تاریخ انتشار: پنجشنبه 1398/04/06 - 12:49
کد خبر: 317378

سعید درویشی

سرگذشت یک اقتصاد‌دان ساواکی!

سرگذشت یک اقتصاد‌دان ساواکی!

«سرمایه‌داری صنعتی وابسته» را باید اساس برنامه هدایت اعتبار سالهای دهه 40 دانست. از دل این راهبرد اقتصادی یک بخش خصوصی دست چین شده متولد شد که امکانات اعتباری در اختیار داشت و تا جایی که طبق "برنامه" حرکت می کرد از حمایت دولت برخوردار بود.

خبرنامه دانشجویان ایران: سعید درویشی// برخی شخصیت‌های مهم در تاریخ معاصر کشورمان چندبعدی هستند. شخصیت‌هایی که در حوزه‌ای به شدت کارنامه سفیدی دارند و در حوزه دیگری سیاه. یکی از این شخصیت‌ها علینقی عالیخانی است که درگذشت.

عالیخانی را همگان با عنوان وزیر اقتصاد در دهه 40 شمسی می‌شناسند. وزیری که با تشکیل تیم زبده اقتصادی متشکل از خود، مهدی سمیعی، محمد‌علی صفی‌اصفیا و خداداد فرمانفرماییان توانستند اقتصاد ایران را از دوران رکود اواخر دهه سی عبور داده و به سالهای ستودنی برنامه سوم و چهارم عمرانی برسانند. بطور خاص نقش علینقی عالیخانی ارائه و مدیریت یک برنامه #توسعه_صنعتی بود؛ برنامه‌ای که بصورتی هوشمندانه در اجزای زنجیره ارزش افزوده کالاهای هدف حرکت میکرد و هر زنجیره تولید را به مثابه یک کلان پروژه می دید.

«سرمایه‌داری صنعتی وابسته» را باید اساس برنامه هدایت اعتبار سالهای دهه 40 دانست. از دل این راهبرد اقتصادی یک بخش خصوصی دست چین شده متولد شد که امکانات اعتباری در اختیار داشت و تا جایی که طبق "برنامه" حرکت می کرد از حمایت دولت برخوردار بود.

اما همین «سرمایه‌داری وابسته» علی‌رغم کارایی بالا( میانگین رشد صنعتی 12 درصد در سالهای برنامه سوم توسعه)، بمبی در دل خود داشت که یک دهه بعد بصورت تحولات اجتماعی خود را نشان داد. پیش نشانه های بسیار قوی در سالهای پایانی دهه 40 ما را متقاعد می کند که توسعه، بسرعت بین طبقاتی از جامعه نامطلوب و نامحبوب شد.

علینقی عالیخانی از سران ساواک بود و همین نگاه امنیتی به مقوله توسعه باعث می شد او به حفظ طبقه سرمایه دار برساخته دوران خود نه فقط نگاهی اقتصادی اجتماعی بلکه امنیتی داشته باشد. به همین دلیل پاسخ به ناسایی‌های برنامه‌های توسعه‌ای در اوایل دهه پنجاه کاملا امنیتی و گاه خشن بود. ناتوانی در ایجاد مکانیزم نظارت اجتماعی بر طبقه صنعتی دولت ساخته، اثر خودتخریب‌گری مهمی بر ادامه «برنامه» داشت. همین خودتخریب‌گری بود که باعث شد با تغییر فضای کسب‌وکار، طبقه محبوب امثال عالیخانی در دهه 40 که نقش بسیار مثبتی در اقتصاد کشور داشتند، در دهه50 تقش منفی ایفا کنند که در نهایت توسعه را بیش از پیش در تقابل با عدالت، گمشده طبقات مختلف مردمی و یکی از پیشران‌های انقلاب اسلامی، قرارداد.

علینقی عالیخانی همزمان که یک اقتصاددان امنیتی بود، در کنار سایران اعضای خانواده همچون مسعود، محمدتقی، محمدباقر، سعید، آذرنوش و مینو جزو مهم‌ترین شبکه‌های جاسوسی سازمان جهانی یهود در ایران بود. الیعزر تسفریر، آخرین رئیس نمایندگی موساد در ایران در کتاب خاطراتش با نام «شیطان بزرگ، شیطان کوچک» درباره جایگاه خاندان عالیخانی در خدمت به اسرائیل نوشته است:

«پیش از آن‌که «ناخیک» به وطن باز گردد، همراه با او فرصت بسیار شیرینی برای آشنایی با یک خانواده‌ی فوق‌العاده جالب برای من دست داد. صحبت از خانواده «علی» است. خانواده «علی» به‌طرز شجاعانه‌ای ارتباطات خوبی نیز با کشور اسرائیل برقرار کرده و به داد و ستد با تجار و بازرگانان اسرائیلی روی آورده‌اند.

وقتی یکی از فرزندان خانواده به نام «مسعود» به سنی می‌رسد که می‌خواهد از خانه بیرون زند، او را برای تحصیلات عالی به اسرائیل می‌فرستند.

در جای دیگری از جهان، در کشور آفریقای جنوبی یک خانواده یهودی که بسیار به یهودیت وفادارند و میان خود ارتباطات حسنه‌ای دارند، فرزند دختر جوان خود را برای ادامه‌ی تحصیلات به دانشگاه‌های اسرائیل می‌فرستند تا تحصیل کند و نیز بتواند همسری یهودی برای خود خود بیابد و می‌گویند مبادا در آفریقای جنوبی گرفتار عشق جوانی غیریهودی شود.

دست تقدیر را ببینید که باربارا، دختر این خانواده به اسرائیل می‌آید، و در اسرائیل به عشق مسعود فرزند خانواده مسلمان ایرانی گرفتار می‌آید.

باربارا و مسعود ازدواج می‌کنند و حاصل عشق آنها چند فرزند زیباست. این زوج به ایران می‌آیند و اکنون در تهران خانه‌ی آنها را در واقع باید «خانه فرهنگی اسرائیل – ایران» نامید! درب خانه‌ی پر مهر آنها به روی همه‌ی اسرائیلی‌ها به‌ویژه جوانان و مجردهای اسرائیلی گشوده است».

همین خانواده بود که در کودتای «نقاب»، راه‌اندازی و حفظ شبکه «زیتون»، کمک به بنیادهای ضدایرانی همچون «بنیاد دفاع از دموکراسی» و نفوذ در ارکان حساس نظام همانند وزارت نفت(گزارش روزنامه کیهان به تاریخ 8/5/1394 با عنوان «این ردپاها دنبال کردنی است!») فعال بودند.

علینقی عالیخانی هرکه بود، مهم‌ترین دستاوردش برای اقتصاد و سیاست ایران طی شش دهه گذشته برنامه توسعه‌ای بود که منجر پیدایی و مانایی «طبقه سرمایه‌دار وابسته» است. طبقه‌ای که بعد از دهه هفتاد و چرخش به سمت تکنوکراسی به طبقه «سرمایه‌دار رانتینر» تبدیل شد. او ﹸمرد و رفت، ولی باید از او آموخت بدون آن که ضعف های او را فراموش کرد

مرتبط ها
نظرات
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
1398/04/06 - 23:32

اصلاحات ارضی مدیریت یکپارچه کشاورزی را از بین برد. زمینهای بزرگ را
تبدیل به شبکه کوچک زمینهای تارعنکبوتی بود که ارزش اقتدای نداشتند و
روستایی هم زمینها را فروخت و آمد به شهر برای زاغه نشینی و مشاغل کاذب و
فاجعه ماهجرت به شهرها شروع شد که هنوز هم ادامه دارد. ایران به واردات
مواد غذایی محتاج شد و کمر کشاورزی ایران شکست.
معرفی کسب و کارها
خبر بد عربستان برای رونالدو
مسؤولان هم کنار ما باشند
بیانات رهبر شهید انقلاب درباره شهادت خودشان‌
جنگ ستاره‌ها در نیمه‌نهایی؛ مسی برابر کین برای رویای قهرمانی
نقش «خون در برابر خون» و «ترامپ را می‌کشیم» بر ۲ دیوارنگاره پایتخت
پاسخ تجاوز ارتش تروریستی آمریکا به ایرانشهر را خواهیم داد
جدول خاموشی برق پایتخت تکذیب شد
موج‌های پیاپی عملیات نصر و صاعقه
نخستین ماهواره راداری در آستانه رونمایی
مجلس طرح مدیریت تنگه هرمز را تصویب خواهد کرد
نفت ایران طبق سازوکارهای پیشین فروخته می‌شود
تهران و سگ‌های بلاصاحب، از گلایه شهروندان تا اقدامات شهرداری
شهادت ۷ نفر از کارکنان نیروی زمینی ارتش در بمپور
سنتکام از پایان تجاوز خود به ایران خبر داد
تیم ملی تکواندو بانوان ایران به مدال برنز رسید
اگر تنگه هرمز و باب‌المندب همزمان بسته شوند، چه می‌شود؟
خونخواهی رهبر شهید، مسیر عبور از تنگناهاست
با تفاهم می‌خواستید جنوب لبنان را نجات دهید، جنوب ایران شبیه جنوب لبنان شد
پایان تفاهم، پایان یک توهم بود
امتحانات نهایی در استان‌های جنوبی همزمان با حملات و ناامنی، عادلانه نیست
استمرار تفکر برجامی در جنگ وجودی و خسارت‌های جبران‌ناپذیری به بار می‌آورد
امشب آخرین فرصت دریافت کارت آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
برگزاری آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب در دانشگاه تهران
ثبت‌نام اسکان موکب‌های دانشجویی از ۲۲ تیرماه آغاز می‌شود
معرفی دانشگاه‌های برتر کشور از منظر شاخص سرانه برگزیدگی در بنیاد ملی نخبگان
تمدید مهلت دفاع از پایان‌نامه دانشجویان کارشناسی‌ارشد دانشگاه شریف
دانشگاه را آزاد کنید؛ دانشگاه محل آزاداندیشی است
بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند
ثبت‌نام اسکان موکب‌های دانشجویی از ۲۲ تیرماه آغاز می‌شود
جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی/ تهیه غذا از پلتفرم‌های آنلاین
نحوه بررسی مدارک داوطلبان سهمیه‌ای آزمون دستیاری
شهادت رهبر انقلاب نقطه آغاز خلق یکی از پرافتخارترین صفحات تاریخ انقلاب و جهان بود
منادی رئیس کمیسیون آموزش و پرورش باقی ماند
اجرای طرح «دانشگاه عاری از دخانیات» مؤثر بوده است/تشکیل شبکه کاهش آسیب و پیشگیری دردانشگاه
ثبت و انتقال تجربه، از بزرگ‌ترین خدمات علمی به نسل‌های آینده است
هماهنگی دستگاه‌ها و شبکه ملی آزمون برای برگزاری کنکور ارشد ۱۴۰۵
کارنامه عملکرد دانشگاه‌ها تا یک ماه آینده صادر می‌شود
تأخیر در پرداخت وام‌های دانشجویی به دلیل مشکلات بانکی
توصیه رئیس دانشگاه علامه درباره گفتگو با هوش مصنوعی
آمار دانشجویان به ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر رسید
قطع برق آزمون‌های مجازی دانشگاه شریف را لغو کرد
کارت آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد
نظرسنجی
به نظر شما توافق با آمریکا به پایان مخاصمات می‌انجامد یا دوباره شاهد یک درگیری تمام عیار خواهیم بود؟


مشاهده نتایج
go to top