به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»، در روزگاری که قیمتها روزبهروز بالا میرود، پر بودن فریزر برای برخی از خانوادهها تبدیل به نمادی از آرامش شده؛ انگار که پر بودن کشوهای فریزر، خیالش را از فردا راحت میکند. اما پشت این احساس امنیت، گاهی اضطرابی نهفته است که بیصدا مدیریت اقتصادی و روانی خانواده را درگیر میکند.
فریزر پر؛ یک رفتار طبیعی یا واکنشی؟
در برخی از خانوادههای ایرانی، فریزر همیشه باید "پر" باشد؛ از مرغ و گوشت تا سبزیهای فصلی و نان فریز شده. این رفتار شاید در نگاه اول نشانهای از برنامهریزی و صرفهجویی به نظر برسد، اما روانشناسان و اقتصاددانان معتقدند بخشی از آن، ناشی از اضطراب اقتصادی و ترس از آینده است.
از اضطراب تا فریزر لبریز
دکتر نرگس قریشی، روانشناس خانواده میگوید: «در دورههایی که جامعه با بیثباتی اقتصادی روبهرو است، افراد تمایل دارند کنترل زندگی را از طریق انباشت انجام دهند. پر کردن فریزر، یک رفتار دفاعی است که به فرد احساس مدیریت بحران و آیندهنگری میدهد.»
بر اساس تحقیقی که در سال ۲۰۲۲ توسط Journal of Consumer Psychology منتشر شد، رفتارهای "انباشت اضطرابی" (anxiety-driven stockpiling) در جوامعی با ناامنی اقتصادی بالا بهطور چشمگیری افزایش یافته است. این رفتار بهخصوص در میان زنان خانهدار بیشتر گزارش شده، چرا که آنها مسئول تغذیه و تأمین روزانه خانواده هستند.
بررسی دادههای داخلی
مرکز آمار ایران در گزارش سال ۱۴۰۲ اعلام کرد که میزان خرید اقلام فاسدنشدنی و مواد پروتئینی فریزری در خانوارها، نسبت به سال قبل ۱۸٪ افزایش یافته است. این در حالی است که میزان مصرف ماهیانه تنها ۴٪ افزایش داشته. این فاصله بین خرید و مصرف، نشاندهنده ذخیرهسازی بیش از نیاز واقعی است.
نظم یا وسواس؟
زهرا امانی، مربی مهارتهای خانهداری میگوید: «خیلی از خانوادهها بدون برنامهریزی دقیق، حجم زیادی مواد را فریز میکنند. اما وقتی زمان استفاده میرسد، تاریخ مصرف گذشته یا طعم و کیفیت از دست رفته. این یعنی هزینه، وقت، و فضا هدر رفته است.»
چرا باید دربارهاش حرف بزنیم؟
رفتارهایی که ظاهرشان ساده و روزمره است، گاهی ریشه در مسائل عمیقتر روانی و اجتماعی دارند. شناخت این رفتارها، به خانوادهها کمک میکند تا آگاهانهتر زندگی کنند؛ نه صرفاً با فریزر پر، بلکه با ذهنی سبکتر.
راهحل چیست؟
مدیریت هوشمند خانهداری یعنی پر کردن فریزر نه از روی ترس، بلکه با برنامه. تهیه فهرست غذایی هفتگی، ذخیرهسازی بهاندازه مصرف و خرید مرحلهای، میتواند هم هزینهها را کنترل کند و هم اضطراب پنهان را کاهش دهد. در نهایت، آسایش واقعی از نظم ذهن میآید، نه فقط از مواد یخزده پشت در فریزر.
