به گزارش خبرنگار تشکل های دانشجویی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ در روزهای اخیر اخباری مبنی بر وجود رانت احتمالی فرزندان و نزدیکان برخی مسئولین افکار عمومی را متوجه خود کرد. در ابتدا وجود رانت در استخدام دختر دهه هشتادی عضو شورای شهر تهران و وجود امکانی در مجموعه شورای شهر برای استخدام دونفر برای هر عضو شورای شهر و سپس حواشی جذب نزدیکان وزیر بهداشت در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی هرکدام باعث توجه افکار عمومی برای چنین جذب هایی شد که شائبه وجودرانت در آن ها زیاد بود.
از این رو در ادامه در گفتگویی اختصاصی با دو تن از فعالین دانشجویی علیرضا اسعدی، فعال سابق دانشجویی جنبش عدالتخواه دانشگاه علم صنعت و محمدحسین موسوی، فعال دانشجویی انجمن اسلامی دانشجویان (دفتر تحکیم وحدت) دانشگاه امیرکبیر به موضوع وجود رانت در جذب نزدیکان برخی مسئولین پرداختیم که در ادامه مشروحی از این گفتگو را میخوانید:
علیرضا اسعدی، فعال سابق دانشجویی جنبش عدالتخواه دانشگاه علم صنعت گفت: با توجه به اینکه شاهد بودیم دختر یکی از اعضای شورای شهر تهران مسئول دفتر نماینده شورا شد به نظر من این یک رانت است. در صورتی که نه تحصیلاتش تمام شده بود و نه سوابق لازم را داشت. با چه مجوزی استخدام شد؟ بعضیها میگویند استخدام پروژهای بوده و برخی دیگر میگویند استخدام رسمی بوده. من صحت و سقم یکی از این دو ادعا را تایید نمیکنم، ولی به هر حال چنین کاری حواشی ایجاد میکند. وقتی طرف سناش پایین است و تحصیلات و سوابق لازم را ندارد چرا باید استخدام شود؟ یک وقت هست که فردی کارآمد است و سوابق لازم را دارد و بدون رانت سوابقی را به وجود آورده است؛ در این صورت اشکالی ندارد از چنین فرد کارآمد و متخصصی استفاده شود.
اسعدی در ادامه گفت: وقتی معیار این است که فلانی همقبیله ما باشد، به نظرم این زیبنده شورای شهری که نام انقلابی را یدک میکشد نیست. این حواشی که به وجود آمد ما را متوجه کرد که خلاءهای قانونی وجود دارد و بعضا اصلا قانون رعایت نمیشود و بیشتر همان بحث هم قبیله بودن مطرح است. حالا حساب کن وقتی همقبیلهها در شورای شهر نباشند سر همین اتفاق چه بلبشویی به پا میشود. اما الان که همقبیلهها هستند کمتر کسی به آن میپردازند.
محمدحسین موسوی، فعال دانشجویی انجمن اسلامی دانشجویان (دفتر تحکیم وحدت) دانشگاه امیرکبیر در ابتدا گفت: این نکته را عرض کنم که اگر از اقوام مسئولی در تشکیلات تحت امر آن مسئول یا مرتبط با آن فعالیت داشته باشد و از خزانه بیت المال حقوق دریافت کند فی نفسه اشکالی ندارد٬ یعنی اینکه بگوییم به طور مثال فرزند فلان مسئول در اداره تحت امر آن مدیر کار میکند مسئله بحرانی نیست به شرطی که سوابق کاری و تحصیلی ایشان مانند سایر کارکنان باشد. در نتیجته این که تا متوجه شدیم اقوام یک مدیر در یک مجموعه مشغول به کار هستند شروع به نفرتپراکنی کنیم از تقوا به دور است. لکن مسئله مهمی که این جا مطرح است توجه به این قائده قرآنی "اتَقو مِن مواضعِ التُهَم" است٬ یعنی مومن باید سعی کند تا از رفتارهایی که موجب میشود عرف جامعه او را مورد تهمت قرار بدهد جلوگیری کند.
موسوی افزود: طبق این عبارت میتوان نتیجه گرفت در شرایطی که نظام اسلامی تحت شدیدترین حملات رسانهای جهان است مسئولی بیاید و در جایی که نیاز مبرمی به حضور آن فرد نزدیک نیست یکی از اقوام خود را در سازمان تحت امرش استخدام کند نه تنها به دور از تقوا بلکه به دور از عقلانیت است! وقتی قشری از مردم نسبت به نظام کم اعتماد شدند دلیل عقلی و شرعی برای این کار وجود دارد؟
سپس علیرضا اسعدی گفت: کسی که مسئولیت دارد نباید نزدیکان خودش را سفارشی بیاورد. باید یکسری از قوانین ما اصلاح شود و این راه درروهای قانونی بسته شود تا کسی نتواند سوءاستفاده کند و نهایتا با یک استعفای ساده ماستمالی کند. به نظر من شفاف شدن اینکه اعضای شورای شهر چقدر درآمد دارند و اعضای خانوادهشان به چه شغلی مشغولاند میتواند موثر باشد.
اسعدی، فعال سابق دانشجویی در پایان گفت: مهمترین مسالهای که وجود دارد سرمایه اجتماعی جامعه است که چوب حراج به آن زدهایم و روز به روز در حال کمتر شدن هست. در انتخابات اخیر هم مشاهده کردیم که چطور مشارکت مردم پایین آمد. به نظرم اینجور رفتارها یک نفع آنی ممکن است داشته باشد ولی افراد حاشیهدار را در لیست قرار دادن و به صورت قببلهای رای دادن اعتماد جامعه و سرمایه اجتماعی را هدف گرفته است. مقام معظم رهبری هم تاکید دارند بر روی شفافیت. اگر شفافیت باشد سرمایه اجتماعی بر میگردد.
موسوی در ادامه گفت: موارد گفته شده برای شرایطی است که آن قوم و خویش صلاحیت لازم را دارد ولی در بسیاری از موارد که در سیستم اداری کشور شاهد آن هستیم افرادی همچون فرزند عضو شورای شهر تهران از بیتالمال نان میخورند که نه تنها صلاحیت لازم را ندارند بلکه بیش از مقدار قانونی و رسمی کشور در حال تضییع حق الناس هستند!
فعال دانشجویی دانشگاه امیرکبیر بیان داشت: طبیعتا در چنین مواردی نمیتوان نظر برای استخدام و گزینش را بر عهده یک فرد مدیر گذاشت زیرا آن مدیر خارج از مسئولیت کاریش یک پدر٬ یک همسر و ... هست و فشار روانی خانواده را روی یک مسئول برای رانت بازی در حوزه مسئولیتش نباید نادیده گرفت. اینجاست که بایستی یک سیستم نظارتی وجود داشته باشد و کارآمد ترین سیستم نظارتی فارغ از تمامی این ضوابط و دستور العمل ها و حراست اداره ها و ... چیزی نیست جز "شفافیت".
موسوی، فعال دانشجویی انجمن اسلامی افزود: من به شخصه مجموعه نظارتی از مجلس و غیره نمیشناسم که کارآمدتر از این شفافیت باشد! تنها راه برونرفت از معضلی به اسم پارتی بازی چیزی نیست جز مجلس٬ این که هر مسئولی مجبور شود اطلاعات نیروهای تحت امرش را در یک سامانه شفاف که همه مردم توانایی نظارت بر آن را دارد بارگذاری کند باعث میشود تا این جرأت را به خودش ندهد و این ریسک را نپذیرد تا افراد ناشایست را بر کرسیهای دولتی بنشاند. البته که مسئله شفافیت چیز ساده ای نیست و در مسیر تحقق آن سختی ها و تعرضات بسیاری وجود دارد که باید شود ولی تا وقتی یک سیستم برای مردم شفاف نباشد تلاش برای جلوگیری از رانت و فساد بیهوده است.
گزارش از حسین احسانی زاده
