چرا سـربـازی باعث تعویق ازدواج است؟

خبرنامه دانشجویان ایران: خدمت سربازی در ایران، قدمتی 90 ساله داشته واعزام برای پسران هر خانواده بر اساس قانون شورای ملی از 16 خرداد 1304 اجباری گردیده است. در طول این بازه زمانی 90 ساله قبل و پس از انقلاب، قوانین سربازی فراز و نشیب زیادی داشته که موجب نگرانی بسیاری از آقاپسرها در طول این مدت گشته است.

به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ حال می توان با بررسی آسیب های فردی اجتماعی خدمت نظام وظیفه، به ماهیت نگرانی موجود پی برده و شاید راهکاری موثر جهت کاهش آن معرفی نمود.

تعویق در امر ازدواج
برپایه یک باور عرفی در جامعه ایرانی، ازدواج از نظر برخی خانواده ها باید پس از خدمت سربازی صورت گیرد که یحتمل دلایل متعددی نیز برای خود دارند. تیتر وار به برخی از آن دلایل می پردازیم:

الف) وقتی جوانی در دوران سربازی به سر می برد، طبیعتا توانایی کار تمام وقت را نداشته و قادر به فراهم نمودن هزینه های سربار زندگی نمی باشد.

ب) حضور یک فرد متاهل در پادگان و معاشرت با افرادی که اکثریت آنها مجرد بوده و محیطی نسبتا خاص را دارا می باشد، امکان تغییر خلق و خوی همسر آینده را در محیط خانواده ایجاد می کند.

حال فارغ از باورهای خانواده ها، خود آقاپسرهایی که در آستانه خدمت سربازی بوده اند، به دلیل مشاهده فضای حاکم بر جامعه و قوانین خدمت وظیفه، اشتیاقی به امر خواستگاری حین و قبل از خدمت سربازی نشان نمی دهند.

از آن جایی که در خدمت نظام وظیفه شرایط کاملا متفاوتی میان سربازان مجرد و متاهل ایجاد نشده، هیچ عامل محرکی به منظور ترغیب جوانان به تاهل همزمان با انجام نظام وظیفه ایجاد نمی شود.

به عنوان نمونه، به کار گیری سربازان متأهل غیر غائب در استان‌های محل سکونت خود از جمله تسهیلاتی است که در نفس خود و با توجه به رویکرد کلی نیروهای مسلح در نزدیک بودن محل خدمت همه سربازان به محل زندگی آن‌ها امتیاز قابل توجهی به حساب نمی آید.

با پا برجا بودن نظام فعلی سربازی، راهکار موثر جهت ترغیب جوانان به ازدواج، ارائه تسهیلات تعیین کننده و موثر برای مشمولین متأهل است که نه تنها خلل چندانی در زندگی متأهلین بوجود نیاورده، بلکه باعث تشویق جوانان به سمت ازدواج نیز ‌گردد. در هیاهویی که عوامل منفی متعدد سنت حسنه ازدواج را به تاخیر انداخته و نهادهای مسئول بدون تعارف فقط نظاره گر ماجرا بوده اند، استفاده از پتانسیل عظیم و موثر سربازی برای مدیریت این قضیه انتظار نامعقولی نمی باشد. پتانسیلی که همه به خاطر اجبار قانونی با عبور از کانال آن ناگزیر در چارچوب آن مدیریت خواهند شد. تصمیم به ارائه این تسهیلات با در نظر گرفتن مصالح مملکتی و نه صرفاً نظامی نسبتا ضروری به نظر می‌رسد.

عدم تعادل جنسیتی در دانشگاه ها و محیط جامعه
سربازی باعث ایجاد عدم توازن در روند عادی کسب توانمندی‌های شغلی و تحصیلی در جریان زندگی بین پسران و دختران می‌گردد. با وجود خدمت سربازی برای پسران، دختران با آرامش کنکور داده و به تبع آن مدارج علمی بالاتری کسب نموده و همین فاصله مدارک تحصیلی نیز در امور اجتماعی نظیر ازدواج و کار تاثیر گذار است. طبیعتا فضای کسب و کار تحصیلات عالیه بالاتر را طلب کرده و نهایتا دخترانی که شرایط آسان تری برای کسب مدارج علمی داشته اند، جذب می گردند و همین امر معضل اشتغال را هم برای پسران به وجود می آورد. در واقع سربازی تحت عنوان دست اندازی در جلوی راه پسران بوده که سرعت یادگیری را در رقابت با دختران کاهش می دهد.

راهکار موثر در این زمینه
متاسفانه در اغلب پادگان ها و مراکزی که سربازان مشغول به خدمت‌اند از زمان بخوبی استفاده نشده و کارهایی با میزان بهره وری پایین انجام می گردد که یکی از علل آن عدم برنامه ریزی مناسب است. بنابراین می توان با ایجاد کارگروهی تخصصی، با آموزش های لازم در حوزه های مختلف در دوران سربازی هم میزان توانمندی های سربازان را افزایش داده و هم از اتلاف وقتشان جلوگیری نمود.

مشکلات مالی سربازان
اکثر سربازان زمان صبح تا ظهر را در پادگان ها و یا مراکز خدمت به سر می برند، بنابراین زمان کافی برای کسب درآمد نداشته و از سوی دیگر، حقوق بسیار پایین مشمول که حتی جوابگوی نیازهای حین خدمت آن نیست، نه تنها منجر به عقب افتادگی اقتصادی مشمولان گردیده، بلکه موجب می شود هنگام ورود به بازار کار از زیر صفر شروع کنند.

بنابراین، اکثر سربازان مخصوصا کسانی که خدمت خود را در شهرستان ها سپری می کنند از معضل عدم تمکن مالی رنج برده و به دنبال راهکاری جهت رفع و رجوع آن می باشند. این آشفتگی جهت کسب درآمد، امکان اشتغال کاذب سربازان (حتی سربازان تحصیل کرده) را بوجود آورده، در واقع روی آوردن به مشاغلی همچون: دست فروشی خیابانی، دلالی و... نمونه این موارد می باشد.

راهکار موثر در این زمینه:
حال اگر دولت و مسئولین ذی صلاح برنامه‌ای جامع را در نظرگرفته که طی آن پروژه‌های عمرانی، تحقیقاتی و اجرایی از طریق سربازان متخصص وظیفه انجام و درصدی از هزینه‌ها به این سربازان تعلق بگیرد، علاوه بر تامین بخشی از نیازهای کشور، هم از تخصص سربازان استفاده شده و هم کمکی مالی به سربازان نیز می‌شود.

* گزارش از سامان قاسمی