ایرانیِ سیزده ساله‌ای که عراقی‌ها را انگشت به دهان کرد +عکس

خبرنامه دانشجویان ایران: وقتی خطوط نبرد آرام می‌شود، لوله توپ‌ها و تانک‌ها سرد می‌شود، سربازها از سنگرها بیرون می‌آیند و به شهرهایشان بازمی‌گردند و اسرای جنگی بین کشورهای متخاصم مبادله می‌شوند، سربازها قلم و کاغذ به دست می‌گیرند و می‌نویسند که چه دیدند و چه برسرشان آمده است.

به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ کتاب «همه سیزده سالگی ام» روایتگر خاطرات کوچک‌ترین اسیر ایرانی در دوران دفاع مقدس در اردوگاه‌های عراق است که حضورش اعجاب نیروهای عراقی و رسانه‌های غربی را به همراه داشت. در آن زمان مصاحبه‌ای معروف از وی در رسانه‌ها منتشر شد که فقط به شرط رعایت حجاب، حاضر به مصاحبه با مجری می‌شود که در نهایت مجری این شرط را می‌پذیرد.

«همه سیزده سالگی ام» اثری از گلستان جعفریان، در 18 فصل به خاطرات مهدی طحانیان از زمان قبل از اعزام به جبهه تا دوران اسارت و بعد آزادی پرداخته است. نویسنده در این اثر تلاش کرده تا طحانیان 13 ساله را به تصویر بکشد.

نویسنده تلاش دارد تا روایتی دست نخورده و بکر از دوران اسارت طحانیان ارائه دهد؛ بی کم و کاست، با بیان احساسات همان لحظه راوی و بدون تحلیل های فعلی او. جعفریان با نگارش چنین کتابی قصد دارد ضمن نشان دادن تحولات روحی و فکری یک اسیر، زندگی آن لحظه او را به تصویر بکشد؛ با همه تردیدها، ترس ها و بدون توجه به وضعیت فعلی او.

مهدی طحانیان در سن سیزده سالگی از شهرستان اردستان به شهر اصفهان و از آنجا به جبهه‌های جنوب اعزام می‌شود، در ابتدای این کتاب مشکلات این نوجوان سیزده ساله قبل از اعزام به جبهه آورده شده است. بخش بعدی این کتاب به روایت مشکلاتی می‌پردازد که در زندان به عنوان رزمنده نوجوان برای او ایجاد می‌شود و نیروهای رژیم بعث از او می‌خواهند تا در مقابل رسانه‌های غربی از اعزام اجباری‌اش توسط دولت ایران سخن بگوید ولی هیچگاه این آزاده سیزده ساله تسلیم خواسته‌های رژیم بعث نمی‌شود.

یکی از ویژگی‌ها، نحوه اسارت آقای طحانیان است که در عملیات آزادسازی خرمشهر در حالی که هر 200 همراه او به شهادت می‌رسند به اسارت رژیم بعث درمی‌آید.

در زندگی و خاطرات طحانیان حوادث جالبی رخ داده است که معروف‌ترین این خاطرات، همان ماجرای مصاحبه نکردن او با خبرنگار زن بی‌حجاب بود. خبرنگار از او می‌خواهد که مصاحبه کند، اما طحانیان در جواب می‌گوید که تو حجاب نداری و من با تو مصاحبه نمی‌کنم؛ چون در دینم آمده که مرد مسلمان نمی‌تواند با زن بی‌حجاب صحبت کند. خیلی‌ها این را یکی از ویژگی‌های اصلی طحانیان می‌دانند. او اولین کسی است که این باب را در اردوگاه اطفال می‌گذارد و با این دست از افراد صحبت نمی‌کند.

نهایتا می توان گفت، کتاب «همه سیزده سالگی‌ام» با دیگر کتاب‌های حوزه ادبیات اسارتگاهی تفاوت دارد. این اثر از دو وجه قابل ملاحظه است؛ نخست راوی، شخصیت او و انبوه حوادثی که این نوجوان 13 ساله در آن سن کم با آن روبروست. هم جنگ این راوی جالب است و هم دوره اسارت و نحوه برخورد عراقی‌ها با او. دیگری، نویسنده کتاب است. تمام جملات کتاب حساب‌شده کنار هم قرار گرفته است. کتاب «همه سیزده سالگی‌ام» می‌تواند از نظر آموزشی هم مفید باشد و کسانی که می‌خواهند در این حوزه کار انجام دهند، می‌توانند برای شیوه نگارش و تدوین به این اثر مراجعه کنند.