به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ احمد جلالیان رئیس مرکز تحقیقات مبارزه با گرد و غبار دانشگاه آزاد اسلامی اظهار کرد: مطالعات آزمایشگاهی نشان می‌دهند غلظت فلزات سنگینی مانند کادمیوم در گرد و غبار تالاب گاوخونی ۳ برابر شده و غلظت فلزات روی و سرب افزایش قابل توجهی داشته است.
وی افزود: شاخص بار آلودگی (PLI) که معیاری برای سنجش درجه سمی بودن گرد و غبار محسوب می‌شود، نسبت به پایش‌های پیشین حدود ۶۰ درصد افزایش یافته و از عدد ۲.۵ در دومین مرحله پایش‌ها به عدد ۴ در مرحله سوم و آخرین پایش‌ها در سال ۱۴۰۰ رسیده است.
نتایج هولناک ۳ مرحله پایش تالاب گاوخونی
به گفته رئیس مرکز تحقیقات بیابان‌زدایی و مبارزه با گرد و غبار دانشگاه آزاد اسلامی، تالاب بین‌المللی گاوخونی در ۳ مرحله توسط محققان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان مورد پایش قرار گرفته است.
وی توضیح داد: مرحله نخست از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۴ در قالب یک پروژه دکتری، مرحله دوم از ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ در قالب قرارداد با اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان و مرحله سوم از ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ بر اساس قرارداد جدید با همین اداره کل اجرا شده است.
به گفته جلالیان، نتایج پایش سوم نسبت به پایش دوم حاکی از ۵ برابر شدن نرخ فرونشست گرد و غبار است.
وی تصریح کرد: در پایش دوم نرخ فرونشست ۴۶ تن در کیلومتر مربع در سال بوده، اما این عدد در پایش سوم به ۲۲۴ تن در کیلومتر مربع در سال افزایش یافته است.
رئیس مرکز تحقیقات بیابان‌زدایی و مبارزه با گرد و غبار دانشگاه آزاد اسلامی افزود: ذرات گرد و غبار ریزتر و درصد رُس آن‌ها افزایش یافته است که این تغییرات تهدیدی جدی برای سلامت زیست‌محیطی و عمومی مردم منطقه به شمار می‌رود.
خطر ریزگردهای سمی برای تهران و استان‌های دیگر
جلالیان با اشاره به اینکه تالاب گاوخونی در حال حاضر تقریبا به‌طور کامل خشک شده است، هشدار داد: اگر حق‌آبه زیست‌محیطی تالاب تامین نشود، در آینده نزدیک چشمه‌های تولید ریزگردهای سمی در شرق و مَصَب تالاب فعال خواهند شد و نه‌تنها استان اصفهان، بلکه استان‌های مجاور و حتی تهران نیز تحت تاثیر قرار خواهند گرفت.
وی با بیان اینکه تالاب گاوخونی با وسعتی بالغ بر ۴۷ هزار هکتار اکنون خود به یکی از منابع اصلی تولید گرد و غبار در منطقه تبدیل شده است، اظهار داشت: بخش‌های غربی تالاب با تپه‌های شنی و بافت سبک، بخش‌های میانی با سِله‌های نمکی چندوجهی که در مقابل عوامل فرسایش بادی مقاومت می‌کنند و بخش‌های شرقی و مصب تالاب با بافت ریزدانه و رس فراوان تشکیل شده‌اند که این شرایط تنوعی از منابع بالقوه گرد و غبار آلوده را در منطقه ایجاد کرده‌اند.
روند افزایشی گرد و غبار در کلانشهر اصفهان
رئیس مرکز تحقیقات بیابان‌زدایی و مبارزه با گرد و غبار دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به روند افزایش گرد و غبار در کلانشهر اصفهان گفت: از سال ۱۳۸۷، هم‌زمان با آغاز دوره‌های خشکسالی پی‌درپی، فراوانی وقوع پدیده گرد و غبار افزایش یافته است.
به گفته وی، پیش‌تر اصفهان هر ۱۰ روز یک بار شاهد پدیده گرد و غبار بود، ولی اکنون هر هفته شاهد چند پدیده گرد و غبار است. وی تصریح کرد: در ۶ ماه نخست سال گذشته تقریبا به طور هفتگی چندین پدیده گرد و غبار ثبت شده و شاخص کیفیت هوا در برخی روزها به عدد ۵۰۰ و خطرناک رسیده است.
جلالیان افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد منشأ اصلی گرد و غبار در کلانشهر اصفهان، منطقه شرق، شمال شرق اصفهان، تالاب بین‌المللی گاوخونی و بستر خشک‌شده رودخانه زاینده رود است.
جلالیان تاکید کرد: برای کنترل و کاهش گرد و غبار، سریع‌ترین و مهم‌ترین اقدام تامین جریان دائمی و پایدار آب با دبی حداقل ۱۰ تا ۱۵ مترمکعب در ثانیه به سمت تالاب گاوخونی است.
