سیمرغ هایی که نمی فروشند!

خیلی شدید تر - از موضوع علوم انسانی، مشکل غربی بودن ریشه های هنر در ایران آزار دهنده است. کارگردانان ما به سبک غربی ها و به میل غربی ها و برای خوشامد آنها و گرفتن جایزه از جشنواره هایشان فیلم می سازند و اسم اینکار را علم سینما و هنر می گذارند و بعد هم انتظار دارند مردم هم به محصولات آنها همان نظر را داشته باشند که منتقدان سینمایی برلین دارند! نتیجه هم همین است که می بینید.
آنچه علم سینما نامیده شده است، چیزی نیست جز ارائه افکار غربی بر پایه ریشه های اومانیستی و بر اساس ذائقه انسان غربی. برای همین است که اگر فیلمی در غرب جایزه اسکار می گیرد پرفروش هم می شود. چیزی که از نظر کارگردانان ما به دلیل هنر شناس بودن مردم غرب است! اما در کشور خودمان که می آید مردم حالشان از دیدن این برنامه به هم می خورد یا در بهترین حالت برای بار دوم آن را نمی بیننند.
اما واقعیت آن است که ما شرقی ها و به خصوص مسلمان ها درست است که لباس و عاداتمان را غربی کرده ایم و سعی می کنیم ادای غربیها را در آوریم، اما هنوز تفکر ضمیر ناخودآگاهمان شرقی مانده است که بسی جای شکر دارد. این مشکل را در همه شرق می توانید ببینید. فیلمهای هندی هم از نظر هنری بسیار ضعیف تر از مدل های غربی هستند اما خیلی در آسیا طرفدار دارند. سریالهای کره ای از نظر علم هنری رایج در حد صفر هستند اما عالی در توصیف تفکر انسانی شرقی و روابط عاطفی انسانها. لذا حتی در ژاپن کاملا غربی شده پر طرفدار تر از هر فیلم و سریال ژاپنی از آب در می آیند! و از بعد فطری روابط انسانی است که می بینید این سریالها در اروپا هم کمابیش مخاطب پیدا می کنند، اگر چه نه به اندازه شرق.
کاری که ده نمکی در آثارش انجام می دهد استفاده از زبان فطرت است. مهم نیست که دکور صحنه چه باشد یا جلوه های ویژه اش چه باشد یا پریم و حرکات دوربین چه ور باشد. مهم این است که مردم با آن قلبا ارتباط برقرار می کنند و حرفش را می فهمند و مگر هنر هدف دیگری دارد؟
بگذارید همینجا اشاره کنم که مشکل منتقدان ده نمکی این نیست که اخراجیها هنر نیست و کار فرهادی هنر است. هنر امثال فرهادی تابعی است از متغیر ذائقه غربی. البته از آن دیدگاه یک شاهکار واقعی است. اشعاری تماما سروده شده در ستایش از ارزش های اومانیستی. اما چنین کاری در زیر فضای تفکر شرقی یک آشغال بیشتر نیست. موردی استثنایی برای یک خانواده استثنایی با درگیری های خاص روشنفکرانه! برای چه مردم باید آن را ببینند؟ اخراجیها درددل این مردم و نمایش عریان حقایقی است که در که در پز و ادهای روشنفکرانه دیده نمی شوند. اگر فروش اخراجیها به دلیل لودگی هایش بود، صدها فیلم لوده تر هم بودند که حتی اسمشان را هم الان فراموش کرده ایم. افراطیها را که یادمان هست؟ با آنهمه تبلیغ تلویزیونی و رسانه ای؟
باید غریزدگی را مجددا مطالعه کنیم