جماعتی که شمر را پیش از عاشورا شناختند

خبرنامه دانشجویان ایران: محمدرضا کردلو// دخالت آشکار ایالات متحده در کودتای 28 مرداد که بعدها نیز توسط مادلین آلبرایت وزیر امورخارجه سابق آمریکا تایید شد؛ مردم، انقلابیون و گروههای دانشگاهی ایران را که تلخی تجربه واپسین روزهای مرداد 32 را چشیده بودند، نسبت به انقلاب اسلامی سال 57 و سیاستهای آمریکا در قبال آن حساس تر می کرد.

به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ سیزده آبان 58 نزدیک به 9 پس از وقوع انقلاب، زمانی که هنوز نهادهای انقلابی درست پا نگرفته بودند و زعامت امور هم در دست دولت موقت بازرگان بود، دانشجویان پیرو خط امام(ره) در اقدامی که ساعاتی بعد توسط امام خمینی «انقلاب دوم» نام گرفت، سفارت ایالات متحده در ایران را تسخیر کردند. دانشجویان پیرو خط امام می گفتند: لانه جاسوسی را اشغال کرده اند.

اسنادی که بعدها در سفارت آمریکا پیدا شد، شاهد این ادعای دانشجویان بود.

دولت موقت که بلافاصله پس از این اقدام استعفا داده بود، در روزها و ماههای بعد از تسخیر نیز نه تنها روی خوشی به این اقدام نشان نداد، که دانشجویان پیرو خط امام(ره) را به خاطر افشاگری ها مورد توهین و افترا قرار می داد. بازرگان طی سخنانی در مسجد نارمک خطاب به دانشجویان خط امام گفت:«...اسم خودشان را می گذارند خط امام. خط شیطانند اینهایی که افشا می کنند. فلان فلان شده ها. بی شرفند اینهایی که می گویند ما با آمریکا راه کج رفته ایم».

ترس دولت موقت از افشاگری ها که بعدها در اسنادی از ارتباط چند تن از وزرای بازرگان با سیا، دلیل آن مشخص شد، در بنی صدر نیز وجود داشت. بنی صدر دو روز پس از تنفیذ ریاست جمهوری اش، در 17 بهمن 58، افشاگری های دانشجویان از رادیو تلویزیون را ممنوع کرد.

شاید باور این قضیه سخت باشد؛ اما دانشجویانی که به خاطر جوسازی های گسترده علیه حزب جمهوری، به کاندیداهای مورد تایید این جریان در اولین انتخابات ریاست جمهوری اقبالی نشان ندادند و حاضر شدند به بنی صدر رای دهند، ماههای بعد با کلیدواژه «افشاگری» اسناد عدم کفایت بنی صدر را به مجلس تحویل دادند و به اصلی ترین جریان در خلع او از ریاست جمهوری تبدیل شدند.  

خون دانشجویان به جوش امد وقتی به سندی دست یافتند که در آن قرار شده بود رییس جمهور کشور انقلابی شان در ازای دریافت ماهانه 1000 دلار به ماموران سیا مشورت دهد!

دانشجویان پیرو خط امام تا سالهای متمادی در افکار عمومی آمریکا به واسطه رسانه هایی که کاملا یکسویه به ماجرای 444 روز گروگانگیری می پرداختند، جزو گروههای خشن و افراطی دسته بندی می شدند. حتی بعد از افشای دخالت آمریکا در کودتای 28 مرداد (که تسخیر کنندگان آن را از دلایل اصلی تسخیر سفارت عنوان کردند) تصویری که سالها از دانشجویان ارائه شده بود، تغییر چندانی نیافت. وجهه دانشگاهی تسخیر کنندگان سفارت آمریکا نیز تاثیر و تغییری بر این نگرش و تصور جامعه آمریکایی و غربی نداشت. واقعیت این بود که رسانه های آمریکایی کار خود را خوب انجام داده بودند و توانسته بودند، با موفقیت بخشهایی از حقایق موجود در رابطه با تسخیر(takeover) را سانسور کنند. به تازگی اتفاقی افتاد که شاهدی بر موفقیت رسانه های آمریکایی بود. ایالات متحده ویزای حمید ابوطالبی را صادر نکرد. ابوطالبی از دانشجویان تسخیر کننده سفارت بود که حسن روحانی رییس جمهوری اسلامی ایران وی را برای نمایندگی ایران در سازمان ملل معرفی کرده بود، اما ایالات متحده راضی به حضور ابوطالبی در نیویورک نبود. جالب آنکه وزارت خارجه آمریکا به پشتوانه بیانیه گروههای مردمی که «غرور ملی» را مهم تر از «عرف دیپلماتیک» می دانستند، از ورود ابوطالبی جلوگیری کرده بود.

واقعه تسخیر سفارت آمریکا در روزی که حالا به اسم «مبارزه با استکبار» در سراسر ایران برای آن راهپیمایی برگزار می کنند، گفته ها و ناگفته های فراوان دارد. زوایایی که با ابهام درباره آنها صحبت شده است و واقعیتهایی که دیده نشده اند، فراوان هستند.

دانشجویانی که همان روزهای پس از آزادی گروگانها، «انحلال» را بر «قرار سازمانی» ترجیح دادند، هیچگاه دوباره با نام «دانشجویان مسلمان پیرو خط امام» متشکل نشدند. بیانیه ای منتشر کردند و به میان ملت بازگشتند؛ اگرچه برخی هنوز هم با این عنوان کارکردهایشان را توجیه می کنند.

برخی از دانشجویان تسخیر کننده سفارت آمریکا در سالهای بعد، رویکردی متفاوت تر نسبت به موضوع استکبارستیزی داشتند، برخی دیگر هیچ گاه از تسخیر سفارت آمریکا پشیمان نشدند. دانشجویان دیگری نیز بعد به جبهه رفتند و در جنگ با رژیم بعث عراق به شهادت رسیدند. تسخیر سفارت اما پشتوانه های دیگری نیز داشت. برخی از شخصیتهای انقلاب از همان ساعات ابتدایی تسخیر سفارت با دانشجویان همراه بودند. افراد دیگری نیز بودند که با اینکه خیلی کمتر به دانشجویان خط امام نزدیک بودند، در سالهای بعد مدعی تر جلوه کردند، حال آنکه اولین کسانی که از دیوار سفارت بالا رفتند و تاثیر گذارتر بودند نیز یا نبودند(به شهادت رسیده بودند) یا اینکه سکوت را ترجیح می دادند.

با این همه، اما هنوز طنین صدای عاشورایی «مرگ به کارتر» رجب بیگی و شعارهای  جماعتی که شمر را پیش از عاشورا شناختند، میراث ماندگار تسخیر کنندگان سفارت است. صدایی که می گوید، منطق حسین منطق جهاد و عقیده است و مذاکره از جنس آنچه در ادبیات سیاسی امروز رایج است، معنا و مفهومی جز ذلتی ندارد که حسین علیه السلام درپاسخ آن فرمود: «أَلَا وَإنَّ الدَّعِیَّ ابْنَ الدَّعِیِّ قَدْ رَکَزَ بَیْنَ اثْنَتَیْنِ: بَیْنَ السِّلَّه وَالذِّلَّه؛ وَهَیْهَاتَ مِنَّا الذِّلَّه»

خبرنامه دانشجویان ایران، در مجموعه ای از مطالب مفید به بررسی واقعه تسخیر لانه جاسوسی پرداخته است، که در آنها سعی شده است تاریخ از انتها قرائت نشود، چرا که این رویکرد متضمن اعمال برخی نظرات نامطمئن در مورد اشخاص و نهادهاست.

علاوه بر آنچه در زیر آورده شده است، مطالب دیگری نیز که در رابطه با موضوع تسخیر سفارت، وجود دارد که به فراخور مناسبت با شخصیت ها و وقایع تاریخی مربوط منتشر خواهد شد.