بومیسازی اقتصاد
علم اقتصاد علمی است که در آن موضوع علم انسان، جامعه و ارتباط بین انسان و جامع است.این علم از نظر نظریه پرازی با علوم طبیعی که درآن موضوع طبیعت است متفاوت میباشد. (منصور رزاءنژاد) برای انکه بومیسازی اقتصاد انجام گیرد باید مانند سایر رشتههای علوم انسانی نیازهای جامعه اسلامی شناخته شود و رفتارهای اقتصادی مصرف کننده مسلمان از مصرف کننده کشورهای غربی تفکیک شود که این امر نیازمند وجود اقتصاددانان اسلامشناسی میباشد که دارای سابقه تحقیق و تدریس هستند. بنابراین با توجه به اینکه ایران یک کشور اسلامی است پس بومیسازی اقتصاد باید با روکرد اسلامی انجام گیرد.
اهمیت و راهکار بومیسازی اقتصاد در ایران
اهمیت بومی سازی اقتصاد در ایران از اینجا روشن میشود که از آنجا که ایران یک جامعه اسلامی است و علم اقتصاد هم به معنای امروز آن در غرب توسعه پیدا کرده است لذا ممکن است که مسائلی در آن وجود داشته باشد که با جامعه ایرانی همخوانی نداشته باشد برای نمونه در اقتصاد غرب تمرکز بر حداکثر کردن سود و درآمد حتی به قیمت تضییع مال دیگران است در حالی که این امر در یک جامعه اسلامی جایگاهی ندارد. همچنین ممکن است که مردم سطح زندگی خود را با زندگی مردم کشورهایی که دارای اقتصاد لیبرالیستی هستند مقایسه کرده که این نیز باعث مصرف گرایی بیشتر مردم شده و که با ارزشهای جامعه در تضاد است.
یکی از راهکارهای بومی کردن اقتصاد در ایران، توجه به امر اقتصاد مقاومتی است. اقتصاد مقاومتی به این معنی است که عواملی را که بر اقتصاد یک کشور فشار وارد میکند را شناسایی کرده و میزان اثر گذاری آنها را کاهش داده و تحت شرایطی تبدیل به فرصت شده و میزان وابستگی به کشورهای دیگر کاسته شود. در این نوع اقتصاد هدف به کارگیری تواناییهای داخلی در رشد و توسعه کشور به منظور کاهش اثر تحریمها بوده و همچنین نقاط ضعف و تهدیدزای اقتصاد بررسی میشود .
اقتصاد ایران مانند سایرکشورهای جهان سومی اقتصادی تک محصولی بوده که برای این کشور مشکلات اقتصادی و سیاسی متعددی را به وجود میآورد .بخش اعظمی از درآمدهای ایران از محل فروش منابع زیرزمینی حاصل میشود که این خود ضربه بزرگی بر اقتصاد کشور وارد کرده چرا که باعث میشود درآمدهای عظیمی وارد کشور شده و در صورتی که صرف کردن این درآمدها به صورت برنامه ریزی شده انجام نگیرد تورم در جامعه شکل گرفته و در نتیجه فاصله طبقاتی تشدید شده و رفاه عمومی نیز کاهش مییابد. در چنین اقتصادی در صورتی که قیمت نفت کاهش پیدا کند رکود در جامعه حاکم شده و درنتیجه بیکاری افزایش پیدا خواهد کرد. بنایراین در صورتی که سیاست اقتصاد مقاومتی به خوبی اجرا شود به جای آنکه درآمدهای نفتی به صورت مستقیم وارد جامعه شده و هزینهها را پوشش دهند میتوان این درآمدها را صرف بخشهای بنیادی اقتصاد چون صنعت و کشاورزی کرده و زمینه را برای توسعه پایدار کشور فراهم نمایند.
* دانشجوی اقتصاد دانشگاه علوم اقتصادی
