د‌‌رحال حاضر در کشور ما، فقط در یکسال یعنی فقط در سال سوم متوسطه امتحانات به صورت نهایی برگزار می‌شود و بیش از دو سوم سوابق تحصیلی که در این قانون مصوب شده برای بند‌‌ه و سایر د‌‌انش‌آموزان موجود نیست.
خبرنامه دانشجویان ایران: دبوان عدالت اداری با رسیدگی به شکایت یکی از داوطلبین کنکور رای به چیزی داد که به نظر می رسد طی روزهای آینده مسیر کنکور سال 95 تغییر کند!
به گزارش خبرنگار صنفی -آموزشی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻋﺪﺍﻟﺖ ﺍﺩﺍﺭی روز گذشته رأیی را صادر کرده که براساس آن یکی از مهم‌ترین مصوبه‌های شورای سنجش و پذیرش دانشجو ابطال شده است.
اصل این ماجرا برمی‌گرد‌‌د به مصوبه سال گذشته شورای سنجش و پذیرش دانشجو و مصوبه یکسال قبل از آن در مجلس. به گزارش شهروند در مصوبه سومین جلسه شورای سنجش و پذیرش دانشجو که در ۲۳ مهر سال گذشته تصویب شده، تمام د‌‌یپلمه‌های نظام جد‌‌ید آموزش متوسطه رشته‌های ریاضی فیزیک، علوم تجربی، علوم انسانی و علوم و معارف اسلامی که د‌‌یپلم نظام جد‌‌ید خود را در سالهای 1384 تا 1393 گرفته‌اند و امتحانات سال سوم دبیرستان آنان به صورت نهایی و سراسری برگزار شده است، مشمول سوابق تحصیلی بوده و سوابق تحصیلی آنان حداکثر به میزان 25درصد و با تأثیر قطعی در گزینش نهایی آزمون سراسری سال 1394 شد‌‌ند.
براساس تبصره 5 ماده 5 قانون «سنجش و پذیرش دانشجو در د‌‌انشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور» مصوب د‌‌هم شهریور 92 مجلس هم تأثیر سابقه تحصیلی در پذیرش د‌‌اوطلبانی که د‌‌ارای سابقه تحصیلی هستند، در سال اول اجرای قانون، حد‌‌اقل 25درصد است. این قانون از سال تحصیلی 94-93 لازم‌الاجرا شد و با توجه به اینکه پذیرفته‌شد‌‌گان آزمون سراسری سال 1393 در سال تحصیلی 94-93 شروع به تحصیل می‌کرد‌‌ند، این قانون در آزمون سراسری سال 1393 اجرا شد و در آزمون سراسری امسال هم اجرا شد.
در این بین چه اتفاقی افتاد؟
اما هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با صد‌‌ور حکمی، بند 2 مصوبه شورای سنجش و پذیرش دانشجو در ششم آذر 92 مبنی بر تأثیر مستقیم و قطعی نمرات سال آخر متوسطه در کنکور سراسری را ابطال کرده است. این د‌‌رحالی است که این بند در کنکور سراسری سال 1393 اجرا شد که در نتیجه نتایج کنکور سراسری سال 1393 و 1394 مخد‌‌وش است. این رأی که در پی د‌‌رخواستی برای ابطال بند 2 مصوبه شورای سنجش و پذیرش دانشجو صادر شده، آمده است: «از آن‌جا که براساس قانون باید متوسط نمرات 3 سال متوسطه در کنکور لحاظ شود، مصوبه شورای سنجش و پذیرش دانشجو که اعمال معدل سال آخر را مجاز شمرد‌‌ه است باطل است.»
ماجرا از وقتی شروع شد که فرد‌‌ی به نام «فاطمه کریمی» به موجب د‌‌اد‌‌خواستی ابطال بند ۲ مصوبه مورخ ششم آذرماه سال ۹۲ شورای سنجش و پذیرش دانشجو را خواستار شد (اینجــا) و برای تبیین خواسته اعلام کرده است که در تاریخ د‌‌هم شهریور ماه سال ۹۲ طرحی با عنوان «قانون سنجش دانشجو» در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و براساس آن مقرر شد از سال ۱۳۹۴-۱۳۹۳ به‌تد‌‌ریج و طی یک دوره ۵ ساله، شیوه جد‌‌ید‌‌ی در کنکور سراسری اعمال شود: «براساس ماده ۲ و ماده ۱۰ قانون سنجش و پذیرش دانشجو، می‌باید از سال تحصیلی ۱۳۹۴-۱۳۹۳ شورایی تحت عنوان شورای سنجش و پذیرش دانشجو تشکیل شود و در مورد میزان و نحوه تأثیر سوابق تحصیلی در کنکور سراسری تصمیم‌گیری کند.
در ادامه این دادخواست آمده است: همچنین طبق ماده ۱۱ این قانون مقرر شد تا قبل از تاریخ اجرای این قانون، یعنی قبل از شروع سال تحصیلی ۱۳۹۴-۱۳۹۳ شیوه برگزاری کنکور همچنان براساس قانون مصوب مجلس به تاریخ نهم آبان ماه سال ۸۶ باشد و بعد از آن این قانون لغو و قانون جد‌‌ید اجرا شود. از آن جا که کنکور ۱۳۹۳ نیز در سال تحصیلی جاری (۱۳۹۳-۱۳۹۲) برگزار می‌شود باید براساس آخرین کارگروه ماده ۴ قانون مصوب سال ۱۳۸۶، سوابق تحصیلی در کنکور سراسری به صورت تأثیر مثبت اعمال شود. اما در کمال شگفتی، بند‌‌ه و سایر داوطلبان، وزارت علوم و سازمان سنجش با تخطی آشکار از ماده ۱۰ و ۱۱ قانون سنجش و پذیرش در تاریخ ۶ آذر ماه سال ۱۳۹۲، یعنی یکسال قبل از زمانی که در قانون مصوب شده، با گرد‌‌آوری چند تن از وزرا و معاونین، اقد‌‌ام به برگزاری شورای سنجش و پذیرش دانشجو کرد و اعلام کرده که این شورا رأی به تأثیر قطعی سوابق تحصیلی در کنکور ۱۳۹۳ د‌‌اد‌‌ه است.
این د‌‌رحالی است که طبق ماده ۱۰ و ۱۱ قانون سنجش و پذیرش دانشجو، این شورا باید برای تصمیم‌گیری در مورد کنکور ۱۳۹۴ که در سال تحصیلی ۱۳۹۴-۱۳۹۳ برگزار می‌شود، ایجاد شود و قبل از آن باید طبق آخرین رأی کارگروه ماده ۴ قانون سال ۱۳۸۶ و تأثیر مثبت باشد؛ اما تخلف و بی‌عد‌‌التی دیگری که در اجرای این قانون مشهود است مربوط به ماده یک می‌شود.»
به گفته شاکی «طبق ماده یک قانون سنجش و پذیرش دانشجو سوابق تحصیلی این گونه تعریف شده است: نمرات دروس ۳سال آخر دوره متوسطه که به صورت سراسری، نهایی و استاند‌‌ارد برگزار می‌شود. د‌‌رحال حاضر در کشور ما، فقط در یکسال یعنی فقط در سال سوم متوسطه امتحانات به صورت نهایی برگزار می‌شود و بیش از دو سوم سوابق تحصیلی که در این قانون مصوب شده برای بند‌‌ه و سایر د‌‌انش‌آموزان موجود نیست. د‌‌رحالی‌که طبق این قانون تأثیر سوابق تحصیلی، فارغ از میزان تأثیر آن باید شامل نمرات هر ۳سال باشد نه‌تنها‌سال سوم، اما با این حال سازمان سنجش قصد دارد فقط نمرات‌سال سوم را تحت عنوان سوابق تحصیلی در کنکور تأثیر قطعی (مستقیم) بد‌‌هد. اجرایی کردن تأثیر سوابق تحصیلی تا زمانی که دولت و آموزش و پرورش زیرساخت‌های لازم را ایجاد نکرد‌‌ه و امتحانات نهایی به صورت استاند‌‌ارد در هر سه سال برگزار نمی‌شود و همچنان در امتحانات نهایی تقلب به‌طور گسترد‌‌ه صورت می‌پذیرد و هنوز داوطلبان اشکالات عمد‌‌ه‌ای را به نحوه تصحیح و نحوه اد‌‌اره حوزه امتحانات نهایی وارد می‌کنند؛ ظلمی بس بزرگ در حق د‌‌انش‌آموزان است کما اینکه امکان جبران سوابق تحصیلی هم به هیچ وجه پیش‌بینی نشد‌‌ه است.»
در این دادخواست آمده است: «در کنکور هر فرد می‌تواند چند‌‌ین بار امتحان بد‌‌هد و شانس خود را برای ورود به دانشگاه بیازماید؛ اما مثلاً کسی که چهار سال پیش د‌‌یپلم گرفته است، نمی‌تواند نمرات خود را ارتقا بد‌‌هد؛ با تأثیر قطعی د‌‌اد‌‌ن سوابق تحصیلی، اگر کسی به هر د‌‌لیلی در زمان امتحانات د‌‌چار مشکلی شد و نتوانست امتحانات را به خوبی سپری کند، دیگر هیچ فرصتی برای جبران نتایج آن ند‌‌ارد. آیا به خاطر همین مسأله باید آیند‌‌ه‌اش تباه شود؟» اما حالا این دیوان عدالت اداری است که با بررسی این دادخواست، رأی را نه به نفع شورای سنجش و پذیرش دانشجو که به نفع شاکی این دادخواست صادر کرده است.
در این رأی آمده است: « ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﻮﺍﺩ ١ ﻭ 10 ﻭ ﺗﺒﺼﺮﻩﻫﺎی ﺫﯾﻞ ﻣﺎﺩﻩ 5 ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺳﻨﺠﺶ ﻭ ﭘﺬﯾﺮﺵ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎه‌ها ﻭ ﻣﺮﺍﮐﺰ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻋﺎﻟﯽ ﮐﺸﻮﺭ ﻣﺼﻮﺏ10 شهریور 1392، ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺍﻣﺘﺤﺎﻥ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﺁﺧﺮ ﺩﻭﺭﻩ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺳﺮﺍﺳﺮی ﻭ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ ﺩﺭ ﺁﺯﻣﻮﻥ ﺳﺮﺍﺳﺮی ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎه‌ها ﻭ ﻣﺮﺍﮐﺰ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻋﺎﻟﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺄﺛﻴﺮ است ﻭ ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺕ ﺗﺤﻘﻖ ﺷﺮﻁ ﻣﺼﺮﺡ ﺩﺭ ﺗﺒﺼﺮﻩ 5 ﻣﺎﺩﻩ 5 ﻗﺎﻧﻮﻥ، ﺍﻣﮑﺎﻥ ﺍﺟﺮﺍی ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﺍﺳﺖ. ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﻨﺪ ٢ ﻣﺼﻮﺑﻪ ﻣﻮﺭﺥ 6 آذر 1392 ﺷﻮﺭﺍی ﺳﻨﺠﺶ ﻭ ﭘﺬﯾﺮﺵ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮ، ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺗﺤﻘﻖ ﺷﺮﺍﯾﻂ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺍﺯ ﺣﻴﺚ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭی ﺁﺯﻣﻮﻥ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺑﺮﺍی ٣ ﺳﺎﻝ ﺁﺧﺮ ﺩﻭﺭﻩ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ، ﺻﺮﻓﺎً درباره ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺍﻣﺘﺤﺎﻥ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺳﺎﻝ ﺁﺧﺮ ﺩﺭ ﺁﺯﻣﻮﻥ ﺳﺮﺍﺳﺮی ﺍﺗﺨﺎﺫ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﺍﯾﻦ ﺑﻨﺪ ﺍﺯ ﻣﺼﻮﺑﻪ، ﻣﻐﺎﯾﺮ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻓﻮﻕﺍﻟﺬﮐﺮ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻨﺎﺩ ﺑﻨﺪ ١ ﻣﺎﺩﻩ 12 ﻭ ﻣﺎﺩﻩ ٨٨ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺗﺸﮑﻴﻼﺕ ﻭ ﺁﯾﻴﻦ ﺩﺍﺩﺭﺳﯽ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻋﺪﺍﻟﺖ ﺍﺩﺍﺭی ﻣﺼﻮﺏ ﺳﺎﻝ 1392 ﺍﺑﻄﺎﻝ ﻣﯽﺷﻮﺩ.»
واکنش رئیس سازمان سنجش
اما امروز ابراهیم خدایی رئیس سازمان سنجش آموزش با واکنش نسبت به رای دیوان به مهر گفت: بحث رای دیوان عدالت درباره تاثیر ۲۵ درصدی معدل سال سوم متوسطه در کنکور رای به ابطال قانون مصوبه شورای سنجش و پذیرش دانشجو نیست بلکه رای به ابطال بندی از این مصوبه به معنی تاثیر قطعی ۲۵ درصدی معدل در سنجش و پذیرش است.
وی افزود: برعکس آنچه که در رسانه ها عنوان شده است ابطال قانون سنجش و پذیرش نیست و تنها بندی از این قانون ابطال شده است.
وی یادآور شد: البته سازمان سنجش از قبل در جریان روند بررسی این موضوع بود و چون پیش بینی می کردیم ما طی نامه ای به وزیر علوم اطلاع دادیم. وزیر علوم نیز در ۱۲ بهمن ماه ۹۴ این موضوع را از مجلس شورای اسلامی استفسار کرد. در واقع درخواست تفسیر کرده ایم.
نظر تفسیری مجلس را خواسته ایم
رئیس سازمان سنجش گفت: وزیر علوم رئیس شورای سنجش و پذیرش دانشگاه ها است و در نامه به رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس یادآور شدیم که دیوان چنین بحثی را پیش برده است و نظر تفسیری مجلس را خواسته ایم.
وی گفت: برداشت این است که هدف قانونگذار و روح این قانون این است که چون یکسال فقط سابقه تحصیلی وجود دارد در زمان تصویب این قانون، تاثیر سوابق با ۲۵ درصد شروع شود و متناسب با افزایش پوشش سابقه تحصیلی این درصد افزایش پیدا کند.
خدایی خاطرنشان کرد: کما اینکه ماده ۷ آیین نامه اجرایی هیات دولت مورخ اول مرداد ۹۳ می گوید میزان تاثیر سوابق تحصیلی سالانه موضوع تبصره ۴ ماده ۵ قانون متناسب با میزان تحت پوشش قرار گرفتن دروس سالهای مختلف به صورت تدریجی افزایش پیدا می کند. این مصوبه هیات دولت به مجلس هم ارسال شده است و مجلس هم ایرادی نگرفته است.
وی افزود: در نتیجه برداشت شورای سنجش و برداشت هیات دولت، این بوده است که چون روند ایجاد سابقه تحصیلی تدریجی است باید روند افزایش درصد آن هم تدریجی بوده است.
۲ سناریو برای اجرای قانون تأثیر گذاری سوابق تحصیلی در کنکور
به گفته رئیس سازمان سنجش رای هیات عمومی دیوان صادر شده است و در حکم قانون است و لازم الاجرا که دو حالت در این زمینه متصور است. یا مجلس نظر تفسیری دیگری می دهد و یا اینکه نظری اعلام نمی کند و سازمان سنجش بر اساس همان گذشته عمل می کند.
در این بین یکی از مشکلات کسانی برای کنکور سال 95 ثبت نام کننده همین مسئله باشد، به گفته خدایی: با توجه به اینکه ثبت نام کنکور ۹۵ از ۱۹ بهمن ماه ۹۴ آغاز می شود می توانیم به داوطلبان کنکور بگوییم که تاثیر مثبت سرجای خودش است. اگر مجلس نظر دیگری به ما اعلام نکند؛ مصوبه کارگروه ماده ۴ که تاثیر مثبت ۲۵ درصدی معدل در کنکور است کماکان بر قوت خودش باقی می ماند.
وی افزود: اگر مجلس شورای اسلامی نظر دیگری اعلام کند و یا استفساریه وزارت علوم را به گونه ای اعلام کند که به معنی تصحیح این موضوع باشد و یا تبصره ای بزند که ناظر به تاثیر سوابق ۲۵ درصدی باشد بر اساس آن عمل می کنیم.
رئیس سازمان سنجش تاکید کرد: می توانم به داوطلبان کنکور ۹۵ اعلام کنم که این مسئله ثبت نام کنکور ۹۵ را تحت تاثیر قرار نخواهد داد و ثبت نام از ۱۹ بهمن شروع می شود. ما هم در دفترچه کنکور سراسری گفتیم که تاثیر خواهد داشت. مثبت تا قطعی آن مشخص نیست و منتظر هستیم که این مسئله قانونی حل شود و بر اساس آن به داوطلبان اطلاع رسانی کنیم.
واکنش داوطلبین چه بود؟
اما نکته جالب در طی 24 ساعته گذشته واکنش داوطلبین کنکور بوده است. یکی از دانش آموزان با ارسال مطلبی به کانال خبرنامه دانشجویان ایران گفت:
یک سال قانون تصویب می کنند
یک سال قانون تصویبی رو باطل می کنن
این وسط فقط حق و حقوق دانش آموزان رو توی این دو سال ضایع کردن.
پس چرا اونهایی رو که این رو تصویب کردن مجازات نمی کنن؟
حامد یکی دیگر از داووطلبین نوشت:
این یعنی عدالت...دیگه با این رای جلوی کلی تقلب و پارتی بازیایی که تو امتحانات نهایی میشد گرفته میشه...و در ایران منصفانه ترین راه گزینش دانشجو همین کنکور سراسریه...ممنونم از کسانی که به این بی عدالتی پایان دادند....
عزیز نیز می نویسد:
درود بر دیوان عدالت اداری. با شیوه تاثیر قطعی معدل بر نمره کنکور سراسری حق خیلی ها خورده می شد. تاثیر مثبت و نه قطعی معدل بر نمره کنکور سراسری خیلی خیلی بهتره. تشکر از دیوان عدالت اداری که همواره در مسیر عدالت، همسو با نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران کار می کنه.
البته در این بین نیز افرادی نیز بودند که با این تصمیم مخالف بودند؛ محمدرضا مینویسد: مقوله کنکور یک آزمون شانسی هست، یعنی این امکان وجود داره که کسی در طول دبیرستان درس نخوانده باشد و در یک آزمون با صورت اتفاقی بتواند درصد بالایی بزند. به نظر من تنها راه تاثیر کل دوره دبیرستان در آزمون هست نه حذف آن.
به هر حال باید دید نظر کارشناسان درباره این مصوبه چه خواهد بود.
