به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ اصولا در جوامع پر تلاطمی که داریم پایمال شدن حق و حقوق افراد امری عادی است که با وضع قانون از پایمال شدن حق دیگران جلوگیری خواهد شد. یکی از این حقوق گرفتن خسارت تاخیر تادیه است که بابت تاخیر در دادن بدهی گرفته می شود. این خسارت باید از تاریخ مطالبه تا زمان پرداخت به نرخ روز محاسبه و پرداخت شود. محاسبه تاخیر و تادیه نیز بر اساس شاخص تورم و فرمول خاصی انجام خواهد شد.
شرایط مطالبه خسارت تاخیر تادیه
خسارت تاخیر تادیه در دعاوی می تواند مطالبه شود که موضوع دعوی دین و از نوع وجه رایج باشد، به گونه ای که در پرداخت آن سررسید مشخصی در نظر گرفته شده باشد یا باید داین دین را مطالبه کرده باشد، مدیون نیز با وجود داشتن تمکن مالی از پرداخت امتناع کرده باشد. به علاوه می بایست از تاریخ مطالبه تا زمان پرداخت در شاخص تورم تغییر فاحشی ایجاد شده باشد، به گونه ای که از ارزش دین کاسته شده باشد.
ملاک محاسبه خسارت تاخیر تادیه
اگر طرفین در خصوص مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه با هم به صورت کتبی یا شفاهی به توافق برسند، بر اساس همان توافق باید عمل شود و دادگاه بر طبق توافق صورت گرفته حکم صادر می کند. در خصوص مطالبات پولی اکثرا تاریخ صدور حکم مورد قبول دادگاه ها خواهد بود. در مورد اوراق تجاری، اسناد لازم الاجرا و مهریه تاریخ سررسید مبنای محاسبه قرار می گیرد.
مبنای محاسبه خسارت تاخیر تادیه سفته و برات
اگر بواسطه عدم تادیه به سفته یا برات اعتراض شده باشد مبنای محاسبه آنها از روز اعتراض خواهد بود. روز اعتراض همان تاریخ ثبت واخواستنامه در دادگاه است.
نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه
جهت محاسبه خسارت تاخیر تادیه به نرخ روز از فرمول خاصی استفاده می شود. طبق این فرمول اصل مبلغ بدهی را در شاخص تورم زمان حال ضرب می کنند و سپس نتیجه بدست آمده در شاخص تورم زمان مطالبه تقسیم خواهد شد. نتیجه آن خسارتی است که باید در اصل بدهی جمع شود. به این صورت که مدیون باید علاوه بر پرداخت اصل بدهی، خسارت را نیز پرداخت کند. مثلا اگر شخصی به شما به مبلغ ۵۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۰ بدهی داشته و در شهریور ۱۴۰۰ بدهی مطالبه شده و در سال ۱۴۰۲ هنوز مدیون بدهی را پرداخت نکرده، باید طبق این فرمول عمل شود.
۵۰۰۰۰۰۰۰ × شاخص تورم سال ۱۴۰۱ (چون شاخص تورم ۱۴۰۲ هنوز اعلام نشده بر اساس شاخص یک سال قبل محاسبه انجام می شود) ÷ شاخص تورم شهریور ۱۴۰۰ = خسارت تاخیر تادیه + اصل بدهی
