به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»، سودابه درویش، با اشاره به اینکه نباید مراجعه به پزشک محدود به زمان بیماری شود، گفت: برای مراقبتهای پیشگیرانه از بیماریهای زنان، باید بررسیهای دورهای و یا اقدامات درمانی را به موقع و در سریعترین زمان انجام داد.
وی با اشاره به اینکه آزمایشهای غربالگری و معاینات فیزیکی برای بررسی زودهنگام بیماریها ضرورت دارد، افزود: زمانی که بیماری بهموقع تشخیص داده شود، درمان آن آسانتر خواهد بود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با بیان این موضوع که چکاپ کامل زنان شامل آزمایشهای متعددی میشود توضیح داد: متأسفانه بسیاری از خانمها تصور میکنند، منظور از چکاپ تنها آزمایش پاپ اسمیر است و تنها این آزمایش را هرچند سال یکبار انجام میدهند، اما واقعیت این است که آزمایش پاپ اسمیر تنها بخش کوچکی از لیست طولانی چکاپ زنان است.
وی در ادامه درباره برخی از آزمایشهایی که باید سالانه از سوی زنان انجام شود، توضیح داد.
پاپ اسمیر
معمولاً توصیه میشود، خانمها از سن ۲۱ تا ۶۵ سالگی هر سه سال یکبار آزمایش پاپ اسمیر انجام دهند.
در آزمایش پاپ اسمیر دکتر زنان از اسپکولوم برای باز شدن مجرای واژن استفاده میکند.
پس از آن با یک برس کوچک سلولها را از دهانه رحم خارج میکند.
این سلولها برای بررسی تغییرات به آزمایشگاه ارسال میشوند. تغییرات سلولی میتواند نشانه سرطان دهانه رحم باشد.
ازآنجاییکه ویروسی به نام ویروس HPV در ابتلاء به سرطان دهانه رحم تأثیر زیادی دارد، ممکن است پزشک توصیه کند، آزمایش HPV را انجام داده و واکسن آن را تزریق کنید.
معاینه لگن
در طول معاینه لگن پزشک اندام تناسلی شما را بررسی میکند.
این معاینه فقط چند دقیقه طول میکشد و پزشک فرج، واژن، دهانه رحم، تخمدانها، رحم، راستروده و لگن را برای هرگونه ناهنجاری بررسی میکند.
پزشک برای یافتن مشکلاتی مانند موارد زیر این معاینه را انجام میدهد.
علائم احتمالی کیست تخمدان، عفونتهای مقاربتی، فیبروم رحم و سرطان در مراحل اولیه
بررسی ریتم عادت ماهانه
بخشی از چکاپ زنان مربوط به خودآزمایی میشود، خانمها باید ریتم عادت ماهانه خود را یادداشت کنند چرا که چرخه قاعدگی فرایند هورمونی است که هر ماه در بدن خانمها انجام میشود تا بدن را برای بارداری احتمالی آماده کند.
همچنین در پریود منظم با پیگیری ریتم آن میتوان تاریخ تخمکگذاری را مشخص کرد و برای بارداری اقدامات لازم را انجام داد.
درصورتیکه با پیگیری این روند متوجه نامنظمی در پریود شدید، باید به متخصص زنان مراجعه کرده تا دلیل این مشکل مشخص شود.
چرخه قاعدگی معمولی ۲۸ روزه است. اما میتواند برای هر خانمی متفاوت باشد.
معمولاً این چرخه از ۲۴ تا ۳۸ روز متغیر بوده و این بازه نشانه نظم در پریود است.
تغییر در چرخه عادت ماهانه میتواند نشاندهنده مشکلاتی مثل ابتلاء به فیبروم، عفونت واژن، سندرم تخمدان پلیکیستیک، عدم تعادل هورمونی، بیماری التهابی لگن، اندومتریوز و سرطان آندومتردر شرایط نادر باشد.
تشخیص سرطان تخمدان
در معاینه لگن تخمدانها و رحم از نظر اندازه و شکل بررسی میشوند. معاینه لگن برخی از سرطانهای زنانه را تشخیص میدهد.
اما تشخیص تومورهای اولیه تخمدان با این روش دشوار و گاهی غیرممکن است.
معمولاً متخصصان برای تشخیص سرطان تخمدان از دو آزمایش استفاده میکنند، سونوگرافی ترانس واژینال و آزمایش خون CA-۱۲۵.
برای مشاهده آندومتر (پوشش داخلی رحم) و تخمدانها معمولاً سونوگرافی ترانس واژینال انجام میشود.
در حین سونوگرافی متخصص به دنبال توده قابللمس مانند توده سرطانی، کیست یا فیبروئید است. در حین سونوگرافی دستگاه داخل واژن قرار گرفته و به یافتن تومور کمک میکند.
در آزمایش خون میزان پروتئینی به نام CA-۱۲۵ اندازهگیری میشود. در بیشتر زنان مبتلا به سرطان تخمدان مقدار پروتئین بالا است.
اما ازآنجاییکه بالا بودن سطح این پروتئین میتواند به دلیل مشکلات دیگری مانند اندومتریوز و بیماری التهابی لگن باشد، این آزمایش اطلاعات دقیقی به پزشک نمیدهد.
آزمایش ویتامینهای بدن
یکی از آزمایشهای مهم برای خانمها بررسی سطح ویتامینها، سطح آهن و کمخونی است. بدن به مقدار کمی به ویتامینها و مواد ریزمغذی نیاز دارد. اگر بهاندازه کافی از آنها استفاده نشود، باعث ایجاد برخی عوارض میشود.
شما میتوانید با مراجعه به پزشک عمومی از دکتر بخواهید این آزمایش را برای شما تجویز کند.
ماموگرافی
ماموگرافی آزمایشی است که برای تشخیص سرطان سینه انجام میشود. این آزمایش شامل فشردهسازی بین صفحات مخصوص با تابش اشعه ایکس است. با بررسی تصاویر ایجاد شده از این دستگاه میتوان سرطان پستان را تشخیص داد.
در مورد زمان و دفعات انجام آزمایش ماموگرافی مدتها است که پزشکان بحث میکنند. افزایش سن خطر ابتلاء به سرطان سینه را بیشتر میکند و غربالگری مکرر میتواند بیشتر از فایده ضرر داشته باشد.
به همین دلیل طبق آخرین دستورالعملها توصیه میشود که زنان باید از سن ۴۰ سالگی سالانه و یا هر دو سال یکبار ماموگرافی انجام دهند.
اگر در خانواده خود سابقه سرطان سینه دارید، بهتر است با متخصص زنان در مورد شروع چکاپ زنان مربوط به سینه صحبت کنید.
معاینه پوست
به گفته انجمن سرطان آمریکا زنان باید هر ماه پوست خود را در خانه بررسی کنند. زیرا آمار ابتلاء به سرطان پوست در زنان بالا است. پوست تمامی قسمتهای بدن را بررسی کنید. به دنبال هر نوع خال جدید یا تغییر در خالهای موجود باشید. این موارد میتوانند نشانه اولیه سرطان پوست باشند.
اگر در معرض خطر ابتلاء به سرطان پوست قرار دارید یا در خانواده شخصی به سرطان پوست مبتلا است، باید با متخصص پوست مشاوره داشته و در مورد تعداد دفعات معاینه در مطب سوال کنید.
آزمایش کولونوسکوپی
زنانی که در معرض خطر ابتلاء به سرطان روده هستند یا سابقه خانوادگی سرطان روده دارند و خانمهای بالای ۵۰ سال باید زیر نظر پزشک هر ۲ تا ۵ سال یک بار کولونوسکوپی انجام دهند.
هنگام انجام این آزمایش پزشک یک وسیله باریک به نام کولونوسکوپ را به آرامی از مقعد وارد روده میکند. سر کولونوسکوپ یک دوربین کوچک وجود دارد که داخل روده را روی مانیتور نشان میدهد. متخصص راست روده و روده بزرگ را برای پیدا کردن ناهنجاری بررسی میکند.
آزمایش از نظر ابتلاء به بیماریهای منتقل شونده از راه جنسی نیز در زنان باید با نظر پزشک باید سالانه انجام شود.
بررسی میزان قند و چربی خون نیز در زنان در ۴۵ سالگی باید انجام شود.
همچنین بررسی هورمون تیروئید و چکاپ های پوکی استخوان در ۶۵ باید انجام شود.
تمامی موارد و آزمایشها بسته به نظر پزک باید انجام شود و زنانی که با ریسک بالا هستند ممکن است بررسیها در سنین پایینتر در خواست شود.
