویی که در ماه رمضان داریم، اولاً در پاکی و طراوت و طهارت فضای این جلسه است. خصوصیت دوم، طراوت دانشجویی و جوانی است .... غیر از استفادهای که احیاناً از مطالب مطرح شدهی در این جلسه خواهیم برد، این استفاده را دارد که از لحاظ روحی، طراوت همنشین به همنشینِ فرسودهی کهنسالی مثل ما هم سرایت میکند و انشاءاللَّه به نیروی شما، ما نیرو می گیریم...» (رمضان 85)
«شاخصهی اصلی این حرفها، صفا و صداقت و دوری از مجامله و همان چیزهائی است که از یک جوان، آن هم جوان درسخوانده و تحصیلکرده و نخبه انتظار میرود....» (رمضان 88)
*رضایت قلبی رهبری از انتقاد و صراحت دانشجویان
در این دیدار سالانه، دانشجویان انتقادات جدی به مسئولین و روند امور وارد می کنند. بر خلاف بسیاری از جلسات رسمی در کشور که با تعارفات متداول و به دور از هر انتقادی برگزار می شود، دیدار دانشجویان با عالی ترین مقام نظام جمهوری اسلامی، بدون تعارف و پر از فضای مطالبه گری و انتقاد است.
جالب آنکه مقام معظم رهبری هر ساله از دانشجویان می خواهد در این جلسه با جسارت و شجاعت، انتقادات خود را مطرح کنند. زبان انتقادی و طلبکارانه و مطالبه گری خواسته صریح رهبری از دانشجویان بوده است. ایشان بیان جسورانه دانشجویان را موجب رضایت قلبی می داند و می گوید گاهی آدم می خواهد جانش را نثار این روحیه دانشجویان کند. در واقع مشوق اصلی شکل گیری چنین جلساتی که محتوای آن انتقاد است خود مقام معظم رهبری بوده است.
«... خصوصیت این جلسات، زبان انتقادی و طلبگارانه است؛ مبادا کسی تصور کند که اگر این زبان انتقادی حتّی یک کمی تلخ هم باشد، حالا بنده که اینجا نشستهام، ناراحت خواهم شد...»رمضان 85
«... از آن روزی باید ترسید که جوان ما، دانشجوی ما در دانشگاه انگیزهی طرح مسئله، طرح سؤال، طرح درخواست نداشته باشد. همهی همت ما باید این باشد که این روحیهی مطالبه، خواستن و مدعا داشتن در زمینههای گوناگون را در نسل جوان کشورمان - بخصوص جوان علمی - گسترش بدهیم....» رمضان 86
«... ما میخواهیم شما فکر کنید؛ بر اساس فکر، بخواهید؛ بر اساس این خواستن، جرأت و جسارت بیان و ابراز پیدا کنید.... نفس این روحیه، مطالبهگری و نشاط، همان چیزی است که جوان امروز ما به آن احتیاج دارد.» رمضان 90
*چگونه پازل دشمن تکمیل نشود؟
حضرت آیت الله خامنه ای از دانشجویان می خواهد که در نقد کردن، پازل دشمن را تکمیل نکنند. در یکی از دیدارها دانشجویی از ایشان پرسیدند چگونه نقد کنیم که پازل دشمن تکمیل نشود؟ ایشان شیوه صحیح نقد را اینگونه بیان فرمودند:
«... بههیچوجه توصیهی ما این نیست که شما انتقاد نکنید. خب، چه کار کنیم که این انتقاد، تکمیل کنندهی پازل دشمن نباشد؟ روی این مسئله فکر کنید. نه اینکه بگوئیم تکمیل پازل دشمن که یک امر منفی است، با لزوم انتقاد که یک امر مثبت است، منافات دارد؛ نه، خب خود شما هم گفتید؛ من انتقاد کردم، در همهی دنیا نقل هم شد؛ اما هیچ کس در دنیا ادعا نخواهد کرد که فلانی علیه نظام اسلامی یا فرض کنید که علیه تشکیلات مدیریت اجرائی یا تقنینی کشور دارد اقدام میکند. خب، شما هم همین جور انتقاد کنید. بنابراین انتقاد کردن میتواند به شکلی انجام بگیرد که بههیچوجه مقصود دشمن را برآورده نکند و به تعبیری که ما عرض کردیم، پازل دشمن را تکمیل نکند....»
*سیاست گری به جای سیاست بازی
مقام معظم رهبری، نه تنها خود را در معرض سوال قرار می دهد بلکه بارها از مسئولین کشور خواسته است که میان دانشجویان بروند. ایشان نفس حضور مسئولان میان دانشجویان را موجب نزدیکی و بازشدن گره ها می داند. در سال 90 ایشان روسای سه قوه، رییس صدا و سیما، وزرا و دیگر مسئولان را ترغیب کردند که میان دانشجویان بروند. توصیه ای که شاید از سوی بسیاری از مسئولان بی پاسخ ماند.
مقام معظم رهبری از دانشجویان می خواهد که به دام سیاست بازی نیفتند اما سیاست ورز باشند. ایشان با تاکید بر کار عمیق فکری، تاثیرپذیری از سیاست بازی های رسانه ها و نشریات و... را یک آفت برای تشکل ها می داند. در سال 85 فضای اغلب نشریات مخالف دولت جدید، بدین گونه بود که دولت نهم عقبه کارشناسی ندارد؛ زمانی که این ادعا در میان گفته های دانشجویان شنیده شد، مقام معظم رهبری نسبت به آن واکنش نشان دادند:
«....(حرفهای نشریات مختلف مخالف دولت) ما تصور می کردیم که اینگونه اظهارات و شایعهپراکنی ها خیلی تأثیر ندارد، اما حالا میبینیم نه، بیتأثیر هم نبوده است! یعنی شما که دانشجو و جزو قشر زبده و نخبه هستید، واقعاً تصور می کنید که دولت، عقبهی کارشناسی ندارد!..» . ایشان در ادامه شاخص مشخصی برای سیاستگری دانشجویان مشخص کردند و افزودند:
«... ما دو کار سیاسی داریم: سیاستزدگی و سیاستبازی؛ این یکجور کار است. این را من به هیچوجه تأیید نمیکنم؛ نه در دانشگاه و نه در بیرون دانشگاه؛ بخصوص در دانشگاه. یکی هم سیاستگری است؛ یعنی حقیقتاً فهم و قدرت تحلیل سیاسی پیدا کردن؛ که یکی از وظایف تشکلهای دانشجویی این است.... دانشجو قدرت تحلیل سیاسی پیدا کند؛ هر حرفی را به آسانی نپذیرد و هر احتمالی را بهآسانی در ذهن خودش راه ندهد یا رد نکند؛ این قدرتِ تحلیل سیاسی، خیلی مهم است...» (رمضان 85)
در راستای همین تفاوت گذاشتن میان سیاست بازی و سیاستگری، ایشان نخبه پروری سیاسی را از الزامات تشکل ها عنوان کردند و از تشکل ها خواستند که نسبت به نخبه پروری سیاسی اهتمام جدی داشته باشند (رمضان 86)
*کار مهم دانشجویان چیست؟
یکی دیگر از شاخص های بیانات مقام معظم رهبری در دیدارهای دانشجویی، عمق بخشی به معارف دینی و کسب تقواست. ایشان شرط اصلی رسیدن به آینده مطلوب را مومن بودن و متقی بودن جوانان می داند و از تشکلهای اسلامی و محیطهای دانشجویی می خواهد که معارف و معرفت های اسلامی را در خودشان عمق ببخشند و از کارهای سطحی پرهیز کنند. (رمضان86)
«... معرفت هاتان را بالا ببرید. عزیزان من! سقف معرفت خودتان را، سایتهای سیاسی و اوراق روزنامهها و پرسه زدن در سایتهای گوناگون قرار ندهید؛ سقف معرفت شما اینها نیست..... با قرآن، با نوشتجات مرحوم شهید مطهری، با نوشتجات فضلای بزرگی که خوشبختانه امروز در حوزههای علمیه حضور دارند، آشنا شوید.... به نظر من آن کاری که مهم است انجام بگیرد، مطالعات اسلامی است...» (رمضان91)
*معارضه و تضعیف یکدیگر؛ ممنوع
یکی دیگر از وجوه مشترک سخنان رهبر انقلاب دوری دانشجویان از رقابت های بی فایده و معارضه و تضعیف یکدیگر است. ایشان حتی در سال 91 از دانشجویان میخواهد که نهادی فراتشکلی انجام دهند تا یک راهبری کلی و پرهیز از موازی کاری صورت بگیرد.
«... مجموعههای دانشجویی - که پایهی اسلامی و پایهی معرفتی دارند - در داخل دانشگاه، کاری نکنند که رقابتهای آنها یا معارضههایی که به نام رقابت انجام میگیرد، به تضعیف قوای این مجموعههای مؤمن بینجامد. این مجموعهها همدیگر را حفظ کنند...» (رمضان85)
*شما افسرید نه سرباز صفر؛ جبهه ای ببینید؛ جبهه ای عمل کنید
جنگ نرم کلید واژه ای است که مقام معظم رهبری بارها بر آن تاکید کرده و جایگاه دانشجویان را در راه مبارزه با آن، به نام افسران جوان جبهه جنگ نرم، می دانند. ایشان از دانشجویان می خواهد که حرکات دشمن را به صورت جبهه ای ببینند و در مقابل آن به صورت جبهه ای عمل کنند. مقام معظم رهبری در در دیدار سال 91، دانشجویان را متوجه این جبهه می کند و می فرمایند: « ...شما وقتی نگاه می کنید به جبههی معارض، یعنی استکبار، جبههی ظلم، جبههی سرمایهدارهای کلان بینالمللی، کارتل ها، تراستها و و و، به چشم یک جبهه به آنها نگاه کنید. یک جبههی بههمپیوستهای وجود دارد در مقابلهی با انقلاب اسلامی...»
ایشان مثال مشخصی از این حرکت جبهه ای یاد می کنند. ترور دانشمندان هسته ای را مکمل اقدامات مختلف سرکوب حرکت عملی کشور می داند و معتقدند که حلقههای تحریم اقتصادی، ترویج ابتذال، ترویج مواد مخدر، کارهای امنیتی، ایجاد تزلزل در مبانی و مسائل اعتقادی؛ کوبیدن حرکت علمی در کشور، با ترساندن دانشمند ما و با حذف دانشمند ماست.
ایشان در ادامه می فرمایند: «... اگر چنانچه به مجموعهی دشمن به چشم یک جبههی مستمری که وظائف را تقسیم کردند، نگاه کنیم، آن وقت احساس مسئولیت ما در هر قضیهای شکل تازهای به خودش می گیرد...»
کرسی های آزاد اندیشی، کار عمیق فکری، مطالعه و تعمق و تدبر در تاریخ انقلاب های دنیا و مقایسه با انقلاب اسلامی، خواسته مقام معظم رهبری از دانشجویان بوده است.
*تاریخ انقلاب کشورها را بخوانید
ایشان در سال 90، از دانشجویان می خواهد که رمز پایداری و به انحراف نرفتن انقلاب اسلامی بعد از سه دهه را دریابند. در این جلسه مقام معظم رهبری شرحی بر انقلاب فرانسه، انقلاب امریکا، انقلاب های کودتا گونه کشورهای عربی در دهه 1960 می دهد. ایشان، این انقلاب ها را بی ثبات و با تغییرات مداوم می داند و با بیان تاریخ این انقلاب ها، نشان می دهند که پس از هر انقلاب، در فاصله زمانی کوتاه چندین بار شعارهای انقلاب این کشورها تغییر کرده است اما انقلاب اسلامی، شعارهایش و حرکتش پس از 35 سال، منطبق با حرکت های ابتدای انقلاب بوده است. شاید نگاهی به سرنوشت انقلاب های منطقه در 2-3 سال اخیر، موید همین بیانات رهبری در دو سال پیش باشد.
«... انقلابها بر اثر عوامل گوناگون، یا از همان اول منحرف شدند، یا بعد از اندکی منحرف شدند. گاهی این انحراف، دهها سال هم طول کشیده. در کشوری مثل فرانسه، این انحراف هفتاد و چند سال به طول انجامید، تا اینکه توانست بتدریج پارهای از اهداف را - آن هم نه همهی اهداف را - تحقق ببخشد.
انقلاب اسلامی یک استثناء است. ... هدف اسلامخواهی، هدف استکبارستیزی، هدف حفظ استقلال کشور، هدف کرامتبخشی به انسان، هدف دفاع از مظلوم، هدف پیشرفت و اعتلای علمی و فنی و اقتصادی کشور؛ اینها اهداف انقلاب بوده.... این خط ادامه پیدا کرده؛ این خط انحراف پیدا نکرده، این خط زاویه نخورده. ... این خیلی حادثهی مهمی است....»
*اعتدال به افراط؛ این حرف جدیدی نیست
مقام معظم رهبری از سالها پیش دوری از افراط و تفریط را موکدا از دانشجویان خواسته اند. ایشان از دانشجویان خواسته اند در آرمان خواهی هایشان، دچار افراط و تفریط و احساس نشوند.
«... دانشجو باید از افراط و تفریط پرهیز کند؛ من با افراطکاری و زیادهرویهای گوناگون در هر جهتی، موافق نیستم. با اعتدال، با روش منطقی و صحیح مسائل را دنبال کنید و بدانید که خواست و پیگیری شما اثر دارد.» رمضان85
«...حضور فیزیکی و فکری در مسائل عمومی کشور از سوی مجموعهی دانشجوئی حتماً لازم است.... هم حضور فکری لازم است؛ با همین رسانههای دانشجوئی، با اجتماعات دانشجوئی... البته با تندروی در این اجتماعات مخالفم؛ با عمل نسنجیدهی در این اجتماعات مخالفم» رمضان91
*حرف در گوشی وجود ندارد
مقام معظم رهبری ازینکه تصور شود، ایشان حرف درگوشی با کسی دارد و به علت مصلحت، خلاف آن را در میان عموم بیان می کنند، گلایه می کنند. این بیان و البته تاکید چندباره رهبری بر آن در سالهای اخیر می تواند بنای تحلیلهای غلط را ببندد. نقل قولهای از سخنان ایشان در جلسات خصوصی که بعضا دیده می شود کاملا بر خلاف مشی سخنان رهبری است، یکی از آسیب های جدی تشکلهای دانشجویی در سالیان اخیر بوده است. حتی مقام معظم رهبری در سال91 نقل قول های اینچنینی را مصداق افترا و گناه کبیره دانست.
«.. من حرفم همانی است که دارم میگویم. آنچه را که بر طبق مصلحت کشور و مصلحت نظام نباید گفت، نمیگوئیم؛ نه اینکه خلافِ آن را بگوئیم، بعد بخواهیم در یک جلسهی خصوصی، مثلاً فرض کنید آن خلافگفته را تصحیح کنیم؛ نخیر، اینجور نیست. ... حرف ما همانی است که از ما میشنوید؛ چه در نماز جمعه، چه در دیدارهای عمومی، چه در دیدارهای دانشجوئی و دیدارهای گوناگونِ اختصاصیِ دیگر...» (رمضان 87)
*اصلی- فرعی کردن راه تحلیل درست
اصلی- فرعی کردن موضوعات نیز از خواسته های اکید رهبری بوده است. ایشان از دانشجویان میخواهند که در تحلیل حوادثی مانند فتنه و یا عملکرد دولتها، مسائل را اصلی- فرعی کنند و به هرکدام از آنها به اندازه اهمیتشان بپردازند. البته ایشان تاکید می کنند اصلی- فرعی کردن به معنای نپرداختن به مسائل فرعی نیست بلکه بحث اولویت دادن دادن است.
ایشان معتقد است که درقضیه کوی دانشگاه سال88، حادثهی اصلی نباید تحتالشعاع این حوادث قرار بگیرد.
«... یک عدهای آنچه را که بعد از انتخابات اتفاق افتاد، آن ظلمی که به مردم شد، آن ظلمی که به نظام اسلامی شد، آن هتکی که از آبروی نظام در مقابل ملتها به وسیلهی بعضی انجام گرفت، اینها همه را ندیده میگیرند، فرضاً مسئلهی فلان حادثه را، زندان کهریزک را، یا قضیهی کوی را قضیهی اصلی دوران بعد از انتخابات تا امروز قلمداد میکنند؛ این خودش یک ظلم دیگر است. مسئلهی اصلی، مسئلهی دیگری است.
مسئلهی اصلی، مسئلهی دیگری است. مسئلهی اصلی این است که مردم در یک حرکت عظیمی، در یک انتخابات پرشورِ خوبِ کمنظیری حضور پیدا کردند و این رأی بالا را توی صندوقها ریختند. هشتاد و پنج درصد شوخی است؟...بعد ناگهان مشاهده میکنیم یک حرکتی صورت میگیرد برای نابود کردن این حادثهی افتخارآمیز! مسئلهی اصلی این است....» (رمضان88)
آرمان گرایی و واقع گرایی و تفکیک این دو از هم نیز از جمله تاکیدات مقام معظم رهبری است. ایشان از دانشجویان می خواهد که یک سویه نگاه نکنند. رهبر انقلاب، آرمان گرایی بدون واقع بینی را توهم و واقع بینی صرف را عامل توقف می داند.
*من هم منتقدم
اعتراضات دانشجویان در سالهای مختلف بر عملکرد صدا و سیما، با تایید مقام معظم رهبری مواجه شده است. ایشان، خودش را منتقد صدا و سیما می داند و این تصور غلط که اگر مسئول صدا و سیما را رهبری منصوب کرد، یعنی تمام عملکرد صدا و سیما مورد تایید است را رد می کند.
«... یکی از این اعتراضها، اعتراض به صدا و سیما بود و اینکه بعضی میگویند اگر چنانچه صدا و سیما را نقد کنیم، بر خلاف رهبری مطلبی گفتهایم؛ چرا؟ چون رهبری رئیس صدا و سیما را معین میکند! اگر واقعاً ملاک این باشد، که آدم باید به هیچکس اعتراض نکند؛ چون رئیس قوهی قضائیه را هم رهبری انتخاب میکند، رئیس جمهور هم بعد از انتخابات، تنفیذ رهبری دارد؛ میگوید نصب کردم. پس باید به هیچکس اعتراض نکرد. نه آقا، اولاً صدا و سیما را رهبری اداره نمیکند؛ این معلوم باشد. صدا و سیما را رئیس صدا و سیما اداره میکند. و رهبری هم در موارد زیادی اعتراضهائی دارد..... به هر حال اعتراض هست و انتقاد شما از صدا و سیما مطلقاً به رهبری منتقل نمیشود. شما حق دارید انتقاد کنید؛ هیچ اشکالی ندارد....» رمضان87
البته مطالبه های رهبری از دانشجویان لیستی بلند بالا دارد. رهبری وجود این لیست بلند از مطالبات را به خاطر ظرفیت های بالای دانشگاه و دانشجو می داند. شاید این مقال فرصتی نباشد بسیاری از حرف های مهم رهبری بیان شود. هر دیدار ایشان با دانشجویان حاوی نکاتی است که به واقع نمی توان از آن چشم پوشی کرد.
*دیدار امسال چگونه خواهد بود؟
انتظار می رود دیدار امسال نیز ، با استقبال رهبری از انتقادات و ارائه راهکارهای مختلف باشد.
توجه به دغدغه رهبری در حوزه فرهنگ و انتقادها از مسئولین فرهنگی شاید اصلی ترین موضوع دیدار امسال باشد. مطالبه گری دانشجویان از مسئولین فرهنگی بویژه در حوزه نشر و مباحثی مانند عفاف و حجاب، اصرار دولت بر آزادسازی فرهنگی کشور و ... در میان مطالبات دانشجویان دیده خواهد شد. شاید تضعیف و بعضا حذف نمایشگاه های عفاف و حجاب در کشور، وضعیت حجاب در کشور، نبود اقدام ایجابی برای مقابله با بدحجابی، تلاش دولتمردان برای هویت بخشی به شبکه های اجتماعی فیلتر شده در کشور، سخنرانی های گاه و بیگاه مسئولین در آزادسازی ماهواره و... موضوعاتی نیست که از چشم تیزبین دانشجویان دور بماند.
بیان مشکلات اقتصادی، اقدام عملی نشدن برای تحقق اقتصاد مقاومتی و گره زدن حل مشکلات اقتصاد کشور به مذاکرات هسته ای از دیگر مسائلی باشد که دانشجویان به آن خواهند پرداخت.
مذاکرات هسته ای نیز و حواشی زیاد حول و حوش این موضوع، زیاده خواهی روزافزون غرب در برابر لبخند دیپلماسی ایران و اعتراضات به کند شدن پیشرفت های هسته ای نیز در میان صحبت های دانشجویان دیده خواهد شد.
سیاه نمایی دولت فعلی از اوضاع 8سال گذشته و فرافکنی به جای ارائه راهکار عملی نیز می تواند در فصل مباحث سیاسی روز باشد که در این جلسه مطرح خواهد شد.
با توجه به حضور نخبگان علمی و نمایندگان تشکلهای دانشجویی، تنوع بیان و کلام میان بیانات دانشجویان زیاد خواهد بود. باید منتظر بمانیم و ببینیم امسال چه در این دیدار خواهد گذشت؟