تاریخ انتشار: پنجشنبه 1398/04/06 - 12:49
کد خبر: 317378

سعید درویشی

سرگذشت یک اقتصاد‌دان ساواکی!

سرگذشت یک اقتصاد‌دان ساواکی!

«سرمایه‌داری صنعتی وابسته» را باید اساس برنامه هدایت اعتبار سالهای دهه 40 دانست. از دل این راهبرد اقتصادی یک بخش خصوصی دست چین شده متولد شد که امکانات اعتباری در اختیار داشت و تا جایی که طبق "برنامه" حرکت می کرد از حمایت دولت برخوردار بود.

خبرنامه دانشجویان ایران: سعید درویشی// برخی شخصیت‌های مهم در تاریخ معاصر کشورمان چندبعدی هستند. شخصیت‌هایی که در حوزه‌ای به شدت کارنامه سفیدی دارند و در حوزه دیگری سیاه. یکی از این شخصیت‌ها علینقی عالیخانی است که درگذشت.

عالیخانی را همگان با عنوان وزیر اقتصاد در دهه 40 شمسی می‌شناسند. وزیری که با تشکیل تیم زبده اقتصادی متشکل از خود، مهدی سمیعی، محمد‌علی صفی‌اصفیا و خداداد فرمانفرماییان توانستند اقتصاد ایران را از دوران رکود اواخر دهه سی عبور داده و به سالهای ستودنی برنامه سوم و چهارم عمرانی برسانند. بطور خاص نقش علینقی عالیخانی ارائه و مدیریت یک برنامه #توسعه_صنعتی بود؛ برنامه‌ای که بصورتی هوشمندانه در اجزای زنجیره ارزش افزوده کالاهای هدف حرکت میکرد و هر زنجیره تولید را به مثابه یک کلان پروژه می دید.

«سرمایه‌داری صنعتی وابسته» را باید اساس برنامه هدایت اعتبار سالهای دهه 40 دانست. از دل این راهبرد اقتصادی یک بخش خصوصی دست چین شده متولد شد که امکانات اعتباری در اختیار داشت و تا جایی که طبق "برنامه" حرکت می کرد از حمایت دولت برخوردار بود.

اما همین «سرمایه‌داری وابسته» علی‌رغم کارایی بالا( میانگین رشد صنعتی 12 درصد در سالهای برنامه سوم توسعه)، بمبی در دل خود داشت که یک دهه بعد بصورت تحولات اجتماعی خود را نشان داد. پیش نشانه های بسیار قوی در سالهای پایانی دهه 40 ما را متقاعد می کند که توسعه، بسرعت بین طبقاتی از جامعه نامطلوب و نامحبوب شد.

علینقی عالیخانی از سران ساواک بود و همین نگاه امنیتی به مقوله توسعه باعث می شد او به حفظ طبقه سرمایه دار برساخته دوران خود نه فقط نگاهی اقتصادی اجتماعی بلکه امنیتی داشته باشد. به همین دلیل پاسخ به ناسایی‌های برنامه‌های توسعه‌ای در اوایل دهه پنجاه کاملا امنیتی و گاه خشن بود. ناتوانی در ایجاد مکانیزم نظارت اجتماعی بر طبقه صنعتی دولت ساخته، اثر خودتخریب‌گری مهمی بر ادامه «برنامه» داشت. همین خودتخریب‌گری بود که باعث شد با تغییر فضای کسب‌وکار، طبقه محبوب امثال عالیخانی در دهه 40 که نقش بسیار مثبتی در اقتصاد کشور داشتند، در دهه50 تقش منفی ایفا کنند که در نهایت توسعه را بیش از پیش در تقابل با عدالت، گمشده طبقات مختلف مردمی و یکی از پیشران‌های انقلاب اسلامی، قرارداد.

علینقی عالیخانی همزمان که یک اقتصاددان امنیتی بود، در کنار سایران اعضای خانواده همچون مسعود، محمدتقی، محمدباقر، سعید، آذرنوش و مینو جزو مهم‌ترین شبکه‌های جاسوسی سازمان جهانی یهود در ایران بود. الیعزر تسفریر، آخرین رئیس نمایندگی موساد در ایران در کتاب خاطراتش با نام «شیطان بزرگ، شیطان کوچک» درباره جایگاه خاندان عالیخانی در خدمت به اسرائیل نوشته است:

«پیش از آن‌که «ناخیک» به وطن باز گردد، همراه با او فرصت بسیار شیرینی برای آشنایی با یک خانواده‌ی فوق‌العاده جالب برای من دست داد. صحبت از خانواده «علی» است. خانواده «علی» به‌طرز شجاعانه‌ای ارتباطات خوبی نیز با کشور اسرائیل برقرار کرده و به داد و ستد با تجار و بازرگانان اسرائیلی روی آورده‌اند.

وقتی یکی از فرزندان خانواده به نام «مسعود» به سنی می‌رسد که می‌خواهد از خانه بیرون زند، او را برای تحصیلات عالی به اسرائیل می‌فرستند.

در جای دیگری از جهان، در کشور آفریقای جنوبی یک خانواده یهودی که بسیار به یهودیت وفادارند و میان خود ارتباطات حسنه‌ای دارند، فرزند دختر جوان خود را برای ادامه‌ی تحصیلات به دانشگاه‌های اسرائیل می‌فرستند تا تحصیل کند و نیز بتواند همسری یهودی برای خود خود بیابد و می‌گویند مبادا در آفریقای جنوبی گرفتار عشق جوانی غیریهودی شود.

دست تقدیر را ببینید که باربارا، دختر این خانواده به اسرائیل می‌آید، و در اسرائیل به عشق مسعود فرزند خانواده مسلمان ایرانی گرفتار می‌آید.

باربارا و مسعود ازدواج می‌کنند و حاصل عشق آنها چند فرزند زیباست. این زوج به ایران می‌آیند و اکنون در تهران خانه‌ی آنها را در واقع باید «خانه فرهنگی اسرائیل – ایران» نامید! درب خانه‌ی پر مهر آنها به روی همه‌ی اسرائیلی‌ها به‌ویژه جوانان و مجردهای اسرائیلی گشوده است».

همین خانواده بود که در کودتای «نقاب»، راه‌اندازی و حفظ شبکه «زیتون»، کمک به بنیادهای ضدایرانی همچون «بنیاد دفاع از دموکراسی» و نفوذ در ارکان حساس نظام همانند وزارت نفت(گزارش روزنامه کیهان به تاریخ 8/5/1394 با عنوان «این ردپاها دنبال کردنی است!») فعال بودند.

علینقی عالیخانی هرکه بود، مهم‌ترین دستاوردش برای اقتصاد و سیاست ایران طی شش دهه گذشته برنامه توسعه‌ای بود که منجر پیدایی و مانایی «طبقه سرمایه‌دار وابسته» است. طبقه‌ای که بعد از دهه هفتاد و چرخش به سمت تکنوکراسی به طبقه «سرمایه‌دار رانتینر» تبدیل شد. او ﹸمرد و رفت، ولی باید از او آموخت بدون آن که ضعف های او را فراموش کرد

مرتبط ها
نظرات
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
1398/04/06 - 23:32

اصلاحات ارضی مدیریت یکپارچه کشاورزی را از بین برد. زمینهای بزرگ را
تبدیل به شبکه کوچک زمینهای تارعنکبوتی بود که ارزش اقتدای نداشتند و
روستایی هم زمینها را فروخت و آمد به شهر برای زاغه نشینی و مشاغل کاذب و
فاجعه ماهجرت به شهرها شروع شد که هنوز هم ادامه دارد. ایران به واردات
مواد غذایی محتاج شد و کمر کشاورزی ایران شکست.
معرفی کسب و کارها
بسیج دانشجویی: تهدید رهبرانقلاب بی‌پاسخ نخواهد ماند
سلیمان مرسلی به شهادت رسید +جزئیات
دروازه‌بان جدید استقلال مشخص شد/ ۱۳۸ بازی؛ ۱۱۵ گل خورده و ۵۵ کلین‌شیت
انتشار برای نخستین بار؛ سخنرانی عاشورایی حاج‌قاسم سلیمانی در جمع رزمندگان سپاه قدس +فیلم
شکایت ترامپ با یک ادعای عجیب؛ من از ۵ جنگ جلوگیری کردم ولی...
سپاه بیانیه داد؛ کمیته حقیقت‌یاب ربوده شدن سردار تشکیل شود
پلیس اسرائیل فردی را به صرف رسانه‌ای کردن شرایط جنگی اسرائیل بازداشت کرد
قطعی برق گسترده در جمهوری چک
جهاد اسلامی: خواهان رسیدن به توافق هستیم/ پاسخ حماس مسئولانه است
رسانه عبری: کابینه نتانیاهو چهره کرانه باختری را با شهرک‌ها تغییر داده است
رسانه عبری: کاتس به دنبال جانشینی نتانیاهو است
بیانیه وزارت خارجه در چهل و سومین سالگرد ربوده شدن چهار دیپلمات ایرانی در لبنان
خیابان‌های تهران، صحنه تجدید پیمان با امام جامعه
گریه حرمله وسط اجرای تعزیه حضرت علی اصغر، حسینیه معلی را بهم ریخت +فیلم
عاشورا ادامه دارد اما دیگر حسین(ع) تنها نیست
مراسم عزاداری شب تاسوعای حسینی (علیه‌السلام) در حسینیه امام خمینی(ره)
ترامپ باز هم علیه ایران حرف زد بدون آنکه از مذاکره حرفی بزند/ فاجعه بود، ماجرای گروگان‌ها در ایران اما...
توصیه امام جمعه اردبیل به فرح پهلوی
مذاکره در اولویت است، اما عملیات نظامی همچنان ادامه دارد
رهبر دینی، رهبر مرامی است، چون از جانب خدا و مقام عصمت ولایت ائمه معصومین، مرجعیت دینی دارد
عوامل جاسوسی از اماکن حساس گیلان دستگیر شدند
نظرسنجی
بنظر شما باتوجه به حوادث اخیر و شکست سنگین از ایران، چقدر احتمال فروپاشی رژیم صهیونیستی وجود دارد؟





مشاهده نتایج
go to top