پیوند شبکیه مصنوعی چشم برای اولین بار در کشور

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران» به نقل از ایرنا؛ مهدی مدرس زاده در حاشیه بیست و هفتمین کنگره بین المللی چشم پزشکی ایران در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا اظهار کرد: پیشرفت‌های زیادی در همه زمینه‌های علم چشم پزشکی و شبکیه در دنیا و ایران به دست آمده است و مقالات تحقیقاتی بی‌شماری در زمینه درمان بیماری‌های شبکیه منتشر شده است که برخی از آنها مراحل تحقیقاتی را پشت سرگذاشته و به مرحله اجرا درآمده و برخی دیگر در مرحله تحقیقات هستند.

وی افزود: یکی از دستاوردهای حاصل شده درخصوص شبکیه، پیوند شبکیه مصنوعی است که به تازگی برای اولین بار در ایران انجام شده است؛ این شبکیه مصنوعی برای بیمارانی کاربرد دارد که یا هر دو چشم آنها فاقد درک نور است یا فقط درک نور دارد.

مدرس زاده توضیح داد: این شبکیه برای بیمارانی که درک نور ندارند، سبب می‌شود که درک نور داشته باشند و یا اگر درک نور دارند، بتوانند حرکات دست را ببینند.

وی گفت: سلول‌های گیرنده نور وقتی که نور به چشم می‌تابد، جریان‌های الکتریکی ایجاد می‌کنند که این جریان‌های الکتریکی از طریق عصب بینایی به مغز می‌رود و مغز آنها را تفسیر کرده و به این طریق فرد عالم خارج را درک می‌کند.

مدرس زاده ادامه داد: تاکنون وسیله‌ای نبوده که یک جریان الکتریکی را که توسط بشر با عکس گرفتن از خارج ایجاد می‌شود، با جریان الکتریکی سیستم اعصاب انسان هماهنگ کند.

وی اظهار کرد: شبکیه مصنوعی به صورت ایمپلنت روی شبکیه بیمار نصب می‌شود، این شبکیه به دوربینی در خارج از چشم متصل است که تصاویر پیرامون را گرفته و آنها را به جریان‌های الکتریکی تبدیل کرده و از طریق یک کویل القایی به شبکیه مصنوعی که روی شبکیه بیمار نصب شده می‌دهد و این شبکیه جریانات الکتریکی ارسال می‌کند که با عصب بینایی ارتباط برقرار می‌کند.
مدرس‌زاده گفت: درحال حاضر هزینه استفاده از شبکیه مصنوعی بسیار زیاد (600 میلیون تومان) و کارآیی آن بسیار کم است؛ این تکنولوژی باید به سطحی برسد که مقرون به صرفه باشد و کارآیی آن نیز بیشتر از این شود تا بتواند گسترش یابد.

وی تاکید کرد: اگرچه این تکنیک فعلا کار زیادی انجام نمی‌دهد اما شروع یک زمینه بزرگی از چشم پزشکی است و آن این است که ما چطور وسایلی بسازیم که جریان‌های الکتریکی در حد میکروولت ایجاد کنند که بتوانند با جریان الکتریکی اعصاب انسان‌ها رابطه برقرار کنند.

مدرس‌زاده گفت: این روش قبلا در برخی از کشورها به کار برده شده اما در ایران به دلیل هزینه بسیار زیاد تاکنون انجام نشده بود که برای اولین بار با حمایت‌های مالی صورت گرفته، انجام شده است.

رئیس گروه شبکیه انجمن چشم پزشکی ایران اظهار کرد: در خصوص درمان بیماری‌های شبکیه، برخی روش‌های دیگر مانند پیوند شبکیه و استفاده از سلول‌های بنیادی که بتوانند شبکیه را تقویت کنند یا انتقال ژن‌هایی که در برخی افراد کم است، به داخل چشم به وسیله وکتورهای ویروسی مورد بحث و تحقیق است تا در نهایت مشخص شود کدام یک از این تکنیک‌ها در آینده موفق خواهد بود.

مدرس‌زاده در خصوص درمان مشکل پارگی شبکیه یا ایجاد سوراخ در شبکیه گفت: اگر در مرکز بینایی (ماکولا) سوراخ ایجادشده باشد، بینایی را کم می‌کند و با جراحی می‌توان این سوراخ را بسته و دید را بهتر کرد اما اگر سوراخ در اطراف شبکیه باشد، تاثیری در بینایی ندارد ولی اگر باعث جداشدن شبکیه شود، دید را کاهش می‌دهد که البته این مشکل نیز قابل درمان است.

وی افزود: پارگی شبکیه، سوراخ شدن شبکیه و بیماری‌های سنی شبکیه با یکدیگر تفاوت دارند؛ بیماری وابسته به سن شبکیه (در سنین بالای 65 سال) در ناحیه ماکولا یا لکه زرد ایجاد می‌شود که دو مرحله دارد؛ در یک مرحله ناحیه ماکولا نازک می‌شود، رنگ آن تغییر و ذرات چربی در زیر آن رسوب می‌کند و سبب اختلال در عملکرد شبکیه می‌شود.

مدرس‌زاده ادامه داد: در مرحله پیشرفته‌تر بیماری سنی شبکیه، عروق خونی غیرعادی در زیر لکه زرد ایجاد می‌شود که سبب خونریزی می‌شود و دید مرکزی را از بین می‌برد؛ این بیماری درمان‌های مختلفی ازجمله تزریق‌های داخل چشمی دارد.

بیست و هفتمین کنگره بین المللی چشم پزشکی ایران با حضور جمعی از متخصصان داخلی و خارجی در روزهای 14 تا 16 آذرماه در مرکز همایش‌های رازی در حال برگزاری است.

در این کنگره ١١ سمپوزیوم و ٣٠ کارگاه توسط اساتید رشته‌های مختلف چشم پزشکی برگزار می‌شود و علاوه بر سخنرانان برجسته داخلی ۱۹ سخنران از کشورهای آمریکا، انگلیس، فرانسه، بلژیک، هلند، سنگاپور، ترکیه و هنگ کنگ به ارائه آخرین دستاوردها در این حوزه می‌پردازند.