
به گزارش خبرنگار صنفی – آموزشی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ توصیههای مشاوران کنکور معمولا دو روز پایانی را برای مطالعه و افزایش دانستیها به منظور شرکت در آزمون، توصیه نمیکنند اما نگاهی هرچند گذرا و کوتاه به شیوههای مختلف و نکات ملزوم در تستزنی، میتواند خلاء این دو روز را برای دوری از استرس پرکند.
آزمون های چهار گزینهای که در کشور ما تحت عنوان آزمون های تستی شناخته میشوند یکی از انواع آزمون ها هستند، که در سال های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته و در کنکور نیز نقش اساسی دارند. داوطلبان کنکور به دلیل اینکه در طول تحصیل خود معمولاً با آزمون های تشریحی سروکار داشتهاند، در برخورد با این گونه آزمون ها دچار مشکلاتی میشوند.
معمولاً سؤالات آزمون ها به دو صورت باز پاسخ و بسته پاسخ تنظیم میشوند.
منظور از سؤالات باز پاسخ همان سؤالات انشایی هستند که در این نوع سؤالات پاسخ دهندگان هرگونه که تمایل دارند می توانند به سؤالات طراحی شده جواب بدهند. اما سؤالات بسته پاسخ یا همان تست ها، به سؤالاتی گفته می شود که پاسخ های آن قبلاً توسط معلم تهیه شده و دانش آموز فقط باید پاسخ های موردنظر خود را انتخاب نماید.

در آزمونهای استاندارد نمره منفی وجود دارد. یعنی به ازای هر پاسخ غلط یک سوم نمره منفی تعلق میگیرد. اگر سؤالی را بدون پاسخ بگذارید هیچ نمره منفی نمیگیرید ولی در صورتی که به سؤالی پاسخ اشتباه دهید علاوه بر آن که نمره آن را کسب نمیکنید بلکه یک سوم نمره را نیز از دست می دهید. به همین دلیل برای اکثر دانش آموزان سؤال زیر پیش میآید:
* اگر پاسخ سؤالی را نمی دانستیم آیا می توانیم آن را به صورت شانسی بزنیم؟
- اگر در تستی هیچ یک از گزینه ها را نتوانستید حذف کنید و بخواهید از روی شانس به آن پاسخ دهید احتمال انتخاب گزینه صحیح یک چهارم است؛ یعنی 25 درصد. 25 درصد در ریاضیات احتمال ضعیفی است بنابراین به این تست پاسخ ندهید و به سراغ تست بعدی بروید.
اگر در تستی با توجه به معلومات و دانش تان توانستید یک گزینه را حذف کنید و بخواهید بین سه گزینه باقی مانده به طور شانسی به آن پاسخ دهید، احتمال انتخاب گزینه درست یک سوم است و این احتمال نیز خیلی بالا نیست.

اگر در تستی مطمئن شدید، دو گزینه اشتباه بوده و بخواهید گزینه درست را به طور احتمالی حدس بزنید احتمال انتخاب گزینه درست یک دوم یا 50 درصد است که احتمال خوبی نیز هست. بنابراین در این مورد یکی از دو گزینه باقی مانده را انتخاب کنید. در انتخاب آن دقت کنید اولین گزینهای که به نظرتان درست آمد همان را علامت بزنید.
زمان در تست زنی
در هنگام تست زدن، زمان استاندارد را مدّنظر داشته باشید و سعی کنید به تست ها در این زمان پاسخ دهید. زمان استاندارد برای هر تست عمومی 40-45 ثانیه و برای هر تست اختصاصی 65-75 ثانیه است.
توجه داشته باشید که در پاسخ گویی به تست ها توجه به زمان، مسأله مهمی است. اگر شما به تمام مطالب درسی تسلط داشته باشید ولی نتوانید سؤالات را در زمان مربوطه پاسخ دهید، قطعاً نتیجه خوبی کسب نمیکنید. بنابراین توجه به زمان پاسخ گویی تست ها مسأله بسیار مهمی است. علاوه بر این سعی کنید به خاطر سرعت عمل، دقت خود را در هنگام پاسخ گویی به تست ها از دست ندهید.
بنابراین برای پاسخ گویی تست ها به سه نکته ی زیر توجه داشته باشید:
1- دانش کافی
2- سرعت عمل
3- دقت
درصد پاسخ گویی در وقت استاندارد به شما نشان میدهد که در وقت استاندارد به چند درصد سؤالات پاسخ درست دادید. و درصد پاسخ گویی دوم شان می دهد که بر چند درصد مطالب احاطه داشتید.

بنابراین اگر درصد پاسخ گویی در وقت استاندارد کم باشد، باید به زمان توجه کنید و سرعت عمل خود را با تمرین افزایش دهید. در صورتی که درصد پاسخ گویی کلی شما بالا بود نشان میدهد شما به مطالب احاطه کافی دارید و فقط باید به مسأله زمان توجه کنید(برای این کار سعی کنید به پاسخگویی تستهای بیشتری بپردازید) و اگر درصد پاسخ گویی کلی شما کم بود نشان دهنده این است که به مطالب احاطه کافی ندارید بنابراین قبل از تست زنی های بعدی(تست های جدید) در مورد مطلب مربوطه ابتدا به درس مراجعه کرده و آن را دوباره بخوانید یا مرور کنید و پس از آن که به مطالب و مفاهیم آن احاطه یافتید به سراغ تست زنی بروید.
|
تست زنی آموزشی |
تست زنی سنجشی |
|
بهتر است بلافاصله یا با فاصله ی کمی از مطالعه انجام شود. |
بهتر است با فاصله ی زمانی بیش تری از مطالعه انجام شود ( با نظر مشاور ) |
|
برای افزایش مهارت تست زنی و آموختن نکات درسی انجام می شود. |
برای افزایش سرعت انتقال و حضور ذهن و جامعیت ذهنی انجام می شود. |
|
درصدگیری انجام نمی شود و اهمیت ندارد. |
پس از اتمام کل تست ها رفع اشکال انجام شود و درصدگیری شود. |
|
زمان صرف شده در تست زنی مهم نیست. |
حتماً باید تست زنی کنترل شود . ( با نظر مشاور ) |
|
کم یا زیاد بودن تعداد تست ها مهم نیست. |
تعداد تست ها نباید کم باشد ( با نظر مشاور ) |
|
پس از رفع اشکال هر تست ، نکته ی مربوط به آن باید نت برداری شود. |
پس از اتمام آزمون نکات مربوط به تست ها نت برداری می شود. |
|
بهتر است تست ها در حد سختی تست های کنکور و یا بالاتر باشد. |
بهتر است در حد سختی تست های کنکور باشد. |
|
بهتر است گزینه های غلط و درست تمام تست ها بررسی و تحلیل شود. |
گزینه های غلط و درست تست هایی که نزده ایم یا غلط زده ایم بررسی می شود. |
|
تعداد دروس بهتر است کم باشد ( برای جلوگیری از خستگی ) |
تعداد دروس بهتر است زیاد باشد . ( برای تمرین افزایش حضور ذهن ) |
|
تنوع تست ها باید زیاد باشد و تا حد امکان فرم تست ها تکراری نباشند. |
اگر فرم تست ها تکراری هم باشد ، اشکالی ندارد. |
با اشتباهات خود چه کنیم ؟
فرض کنید در یک آزمون جامع( شامل تمام دروس ) شرکت کرده اید، پس از آزمون متوجه خطاهای بسیاری شده اید که اگر اتفاق نمی افتاد، نمره و رتبه شما بهتر می شد، درست است که ناراحت هستید اما میتوانید این شکست را به عنوان مقدمه پیروزی برای خود در نظر بگیرید به شرطی که عاقلانه عمل کنید و قبل از اقدام به هر کاری ابتدا اشتباه های خود را بشناسید و سپس به روش پیشنهاد شده، آنها را به حداقل برسانید، اشتباهات شما میتواند به دو دسته کلی تقسیم شود.

دسته اول: اشتاهات عملی که عبارتند از:
الف) عدم تسلط کافی به مباحث درسی.
ب) نخواندن درس و اتکا کردن به حضور در کلاس.
ج) سطحی خواندن درس، چرا که فکر می کنید آن را می دانید.
د) شیوه های غلط مطالعه.
* درس خوانده اید ولی تمرین و تست کار نکرده اید
1- درس را خوانده و بدون تمرین و آموزش لازم، تست زده اید.
2- درس را با تمرین کافی کار کرده اید ولی تست نزده اید.
3- بدون درس خواندن به سراغ تمرین و تست رفته اید.
4- برای درس های عمومی تست کار نکرده اید.
5- هفته اول درس ها را خوانده اید و در هفته دوم تست هایش را زده اید.
دسته دوم: اشتباهات رایج(به نظر پیش پا افتاده)
این اشتباهات عبارتند از:
الف) اشتباهات افقی، تست را حل کرده به جواب عدد دو رسیده اید که در گزینه(3) است ولی اشتباهاً گزینه (2) را می زنید.
ب) اشتباهات عمودی، پاسخ سوال 15 را در گزینه های سوال 14 یا 16 علامت می زنید.
ج) اشتباه محاسباتی ( 2 ضرب در 3 را 5، علامت منی را در نظر گرفتن و ...)
د) درست نخواندن صورت تست
ه ) درست نخواندن گزینه های تست
و) سرعت بیش از حد
ز) تک بعدی دیدن تست (در سوال بیش از یک پرسش بوده و ما فقط اولی را پاسخ داده ایم)
ممکن است اشتباهات دیگری هم علاوه بر اشتباهات فوق وجود داشته باشد که بهتر است آنها را نیز تثبیت کنید و جهت ساده سازی کار به ترتیب زیر عمل کنید:
1- درصد خطای هر یک از دروس آزمون را به دست آورید (تعداد غلط هر درس تقسیم بر تعداد سوال آن درس ضرب در 100)
2- درس را با درصد خطای بالا را به عنوان مشکل عمده در نظر بگیرید.
3- برای درس فوق (مشکل عمده) بیشترین تکرار علت خطا را معین کنید

نکاتی که باید در تست زنی به آن توجه کنید
1- سؤال را به دقت بخوانید:
اولین کار در حلّ تست، خواندن دقیق سؤال است
در هنگام خواندن سؤالات به کلمات کلیدی توجه کنید و زیر آن ها خط بکشید مثلاً کلماتی مانند همه، هیچ یک، همیشه، هرگز، بزرگ ترین، کوچک ترین، درست ترین، نادرست ترین، کم ترین، بیشترین و... هم چنین به راهنمایی هایی که در سؤالات آمده است توجه کنید. در صورتی که فهمیدن صورت سؤال برای شما دشوار باشد سعی کنید ابتدا سؤال را به صورت ساده برای خود بیان کنید و ببینید سؤال از شما چه می خواهد و سپس به پاسخ دادن آن بپردازید.
2- قبل از نگاه کردن به گزینه ها، پاسخ درست را در ذهن خود حدس بزنید
به تجربه دریافته ام که بهترین راه پاسخ گویی به تست ها این است که قبل از دیدن گزینه ها، به سؤال در ذهن خود پاسخ داده و سپس در بین گزینه ها به دنبال آنپاسخ بگردید و آن را علامت بزنید. در آزمون های چهارگزینه ای معمولاً برخی گزینه ها بسیار به هم شبیه هستند و ممکن است این شباهت شما را به اشتباه بیندازد بنابراین قبل از مراجعه به گزینه ها پاسخ آن را در ذهن خود بیابید و سپس گزینه ی درست را تعیین کنید. این کار باعث صرفه جویی در وقت نیز خواهد شد.
3- از روش حذف گزینه های غلط استفاده کنید
در صورتی که پس از خواندن سؤال نتوانستید پاسخ را حدس بزنید و با مراجعه به گزینه ها نیز جواب درست را نیافتید، می توانید گزینه هایی را که مطمئن هستید اشتباه می باشند حذف کنید. این کار باعث می شود تعداد گزینه ها محدودتر شده و به شما در پاسخ گویی درست به تست مربوطه کمک می کند. در صورتی که نتوانستید تمام گزینه های غلط را حذف کنید با توجه به قانون احتمال که قبلاً بیان شد می توانید به پاسخ گویی بپردازید.

4- هرچهار گزینه را بررسی کنید
هنگام پاسخ گویی به تست ها، حتماً چهار گزینه را با دقت بخوانید زیرا بعضی وقت ها، گزینه ی آخر« همه ی موارد می باشد » و داوطلبی که در این شرایط با دیدن اولین گزینه آن را علامت زده باشد، به این تست پاسخ اشتباه داده است. بنابراین چهار گزینه را دقیق بخوانید در مورد تست هایی که در صورت آن ها- درست ترین گزینه- را از شما خواسته اند، به نکته ی فوق بیشتر دقت داشته باشید.
5- اول به پرسش های ساده و سپس به پرسش های وقت گیر پاسخ دهید
در هنگام پاسخ گویی به تست ها ممکن است سه حالت پیش بیاید:
الف) تست ساده
برخی از سؤالات را بلد هستید و می توانید به آن ها در وقت استاندارد خودش پاسخ دهید. به آن ها جواب داده و به سراغ تست بعدی بروید.
ب) تست وقت گیر
برخی از سؤالات را بلد هستید ولی آن ها وقت گیر هستند و برای پاسخ گویی به آن ها باید مدت زمان یا انرژی بیشتری مصرف کنید و یا به بعضی از سؤالات در صورتی که مدت زمان بیشتری فکر کنید، می توانید پاسخ درست بدهید. در کنار این سؤالات یک علامت مخصوص مثل را زده و به سراغ تست بعدی بروید.
ج) تست دشوار
برخی از سؤالات را اصلاً بلد نبوده و یا اصلاً برایتان ناآشنا می باشند و به طور کلی به آن ها نمی توانید پاسخ بدهید. در کنار این سؤالات یک علامت × گذاشته و به سراغ تست بعدی بروید. در هنگام مرورهای بعدی روی این گونه سؤالات وقت نگذارید. در هنگام زدن تست ها برای اولین بار فقط به تست های ساده پاسخ دهید و از تست های وقت گیر با زدن علامت و تست های دشوار با زدن علامت × در کنار آن ها، بگذارید. هنگامی که به تمامی سؤالات یک درس پاسخ دادید خواهید دید هنوز مدت زمانی از وقت استاندارد باقی مانده است سپس به سراغ درس بعدی رفته و با همین روش به پاسخ گویی آن ها بپردازید هنگامی که به تمام دروس با این شیوه یک بار پاسخ دادید، ببینید چه قدر وقت باقی مانده است. سپس در وقت باقی مانده به سراغ تست هایی که با علامت ( تست های وقت گیر ) مشخص کرده اید رفته و به آن ها پاسخ دهید و از تست هایی با علامت×(تست های دشوار ) عبور کنید. فقط دقت داشته باشید باقی مانده را بین دروس و بین تست های وقت گیر به خوبی تقسیم کنید. با استفاده از این روش شما در مرحله ی اول به تمامی سؤالات ساده پاسخ می دهید و بدین ترتیب یک تست مشکل، وقت و انرژی زیادی را از شما نمی گیرد و اگر نتوانستید به آن پاسخ بدهید، زمان پاسخ گویی به تست های ساده را نیز از دست نمی دهید، بنابراین به تست های دشوار پاسخ ندهید و زمان پاسخ گویی به آن ها را به جواب دادن سؤالات ساده اختصاص بدهید. توجه داشته باشید در یک درس ارزش سؤالات یکسان است، چه سؤال ساده باشد چه مشکل.
![]()
6- تست های وقت گیر را رها کنید
اگر در حلّ تستی که نیاز به محاسبه دارد و شما ابتدا فکر می کنید که می توانید پاسخ درست به آن بدهید، متوجه شدید که این تست بیش از چند دقیقه وقت شما را به خود اختصاص داده و به جواب درست نرسیده اید، آن را رها کرده و به سراغ سؤال بعدی بروید. برخی از داوطلبان مخصوصاً داوطلبان قوی، هنگامی که به این تست ها برمی خورند و می بینند که وقت زیادی از آن ها گرفته است، با خود می گویند هر طور شده است باید این تست را حل کنم. و با این کار وقت و انرژی زیادی را از دست می دهند و پس از گذشت مدت زمان طولانی متوجه می شوندکه وقت خود را به هدر داده اند.
7- شماره ی تست را در پاسخ نامه با شماره ی سؤالات مطابقت دهید
هر پنج یا ده سؤال یک بار شماره ی تست ها را در پاسخ نامه با شماره ی دفترچه سؤالات کنترل کنید تا از جا به جا زدن پاسخ ها جلوگیری به عمل آید.
8- مطمئن شوید در پاسخ نامه خانه ی درست را پر کرده اید
مخصوصاً اگر جواب تستی مثلاً عدد 3 شد آن را با گزینه ی سوم اشتباه نگیرید. بنابراین در حین پر کردن محلّ پاسخ نامه دقت کافی داشته باشید.
9- زمان را کنترل کنید
در حین پاسخ گویی به تست ها به مسأله ی زمان نیز دقت داشته باشید و سعی کنید به سؤالات هر درس حداکثر در مدت زمان استاندارد که روی دفترچه نیز آمده است، پاسخ بدهید. توجه کنید عدم کنترل زمان در کنکور برای برخی از داوطلبان تجربه ی تلخی را به همراه داشته است. بنابراین شما آن را تجربه نکنید. دقت داشته باشید در آزمون های تستی، بلد بودن و احاطه داشتن بر مطالب به تنهایی کافی نیست بلکه باید بتوانید به سؤالات در همان وقت تعیین شده پاسخ درست بدهید.

10- جواب های درست را همان موقع که حل می کنید به پاسخ نامه انتقال دهید
برخی از داوطلبان عادت کرده اند ابتدا درون دفترچه سؤالات پاسخ ها را علامت می زنند و سپس همه ی آن ها را به پاسخ نامه منتقل می کنند و این امر به دلیل آن که معمولاً در اواخر وقت آزمون انجام می گیرد با کمبود وقت و یا اشتباه در انتقال جواب ها به پاسخ نامه همراه می شود.
11- تمام سؤالات دفترچه را بخوانید
در هنگام پاسخ گویی به تست ها، از اولین سؤال شروع کرده و تمام سؤالات را بخوانید. برخی از داوطلبان اگر در درسی به چند سؤال متوالی نتوانند پاسخ دهند، روحیه ی خود را از دست می دهند و گاهی اوقات بقیه ی سؤالات را رها کرده و یا با دقت کافی آن ها را نمی خوانند. در این زمینه اولاً سعی کنید آرامش خود را از دست ندهید، نفس عمیقی بکشید و با خود بگویید حتی نفراتی که رتبه های خوب کنکور را کسب می کنند به تمامی سؤالات آزمون پاسخ نمی دهند و با تلقین های مشابه، روحیه و تمرکز خود را حفظ کنید. ثانیاً دقت داشته باشید سؤالات بعدی را با دقت بخوانید و آن ها را رها نکنید، شاید بعد از این سؤالات، چند تست ساده مطرح شده باشد. و ثالثاً دقت کنید حتی در دروس مشکل نیز سؤالات ساده وجود دارد بنابراین تمام سؤالات دفترچه را حدّاقل برای یک بار بخوانید و از هیچ سؤالی نخوانده رد نشوید.
12- اگر پاسخی را علامت زدید، آن را تغییر ندهید
تحقیقات نشان داده که احتمال درست بودن پاسخی که برای اولین بار به ذهن می رسد و شما آن را انتخاب کرده اید بسیار زیاد است.
بنابراین در مرورهای بعدی روی تست ها به شیوه ای که در بالا و در قسمت 5 مطرح شد، پاسخ را تغییر ندهید مگر آن که مطمئن شوید پاسخی را که پیدا کرده اید از پاسخ اولیه صحیح تر است.
13- اگر آزمون چهارگزینه ای نمره ی منفی نداشت، به همه ی سؤالات پاسخ دهید.
البته آزمون های استاندارد شده ای مانند کنکور سراسری و دانشگاه آزاد اسلامی دارای نمره ی منفی هستند. بنابراین در پاسخ گویی به آن ها به نمره ی منفی و به نکاتی که در بحث قانون احتمال بیان شد، دقت کنید.

14- تمام صفحات دفترچه آزمون را دقیق بازبینی کنید
این کار از فراموش کردن یا ندیدن برخی از صفحات و یا برخی از سؤالات جلوگیری می کند.
15- در تست هایی که نیاز به محاسبه دارد، علاوه بر سرعت عمل، دقت کافی نیز داشته باشید
16- اول احاطه به مطالب درسی سپس تمرین تست زنی
در هنگام زدن تست های تمرینی قبل از کنکور، تا بر مطالب درسی احاطه کافی نیافته اید هرگز شروع به تست زنی نکنید. ابتدا بر مطالب و مفاهیم کتاب تسلط کافی پیدا کنید و پس از پاسخ گویی به پرسش ها، تمرین ها و مسایل کتاب به سراغ تست بروید.
17- تمرین مدیریت زمان
در هنگام تست زنی تمرینی، حتماً وقت استاندارد پاسخ گویی به سؤالات را در نظر داشته باشید و در این زمینه بهترین روش استفاده از تست زنی با دو خودکار می باشد.
18- علت اشتباه خود را پی گیری کنید
پس از زدن تست ها با در نظر گرفتن نمره ی منفی درصد خود را محاسبه کنید و به بررسی دقیق پاسخ ها بپردازید. و به سؤالاتی که پاسخ اشتباه داده اید دقت کنید و دلیل پاسخ گویی اشتباه به این سؤال را مشخص کنید. مثلاً اگر دقت شما کافی نبوده و یا در محاسبات تبحّر لازم را نداشته اید با تمرین آن ها را کسب نمایید و درصورتی که به مطلب احاطه کافی ندارید مجدداً به سراغ متن درس رفته و این بار با دقت بیشتری آن را مطالعه کنید.
19- در هنگام مطالعه خود را به جای طرّاح سؤالات بگذارید
در هنگام مطالعه جهت آزمون های چهارگزینه ای خود را به جای طرّاح سؤال گذاشته و به تمام موارد دقت داشته باشید و تمام تصاویر، عکس ها، پاورقی ها و نمودارها و خط به خط مطالب را به دقت بررسی و مطالعه کنید. علاوه بر احاطه بر روی مطالب و مفاهیم به جزییات مطرح شده در آن ها نیز دقت داشته باشید و تمام آن ها را فرابگیرید.

20- تست های استاندارد و تست های طبقه بندی شده
بهترین تست ها، تست هایی هستند که استاندارد باشند، بنابراین بهترین کتاب های تست، کتاب هایی هستند که حاوی تست های کنکور سراسری و دانشگاه آزاد باشند. البته تست های طبقه بندی شده نیز منابع مفیدی برای ارزیابی میزان یادگیری می باشند.
21- حذف گزینه های مترادف و هم معنی
گزینه های هم معنی و مترادف، صحیح نیستند. به یاد داشته باشید که فقط یکی از گزینه ها، پاسخ صحیح تست می باشد. پس گزینه هایی که از معنی و مفهوم مساوی برخوردارند، جواب صحیح تست نیستند. بنابراین سریعاً آن ها را حذف کنید و در گزینه های باقی مانده به دنبال پاسخ صحیح بگردید.
22- صورت سؤال، راهنمای پاسخ صحیح
در بعضی از سؤالات سرنخ های مناسبی در صورت سؤال وجود دارد که شما را به گزینه ی درست هدایت می کند. به خصوص در تست های استاندارد، اطلاعات لازم برای حلّ تست، در صورت همان سؤال وجود دارد. سعی کنید با مطالعه ی دقیق متن سؤال، اطلاعات لازم را از صورت تست استخراج کنید. زیر کلمات مهم و کلیدی تست خط بکشید و کلماتی که معنی تست را عوض می کنند مشخص کنید و سپس به حلّ آن بپردازید. تا از دوباره کاری و اتلاف وقت جلوگیری شود.
23- از طولانی بودن سؤال نترسید
با دیدن صورت طولانی یک تست از حلّ ان منصرف نشوید. توجه داشته باشید که طرّاحان برجسته و ماهر، اغلب نکات مهم را در تست های کوتاه پاسخ مجمل می گنجانند. براین اساس، بسیاری از تست هایی که ظاهری طولانی دارند دارای راه حلّ ساده ای می باشند و با کمی دقت می توان آن ها را حل نمود.



