به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»، در دنیای شبکه‌های اجتماعی، کانال‌های تلگرامی همسریابی و ازدواج موقت با وعده‌های فریبنده، قلب و جیب کاربران را هدف گرفته‌اند. اما پشت این ظاهر موجه، دامی از نیرنگ و کلاهبرداری پهن شده است. این کانال‌ها فاقد مجوز رسمی هستند و با استفاده از هویت‌های جعلی، فریب‌خوردگان را با پیامدهای مالی و آسیب‌های روحی مواجه می‌کنند.
چگونه کانال‌های همسریابی شما را فریب می‌دهند؟
کانال‌های تلگرامی همسریابی با ادعای فراهم‌کردن بستری برای ازدواج موقت، روزانه افراد زیادی را به خود جذب می‌کنند. آن‌ها با انتشار اطلاعات ظاهراً دقیق از افراد، شامل سن، قد، وزن، محل سکونت و حتی مهریه‌های روزانه، هفتگی و ماهانه، حس اطمینان را در کاربران بیدار می‌کنند. برخی از این کانال‌ها پا را فراتر گذاشته و با نمایش اسنادی که مدعی‌اند مجوز وزارت ارشاد یا دفاتر ازدواج است، خود را قانونی جلوه می‌دهند؛ اما اصل ماجرا از این قرار است که این اسناد اغلب با چند دقیقه وقت جعل می‌شود و هیچ اعتباری ندارند. برای مثال، در یک گزارش منتشرشده در وب‌سایت دادراه، فردی از تجربه خودش نوشته که پس از پرداخت مبلغ ۳۰۰ هزار تومان به یک کانال تلگرامی ازدواج موقت، دیگر پاسخی دریافت نکرده و ارتباط با کانال قطع شده است. این تجربه‌ها نشان‌دهنده شیوه‌های کلاهبرداری مشابه در این فضا هستند.
حسینی، مدیر پلتفرم همسریابی همدم، می‌گوید: «کلاهبرداران با استفاده از لوگوهای جعلی و نامهای رسمی، اعتماد کاربران را جلب می‌کنند، اما شماره‌حساب‌هایی که ارائه می‌دهند، اغلب به نام افراد ناشناس یا کارت‌های اجاره‌ای است که ردیابی آن‌ها را تقریباً ناممکن می‌کند.»
سناریوی فریب در کمین کاربران
کلاهبرداری در این کانال‌ها با سناریویی حساب‌شده پیش می‌رود. ابتدا، اطلاعات و تصاویر جعلی یا کپی‌شده از دیگر کانال‌ها به‌عنوان موردهای واقعی معرفی می‌شود. و بعد، ادمین کانال با پرس‌وجوهای به‌ظاهر حرفه‌ای، اعتماد کاربر را جلب کرده و او را به پرداخت مبالغی با عناوین «حق معرفی» (از ۱۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان) یا «هزینه مشاوره» ترغیب می‌کند. در برخی موارد، برای واقعی‌تر جلوه‌دادن ماجرا، ادمین ادعا می‌کند کیس موردنظر در دسترس نیست و گزینه‌ای دیگر پیشنهاد می‌دهد. اما پس از واریز وجه، کاربر یا مسدود می‌شود یا با پاسخ‌های بی‌معنی مواجه می‌گردد. برخی کانال‌ها حتی مدعی‌اند که افراد معرفی‌شده، کارت بهداشت دارند یا زیر نظر ارشاد فعالیت می‌کنند. این در حالی است که طبق قانون، هیچ نهاد رسمی مجوز فعالیت به کانال‌های تلگرامی همسریابی نمی‌دهد.
از منظر حقوقی، این نوع فعالیت‌ها مصداق «تحصیل مال از طریق نامشروع»، «جعل اسناد» و «کلاهبرداری رایانه‌ای» هستند. پلیس فتا در اطلاعیه‌ای هشدار داده: «ایجاد صفحات یا کانال‌هایی با عنوان خدمات همسریابی بدون مجوز رسمی، فعالیتی غیرقانونی است و با متخلفان مطابق ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه‌ای برخورد خواهد شد.»
پیامدهای تلخ اعتماد به کانال‌های جعلی
خسارت این کلاهبرداری‌ها تنها مالی نیست. اطلاعات شخصی کاربران، از جمله عکس‌ها و مدارک هویتی، می‌تواند برای اخاذی، تهدید یا آسیب‌زدن به حیثیت فردی و اجتماعی به کار گرفته شود. دکتر مجید ابهری، رئیس انجمن آسیب‌شناسی ایران هشدار می‌دهد: «افراد سودجو با بهره‌گیری از نیازهای جوانان، نه‌تنها پول‌های کلانی به جیب می‌زنند، بلکه با سوءاستفاده از اطلاعات شخصی، مشکلات حقوقی و اجتماعی جدی برای قربانیان ایجاد می‌کنند.» مطابق ماده ۱۷ قانون جرایم رایانه‌ای، هرگونه افشای غیرمجاز اطلاعات خصوصی دیگران در فضای مجازی، جرم تلقی شده و مرتکب به مجازات حبس تا دو سال یا جزای نقدی محکوم می‌شود. از سوی دیگر، ترویج ازدواج موقت در بسترهای غیررسمی، زمینه‌ساز شکل‌گیری روابط غیرقانونی، آسیب‌های روانی و بحران‌های خانوادگی می‌شود.
چگونه از دام کلاهبرداران در امان بمانیم؟
برای این‌که در دام این تله‌های مجازی نیفتید، باید حواستان حسابی جمع باشد. هر وعده‌ای، حتی اگر ظاهرش بی‌ضرر یا جذاب باشد، می‌تواند پشت پرده‌ای فریبنده داشته باشد. اینجا چند نکته مهم و کاربردی را آورده‌ایم که اگر رعایت‌شان کنید، احتمال گرفتار شدن‌تان به حداقل می‌رسد:
اصرار بر ملاقات حضوری در مکان‌های رسمی؛ تنها به مجموعه‌هایی اعتماد کنید که دارای آدرس مشخص، دفتر واقعی و امکان دیدار حضوری با مسئولان هستند.
بررسی مجوزها از مراجع رسمی؛ هر ادعایی درباره داشتن مجوز را جدی بگیرید و حتماً آن را از طریق نهادهای معتبر، مثل سازمان تبلیغات اسلامی یا پلیس فتا، راستی‌آزمایی کنید.
پرداخت فقط پس از دریافت خدمات واقعی؛ تا زمانی که از اصالت خدمات مطمئن نشده‌اید، هیچ مبلغی به حساب‌های ناشناس واریز نکنید.
حفظ حریم خصوصی؛ ارسال عکس، مدارک شناسایی یا اطلاعات شخصی به افراد ناشناس در فضای مجازی، می‌تواند زمینه‌ساز سوءاستفاده‌های جدی شود. از این کار بپرهیزید.
در جریان گذاشتن اطرافیان؛ اگر تصمیم به ملاقات حضوری با کسی گرفتید، حتماً زمان و مکان آن را با یکی از اعضای خانواده یا دوستان خود در میان بگذارید تا در صورت لزوم، بتوانند به شما کمک کنند.
به یاد داشته باشید: هرگونه دریافت وجه در قبال معرفی همسر، بدون مجوز رسمی، مصداق کلاهبرداری است و باید به مراجع قضایی یا پلیس فتا گزارش شود.
شیرینی وعده‌ها، تلخی واقعیت: چرا باید هوشیار باشیم؟
فضای مجازی، با تمام امکانات و جذابیت‌هایش، گاهی به میدان مین کلاهبرداران تبدیل می‌شود. کانال‌های تلگرامی همسریابی و ازدواج موقت که با وعده‌های شیرین وارد میدان شده‌اند، در حقیقت ابزارهایی برای فریب، کلاهبرداری و بهره‌کشی از اعتماد کاربران هستند. هزینه‌های مالی، آسیب‌های روانی و مخاطرات اجتماعی تنها بخشی از پیامدهای اعتماد به این بسترهای غیررسمی است. تنها راه نجات، تحقیق دقیق، مشورت با نهادهای معتبر و پرهیز از شتاب‌زدگی است.
