اطلاعاتی جدید از مینی سریال‌های صدا و سیما

خبرنامه دانشجویان ایران به نقل از روزنامه وطن امروز، طی ماه‌های اخیر خبرهایی از ساخت مینی‌سریال‌ها درباره شخصیت‌ها و موضوعات مهم در رسانه‌ها منتشر شده است. تاکید بر عبارت «مینی‌سریال» در خبرها، آن هم در دوره مدیریت جدید سیمافیلم را می‌توان به عنوان یک رویکرد تازه در سریال‌سازی تلقی کرد. رویکردی که بیش از هر چیز، بر قالب تهیه اثر و نیز موضوع توجه ویژه‌ای دارد. شاهد این گزاره خبرهایی است که درباره ساخت سریال پیرامون «موضوعات روز»، چند وقت یک بار در رسانه‌ها مطرح می‌شود. به نظر می‌رسد اهمیت موضوعات و انگیزه ساخت و البته کمی علاقه به فضاسازی خبری باعث می‌شود که به این سرعت نسبت به ساخت سریال درباره سوژه‌های مهم و استراتژیک تصمیم گرفته شود. در حالی که می‌دانیم عمده این سوژه‌های مهم نیاز به تامل و توجه بیشتری دارند. از طرفی فرآیند سریال‌سازی به گونه‌ای است که بدون طرح و ایده و پیدا کردن طراح و نویسنده، نمی‌توان دست به تولید سریال زد و جنبه‌ای دستوری به این ماجرا داد. نمونه‌های مشابه فیلمسازی از زندگی شهدا، آنها که صرفا به خاطر دغدغه و انگیزه و بدون دقت و تامل ساخته و پرداخته شده‌اند، ثابت می‌کند که بیش از انگیزه داشتن برای ساخت سریال، باید ظرفیت و پتانسیل تولید را پیدا یا ایجاد کرد و سپس وارد فرآیند تولید شد.

در هفته‌های گذشته خبری مبنی بر تولید سریالی پیرامون شهید حاج قاسم سلیمانی در رسانه‌ها مطرح شد که از چند جهت مخاطب توضیحات بالاست. اگرچه ساخت سریال پیرامون سوژه‌های مهم و استراتژیک لازم و چه بسا تحسین‌برانگیز است اما شکل خبررسانی درباره تولید برخی از این آثار به نحوی است که این احساس وجود دارد که صرفا جنبه خبری دارد یا تامل لازمی روی این سوژه‌ها نشده است. به عنوان مثال، چندی پیش علی دارابی، معاون امور استان‌های صداوسیما درباره ساخت سریال شهید حاج قاسم سلیمانی به تسنیم گفت: «در سفری که با رئیس صداوسیما داشتیم ایشان گفتند سریال فاخری برای شهید سلیمانی در صداوسیما ساخته شود که محور اصلی معاونت سیما خواهد بود و ما هم کمک خواهیم کرد، زیرا در استان کرمان و شبکه‌های استانی ظرفیت خوبی وجود دارد که می‌توانیم از آن بهره ببریم؛ همان‌طور که امروز در استان کرمان سریال «شهید باهنر» را جلو می‌برند. طبیعتاً حاج قاسم متعلق به یک استان و کشور نیست و الان متعلق به جهان بشریت و مستضعفان عالم و آزادگان جهان است؛ هر چه قدر در این زمینه و قالب‌های برنامه‌ای و نمایشی کار شود، کم است. ما بخش ویژه جشنواره استان‌های صداوسیما که سال آینده در اردبیل برگزار خواهد شد را به حاج قاسم سلیمانی اختصاص دادیم. دوستان ما در صداوسیمای خوزستان هم جشنواره دفاع‌مقدس و مقاومت را با جایزه ویژه حاج قاسم سلیمانی تدارک دیده‌اند».

در کنار این خبر، خبرهایی از تولید سریال درباره شهیدسلیمانی در سیمافیلم نیز شنیده می‌شود. شکل این خبرها از جهاتی می‌تواند نگران‌کننده باشد. اینکه نکند سوژه مهم و جدی و بی‌نظیری مانند شخصیت و زندگی حاج قاسم سلیمانی دستمایه خبرسازی‌ها و شبیه جشنواره‌های یک‌شبه شود. در حالی که می‌دانیم سوژه‌های اینچنینی تا چه اندازه به تامل و توجه صاحبنظران نیاز دارند. در کنار این توجه، استفاده از عوامل حرفه‌ای و متعهد نیز حتما لازم است. یکی از عوامل فنی که نقش مهمی در تولید چنین آثاری دارند، فیلمنامه‌نویس و نویسنده هستند. وقتی اخبار تولید سریال درباره شهید قاسم سلیمانی مطرح می‌شود، آیا جای این سوال باقی نمی‌ماند که عوامل و تولید‌کنندگان حرفه‌ای و متعهد چگونه با این سرعت جمع شدند و به ایده و طرح رسیدند که صحبت از ساخت سریال در رسانه‌ها مطرح می‌شود؟ از طرف دیگر می‌دانیم که خود سپاه و خانواده شهید حاج قاسم سلیمانی و برخی نهادهای دیگر نیز حتما در فرآیند تولید موثر هستند. آیا هماهنگی با این مجموعه‌ها نیز انجام شده است که خبر نهایی تولید یک یا چند اثر اعلام می‌شود؟

البته زندگی شهید حاج قاسم سلیمانی تنها موضوعی نیست که به این سرعت درباره ساخت سریال پیرامون آن خبررسانی می‌شود. تاکید بر «مینی‌سریال» در خبرهایی که عمدتا درباره تولیدات نمایشی تلویزیون در رسانه‌ها منتشر می‌شود هم قابل تامل است. به نظر می‌رسد ساخت مینی‌سریال در دوره جدید سیمافیلم جدی‌تر گرفته می‌شود. در این بین اما هر چه خبر پیرامون ساخت مینی‌سریال‌ها آمده است، به موضوعات و سوژه‌های مهم و استراتژیک اختصاص دارد. در خبرها آمده است ساخت مینی‌سریال شهید مهدی باکری هم در دستور کار قرار دارد. آنگونه که تسنیم نوشته، معاونت امور استان‌ها به دنبال تولید این مجموعه بوده است و حالا دوباره این پروژه به راه می‌افتد تا به مرحله تولید برسد. پیش‌تولید این سریال نیز پس از مشخص شدن عوامل مجموعه بزودی آغاز و اطلاع‌رسانی خواهد شد. روز گذشته همچنین خبری مبنی بر ساخت زندگی ابوالحسن بنی‌صدر- اولین رئیس‌جمهور ایران که تنها 17 ماه رئیس‌جمهور بود و در نهایت با استیضاح مجلس، عدم کفایت و عزل مواجه شد- در قالب مینی‌سریال مطرح شد.

در خبر خبرگزاری مهر درباره ساخت سریال پیرامون بنی‌صدر آمده است: «صداوسیما که ساخت سریال‌های استراتژیک را مدتی است در دستور کار قرار داده، بنا دارد این سریال‌ها را با محور قرار دادن برخی شخصیت‌های تاریخی و سیاسی معاصر به تولید برساند. از جمله افرادی که قرار است بزودی پروسه تولید یک مینی‌سریال با محوریت وی آغاز شود، ابوالحسن بنی‌صدر، اولین رئیس‌جمهور ایران است. این سریال قرار است به زندگی بنی‌صدر بپردازد و مقاطعی از زندگی او از جمله حضور در ریاست‌جمهوری، خیانت به کشور و عزل از این مقام و سرانجام همراهی‌اش با مسعود رجوی را به تصویر خواهد کشید. این سریال در مرکز سیمافیلم ساخته خواهد شد و هنوز جزئیات دیگری از تهیه‌کننده یا کارگردان اثر مشخص نیست».

چندی پیش نیز خبری درباره پرداختن به سوژه «روح‌الله زم» در قالب مینی‌سریال منتشر شد. خبرگزاری صبا درباره ساخت مینی‌سریال زم نوشت: تلویزیون ساخت مینی‌سریالی با موضوع روح‌‌الله زم، سرشبکه کانال و سایت ضدانقلاب آمدنیوز را در دستور کار خود قرار داده است. در این خبر تاکیده شده بود از آنجا که این مینی‌سریال جزو کارهای الف ویژه تلویزیون محسوب می‌شود و با توجه به حساسیت موضوع و الف ویژه بودن آن، احتمال می‌رود انتخاب کارگردان و تهیه‌کننده آن چالش‌برانگیز باشد. البته چالش بزرگ‌تر درباره انتخاب بازیگر نقش وی است که حال باید دید چه اتفاقی می‌افتد. با این حال اما هنوز مشخص نیست تهیه‌کنندگی و کارگردانی این مینی‌سریال را چه کسانی برعهده می‌گیرند. روح‌الله زم سرشبکه سایت ضدانقلاب آمدنیوز در روز دوشنبه ۲۲ مهر سال ۹۸ در یک عملیات اطلاعاتی توسط سازمان اطلاعات سپاه دستگیر شد. به نظر می‌آید تاکید سیمافیلم و برخی دیگر از معاونت‌های سیما بر ساخت و تولید آثاری با موضوعات مهم و استراتژیک، اگر چه با اهمیت و از جهاتی ارزشمند است اما اینکه پیش‌فرض قالب و فرم تولید برای همه این آثار مینی‌سریال باشد و از طرفی تامل لازم پیرامون آنها نشود، نگران‌کننده است، چرا که اگر فرآیندهای لازم برای پرداختن به این سوژه‌های مهم با تعجیل اتفاق بیفتد، باعث می‌شود دغدغه‌های ارزشمند در این حوزه اثر عکس بدهد و نتیجه و خروجی لازم محقق نشود.