زندگیِ جاریِ یک زن در جنگ

خبرنامه دانشجویان ایران: ادبیات دفاع مقدس و ژانر داستان‌های این حوزه سال‌هاست که مورد توجه نویسندگان وخوانندگان این حوزه از ادبیات است. در این میان نوع نگاه نویسنده اکثرا به ماجراها و خاطراتی می‌پردازد که مستقیما خواننده را به محیط جبهه و ماجراهای حول آن سوق می‌دهد.

به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»، داستان دختر شینا شاید از این حیث متفاوت باشد. نگاه به دفاع مقدس این بار با تاکید بر داستان زندگی یک زن که خارج از میدان نبرد، زندگی‌اش دست‌خوش اتفاقات و سختی‌هایی می‌شود به نوعی تفاوت نگاه به هشت سال دفاع مقدس را در پی دارد. دختر شینا داستان زندگی دختر نازپروده‌ای است که در مسیر زندگی بعد از ازدواج، خواسته و ناخواسته شرایطی را تجربه می‌کند که برای خواننده بهت و تحسین را در پی دارد.

قدم‌خیر محمدی، همسر شهید حاج ستار ابراهیمی در این کتاب از خوشی‌ها و ناخوشی‌هایِ زندگی در نبودِ شوهر رزمنده خود تعریف می‌کند. نثرِ کتاب، رمان‌گونه است. به طور حتم یکی از نکات مثبت دختر شینا همین داستان‌پردازی و روان بودنِ تعریف ماجرا از زبان قدم‌خیر محمدی است. دختری که در خانۀ پدر با همه نازها و راحتی‌ها بزرگ می‌شود و طی ماجرایی عاشقانه، بانویِ خانۀ مردی می‌شود که تنها 9 سال آن هم نه مداوم، زندگی را با او تجربه می‌کند. زندگیِ عاشقانه‌ای که ثمرۀ آن یتیمی پنج فرزند قدم‌خیر بعد از شهادت حاج ستار است. نکتۀ قابل تامل داستان، تاکید بر وجود علایق دنیوی مانند همه زندگی‌های دیگر است. حاج ستار، عاشقِ دختران و پسر خویش است. در جاهایِ مختلف داستان این علاقه به قدم‌خیر و بچه‌ها را اظهار می‌کند. همین ماجرا، خواننده را به بغضی مبهم دچار می‌سازد. خانواده‌ای که زندگی را عاشقانه شروع می‌کنند و در طول 9 سال همۀ انگیزه‌ها برای ادامه این زندگی عاشقانه مهیاست. قدم‌خیر اما فراتر از این زندگی عاشقانه، مردانه استقامت می‌کند. «دختر شینا»، داستان زنان قهرمانی است که چه در زمان حیات همسر چه بعد از شهادت او بارِ زندگی را تنها و محکم به دوش می‌کشند. در زمانی که حتی تربیت و بزرگ کردن یک کودک برای نسل حاضر خیلی دور از ذهن می‌نماید، قدم‌خیر داستانی را تعریف می‌کند که بیشتر از آنکه داستانِ زندگی خودش باشد، داستان زندگی نسلی است که می‌تواند اسطورۀ نسل حاضر باشد.

از دیگر نکات مثبت داستان، ملموس بودن روند زندگی قدم‌خیر برای مخاطب جوان است. دختری که تا قبل از ازدواج همیشه تحت حمایت و محبت بی‌شائبۀ پدر و مادر قرار دارد. دلتنگی‌ها برای خانۀ پدری بعد از ازدواج و تحمل غم دوری همسر همه و همه به مخاطب جوان کمک می‌کند بیشتر با شخصیتِ اصلی داستان همذات‌پنداری کند. روند داستان‌گونه و فراز و فرودهای داستان هم از سوی دیگر باعث کشش هر چه بیشتر مخاطب به خواندن ادامه ماجراست. برعکس خیلی از کتب دیگر از این دست فضا، شعاری نیست.

قدم‌خیر در بعضی قسمت‌های داستان خیلی مستقیم خستگی خود را بیان می‌دارد. در بعضی صفحات، مخاطب کلافگی شخصیتِ اول داستان را درک می‌کند. همین به هر چه بهتر همراهیِ با قدم‌خیر کمک می‌کند. با این حال او تا آخرین لحظه داستان زندگی خودش حرفی از ناامیدی نمی‌زند. حتی خوشی‌های کوچکِ خانواده را آنقدر زیبا بیان می‌کند که برای مخاطب هم نهارِ آبگوشتِ خانوادۀ کوچکشان بعد از یک مدت طولانی دوری، دلچسب و گوارا می‌نماید. با همه این اوصاف شیرزنانی مثل قدم‌خیر محمدی در تاریخ این مرز و بوم کم نیستند و شاید همتی می‌‍خواهد تا قلمی توان بیان داستان زندگی آنها را برای نسلی که تشنه انتخاب اسطوره است داشته باشد.

«دختر شینا» به قلم بهناز ضرابی‌زاده و توسط انتشارات سوره مهر روانه بازار نشر شده است.