به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ جنگ ۱۲ روزه میان ایران و رژیم صهیونیستی در آوریل ۲۰۲۴، بار دیگر نشان داد که حتی پیشرفتهترین سامانههای دفاع موشکی جهان نیز در برابر حملات پیچیده و هدفمند آسیبپذیر هستند. بر اساس گزارش تحقیقی والاستریت ژورنال که تحلیل دادههای مؤسسات معتبر اسرائیلی و آمریکایی را در بر میگیرد، ایران با استفاده از تاکتیکهای آزمون و خطا موفق شد نقاط ضعف در پدافند هوایی اسرائیل را شناسایی کرده و از آن بهره ببرد.
طبق این گزارش، سامانههای دفاع هوایی اسرائیل، شامل گنبد آهنین، «آرو ۳» و فلاخن داوود که با همکاری نزدیک آمریکا توسعه یافتهاند، جزو بهترین و پیچیدهترین سیستمهای دفاع موشکی جهان محسوب میشوند. با این حال، والاستریت ژورنال به نقل از کارشناسان مؤسسه رند و دیگر تحلیلگران نظامی مینویسد که هیچ سیستم دفاعی، حتی پیشرفتهترین آنها، نمیتواند کاملاً بدون نقص باشد و «هر سامانهای بالاخره شکافهایی دارد.»
این روزنامه آمریکایی ادامه داد که بیشترین موفقیت ایران در ۲۲ ژوئن (دو روز پیش از پایان جنگ) به ثبت رسید؛ جایی که ۱۰ موشک از مجموع ۲۷ موشک شلیکشده به اهداف در اسرائیل اصابت کردند.
اسرائیل از ارائه توضیح بیشتر درباره این آمار خودداری کرده است.
پدافند هوایی اسرائیل؛ سامانهای پیشرفته اما قابل نفوذ
رافائل کوهن، تحلیلگر ارشد مؤسسه رند (یک اندیشکده وابسته به پنتاگون) میگوید: «هیچ سیستم موشکی حتی سامانههای پیشرفته اسرائیل در نهایت شکافهایی خواهد داشت. نکته کلیدی این است که هر سامانه دفاع هوایی به جای تکمیل بینقص در یک لایه، باید از تأثیر جمعی چند لایه برخوردار باشد.»
وال استریت ژورنال ادامه داد که در جریان جنگ، تحلیل گفتههای رسمی اسرائیل نشان میدهد نرخ رهگیری موشکها کاهش یافته است. ارتش اسرائیل اعلام کرده بود که بین ۹۰ تا ۹۵ درصد موشکهای ایران را رهگیری میکند، اما پس از آتشبس در ۲۴ ژوئن، این رقم به طور کلی به ۸۶ درصد رسید.
تاکتیکهای نوین تهران در نبرد هوایی
بر اساس این گزارش، ایران تاکتیکهای خود را در طول جنگ به طور چشمگیری تغییر داد. تهران با افزایش تنوع و پراکندگی محلهای شلیک موشک، استفاده از موشکهای دوربرد و پیشرفتهتر مانند فاتح-۱ مافوق صوت، و تغییر زمانبندی حملات از حملات گسترده شبانه به موجهای کوچکتر در طول روز، توانست نرخ نفوذ به پدافند اسرائیل را دو برابر کند.
طبق دادههای مؤسسه JINSA، در نیمه اول جنگ ۸ درصد موشکهای ایران از سد رهگیرهای اسرائیل گذشت، اما این رقم در نیمه دوم به ۱۶ درصد رسید.
تهدیدی برای امنیت منطقه و درسهایی برای جهان
این گزارش ادامه میدهد که موفقیت نسبی ایران در غلبه بر دفاع هوایی رژیم صهیونیستی نشان میدهد که جنگهای آینده، به ویژه در مناطقی با سامانههای دفاعی پیچیده، میتواند چالشبرانگیزتر باشد. کارشناسان امنیتی معتقدند که این نبرد یک «منحنی یادگیری» برای هر دو طرف بود؛ ایران تلاش کرد حملات خود را بهبود بخشد و اسرائیل نیز سامانههای دفاعی خود را تقویت کند.
آمریکا در مسیر توسعه گنبد طلایی
در پاسخ به تهدیدهای مشابه، ایالات متحده آمریکا نیز پروژهای عظیم برای توسعه سامانه دفاع موشکی «گنبد طلایی» را با بودجه ۱۷۵ میلیارد دلاری آغاز کرده است تا از آسمان خود محافظت کند. با این حال، گستردگی جغرافیایی آمریکا دفاع هوایی آن را بسیار دشوارتر از اسرائیل میسازد.
واکنشها و چشمانداز آینده
طبق این گزارش، ارتش اسرائیل با احتیاط درباره آمار رهگیریها صحبت کرده و تنها اعلام کرده که جزئیات بیشتر را منتشر نمیکند. از سوی دیگر، هر دو کشور در حال ارزیابی و بازنگری توانمندیهای هوایی خود هستند تا در نبردهای احتمالی آینده آمادگی بیشتری داشته باشند.
