به گزارش خبرنگار تشکل های «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ فضای پر التهاب این روزهای جامعه که حدود یک ماه است به نحوه های گوناگون دنبال می شود و عده ای با ایجاد اغتشاش و آشوب قصد بر هم زدن آرامش مردم و ایجاد ناآرامی در کشور را دارند. این فضای ناآرام جامعه بر روی دانشگاه نیز تاثیر گذاشته و از ابتدای مهرماه با بازگشایی دوباره دانشگاه ها آن هم پس از دو سال دوری دانشجویان از دانشگاه شوک ناگهانی به آن وارد کرده که تعدادی از دانشجویان را با تاثیر هیجانی از فضای جامعه به کف دانشگاه ها آورده است.
درست است که در ابتدای این تجمعات به صورتی پیش می رفت که همگان از قشر دانشجو انتظار داشتند اما رفته رفته عده ای فضای دانشگاه را به سمتی حرکت دادند که از آن حالت منطقی خود کم کم خارج شد. به حاشیه راندن تجمعات باعث شد حرکتی که در ابتدا همگان فکر می کردند برای هدفی مشخص آغاز شده کم کم به مطالبه ای نامشخص تبدیل شده و با حرکاتی رادیکال و غیراخلاقی فضای علمی دانشگاه را حتی از فضای کف خیابان هم ناآرام تر کند.
وجود برخی حرکات غیراخلاقی، شعارهای رکیک جنسی و یورش بردن به اموال عمومی دانشگاه ها این تجمعات را به سمت دره نابودی سوق داد و نشان داد که مطالبه نامشخص و غیرمنطقی آن ها محکوم به شکست و ناآرامی است. حرکتی که ابتدا با گفتمان های عدالت و آزادی شروع شد ولی رفته رفته با اقدامات عده ای به مختلط کردن سالن های غذاخوری دانشگاه تقلیل یافت به نحوی که به جای دنبال کردن آزادی های که خواستگاه بسیاری از دانشجویان در ادوار گذشته بود به مختلط شدن سلف های غذاخوری که از قبل در بسیاری از دانشگاه ها با رستوران و بوفه های دانشگاهی بصورت مجزا از سالن های غذاخوری تدارک دیده شده بود و دانشجویان می توانستند حتی غذایی تهیه شده خود را از سلف غذاخوری در این مکان ها به صورت مختلط میل کنند.
اما فضا به سمتی پر التهاب حرکت داده شد و فضای عقلانیت و گفتگو جای خود را به فحش های رکیک و شعارهای جنسی داده بود. از این رو در گفتگوی اختصاصی با دو تن از فعالین دانشجویی مهدی زمانی، مسئول سیاسی بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق (ع) و امین نجیبی، فعال دانشجویی دانشگاه سوره به بررسی تحولات اخیر در دانشگاه ها پرداختیم که در ادامه مشروحی از این گفتگو را میخوانید:
به نظر شما معضلات امروز جامعه بخصوص در قشر نخبگانی و دانشگاهی ما ناشی از چه چیزی است؟
امین نجیبی: ما یک چله است که وارد چرخه خشونت شده ایم حوادث امروز که از درگذشت یک دختر جوان شروع شد و کشته سازی های فراوان پس از آن صورت گرفت خوشه های خشم از طریق عده ای رفته رفته فروزان تر شد. هر روزی که میگذرد در دل این حوادث و ناآرامی ها این مردم هستند که آسیب بیشتری می بینند. چرخه خشونت به هر ترتیب باید متوقف شود تا ما بتوانیم بر سر مسائل مختلف با همدیگر گفتگو کنیم. جامعه ای که درگیر خشونت میشود متوقف می شود وپیش نمیرود.
ما بیش از یک ماه است که کشورمان به حالت تعطیل در آمده است نخبه های ما با کلیدواژه های خشونت آمیز دارند سر و کله میزنند متفکرین ما در راستای همین مسائل و حوادث نظریه پردازی می کند شرایط به نحوی شده به فکر پیشرفت کشور نمی توانند باشند. در شرایطی که کشور درگیر آشوب و تجمع و ناامنی است، پیشرفت نخواهد کرد دانشگاه ها که محل پیشرفت کشور هستند هر روز درگیر نوعی از آشوب و تشنج هستند و این دانشگاه متوقف می ماند نخبگان ما متوقف می مانند اولین راه و تنها راه توقف خشونت است و تن دادن به گفتگو است.
مهدی زمانی: ریشه اتفاقات اخیر کشور را در وهله نخست میبایست در بیثباتی رژیم صهیونیستی جستجو کرد. این رژیم اکنون در آستانه پنجمین انتخابات کنست (پارلمان) طی سه سال گذشته قرار دارد. از طرف دیگر، افزایش تحرکات گروههای مقاومت فلسطینی در سرزمینهای اشغالی موجب ترس و وحشت شهرک نشینان صهیونیست شده و عملا جامعه اسرائیل از نظر سیاسی، امنیتی و حتی اقتصادی مشکلات عدیدهای را پیش روی خود میبیند. مسلما وضعیت بیثبات اسرائیل، موجب ثبات جایگاه ایران در منطقه میشود و مهمترین راهبرد برای جلوگیری از این ثبات منطقهای، درگیر کردن ایران به مسائل داخلی بهوسیله آشوب و اغتشاش است.
در چنین فضایی، بهترین مکان برای آغاز این درگیریها دانشگاه بود، چرا که دانشگاه نقش محوری در فضای گفتمانی جامعه دارد و در صورتی که امکان گفتگو در دانشگاه سلب شود، در کف جامعه نیز به طریق اولی این اتفاق خواهد افتاد و عملا توهین و آشوب جایگزین بحث و گفتگو خواهد شد.
ریشه های رادیکالیزم امروز در دانشگاه چیست؟
زمانی: همانطور که بیان کردم، دانشگاه به دلیل نقش محوری در فضای گفتمانی جامعه و در حوزه جریانسازی، بهنوعی شکلدهنده شیوه اعتراض در کف جامعه میباشد. پس اگر اغتشاش خیابانی هدف است، طبیعتا شعارهای تجمعات دانشجویی نیز رنگوبوی رادیکال بهخود خواهد گرفت و هرچه این رادیکالیسم پررنگتر شود، دوز خشونت تجمعات خیابانی نیز بیشتر خواهد شد.
نجیبی: این برخوردهای خشنی که به وقوع پیوسته است و شعارهای رکیک و رادیکالی که داده می شود و برخوردهای نامهربانانه هم از سر هیجان است و هم از سر نفرت است آمیخته ای از همه اینها با هم دیگر است. این شعار هایی که داده می شود مسلماً برخی از آنها ساخته و زایده ذهن دانشجویان است و برخی از آن دیکته شده بیرون از دانشگاه ها است و متاثر از فضای جاری در جامعه است آنچه که در این میان محکوم است حرف های رکیک و سخیف و تند و نامحترمانه به یکدیگر است یعنی دانشگاه باید سیاسی باقی بماند منتها دانشگاه سیاسی با سیاست توأم با عقلانیت و خرد ورزی این حرکت های شبه دیکتاتوری و شبه مسلحانه مذموم است. دانشجوها نباید در کف دانشگاه ها فحش می دادند و فضا را به سمت اهانت می بردند و نه نیروهای امنیتی میبایست وارد حریم دانشگاه شوند از امام خمینی رحمة الله علیه فرمایشی است در جمع فضلای حوزه علمیه که می فرمایند حتی اگر که دیدید کسی وارد شد در جایی و به من اهانت کرد و بی حرمتی کرد شأن من را خدشهدار کرد شما به او اهانتی نکنید.
ایشان در ادامه می گوید تنها کسی که از این اهانت ها و از این عدم اتحاد و تفرقه سود می برد استعمار و استکبار است ما باید بدانیم که وقتی به همدیگر توهین می کنیم و اعتقادات همدیگر را لکه دار می کنیم اولاً بغض و نفرت تولید می کنیم نسبت به همدیگر و نمی توانیم پس فردا باهم سری یک میز بنشینیم کنار همدیگر در یک سلف غذا بخوریم و با هم دیگر درس بخوانیم.
نمی توانیم با هم در اتوبوس های دانشگاه یک مسیر را طی کنیم راجع به یک موضوع علمی حرف بزنیم. نفرتی که تولید می شود از سر بی احترامی ها به یکدیگر به سختی جبران می شود باید بدانیم که راه حل این مسئله و راه برون رفت از این بحران در نهایت گفتگو است تنها از همین راه میتوان از این مشکل و مسئله بیرون برویم.
شما چقدر ایجاد فضای گفتگو و کرسی های آزاداندیشی را موثر میدانید؟
نجیبی: در یک جلسه ای در حسینیه ارشاد دکتر شریعتی مشغول سخنرانی بود، یک زن جسور از دل جمعیت برخواست و فریاد زد تا کی سخن گفتن، پس کی قرار است عمل کنیم، شریعتی خانم را نشاند و به او گفت انقلابی که پیش از خودآگاهی روی دهد به فاجعه می انجامد اون زن بعد ها اولین زنی بود که به گروه سازمان مجاهدین خلق پیوست و به قیام مسلحانه روی آورد اون زن خواهر گرامی دکتر بازرگان بود، پوران بازرگان.
فضای گفتگو در جامعه بسیار موثر است، شما اگر یک نفر را که در خیابان دارید با او دعوا میکنید بیارید و بنشانید ایشان را در اتاقی و به او بگویید حرف بزن به جای مشت انداختن، می بینید حرفی برای گفتن خیلی وقت ها ندارد و یا دو جمله میگوید و خالی میشود و شما میفهمید که اون مسیری که دارد بیرون طی میکند جوابگو نیست.
این فضای امروز جامعه ما معلول گفتگو نکردن است، این گفتگو نکردن در همه سطوح متاسفانه در کشور ما مدت هاست و راجب این مسئله به خصوص شروع شده و ادامه پیدا کرده، نه در صدا و سیما سال ها راجع به این مسئله گفتوگویی شد و فضلای ما و علمای ما تن دادند به این گفتگو و حاضر به مناظره شدند و نه در سطوح پایین تر دانشگاهی ها جرأت و جسارت به خرج دادند که راجع به این مسئله شفاف صحبت هایشان بکنند و نه مردم با هم گفتگو کردن.
از ابتدای نهضت انقلاب از سال ۴۲ تا سال ۵۷، خون ها ریخته شد تا یک انقلاب به سرانجام رسید، هیچ انقلابی در هیچ جای جهان به این وسعت و با این پشتیبانی مردمی و با این یکدستی و یک پارچگی محقق نشده و بسیار بعید است که در آینده نیز محقق شود، هر حرکتی علیه انقلاب مردمی هیچ دستاوردی ندارد.
زمانی: مسلما ایجاد و گسترش کرسیهای آزاداندیشی، موجب کاهش جریانات رادیکال دانشگاهی خواهد شد، البته این مهم لوازمی نیز دارد که از مهمترین آن، به قول رهبر انقلاب وجود «ادب آزادی» است. آزاداندیشی با فحاشی و توهین و تهمت و تهدید رابطهای ندارد و در چنین وضعیتی فضای آزاداندیشی در عمل محقق نخواهد شد. با توجه به وضعیتی که اکنون در دانشگاهها مشاهده میشود و عدم تن دادن آشوبگران دانشگاهی به بحث و گفتگو، مقدمه ایجاد زمینه آزاداندیشی، برخورد قهری دانشگاه در چارچوب قوانین انضباطی با این تعداد محدود کارساز است؛ در غیر اینصورت، همچنان شاهد شعارها و رفتارهای رادیکال در دانشگاه خواهیم بود.
مصاحبه از محمد جهاد
