به گزارش سرویس فناوری اطلاعات «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ اندیشکده مطرح آمریکایی «خاورمیانه» دیروز در گزارشی نوشت: «در مقایسه با عملیاتهای سایبری گذشته، جنگ 12 روزه یک تغییر دکترین مهم را نشان داد؛ ایران کارزاری چندبعدی و هماهنگتر به راه انداخته که عملیات روانی و تاکتیکی را در لحظه ترکیب میکند و این حملات بیش از 700 درصد افزایش یافته».
اندیشکده فوق در گزارش خود با عنوان «جبهههای دیجیتال؛ جنگ 12 روزه چه چیزی را درباره تحول راهبرد سایبری ایران فاش کرد»، نوشت: «در بحبوحه تمرکز شدید بر موشکها، تنشها و پیامدهای ژئوپلیتیک جنگ ایران و اسرائیل، بعد سایبری این منازعه بهویژه از منظر اقدامات ایران، توجه چندانی را برنیانگیخت در حالیکه نبردی آرامتر و در عین حال مهمتر در فضای سایبری در جریان بود که نشان داد تهران چگونه بهرهبرداری از ابزارهای دیجیتال را برای شکلدهی به میدان نبرد و گسترش نفوذ خود اصلاح کرده و مرحلهای تازه در تحول راهبردی ایران را نشان داد که با هماهنگی بیشتر، انسجام دکترین و ادغام بینحوزهای مشخص میشود.
تهران نشان داد اکنون توانمندیهای سایبری را بخش جداییناپذیر جنگ میداند. تغییر الگوی استفاده از ابزارهای دیجیتال که یک ماه و نیم پیش مشاهده شد، اهمیت دارد، زیرا درکی کلیدی از قصد ایران برای نهادینهسازی عملیات سایبری در چارچوب دکترین گستردهتر جنگ ترکیبی ارائه میدهد».
1- حمله سایبری هرگونه اقدام عمدی خرابکارانه علیه سیستمهای رایانهای، شبکهها و اطلاعات دیجیتال است. این حملات اگر از سوی دولتها انجام شود با هدف سرقت اطلاعات، تخریب سیستمها، از کار انداختن رایانهها و ایجاد اختلال در خدمات صورت میگیرد و اگر از سوی افراد و گروهها باشد، اغلب با هدف دزدی و کسب منافع مالی است. به عبارت دقیقتر، حمله سایبری، تلاش یک فرد یا گروه یا دولت برای دسترسی غیرمجاز، آسیب رساندن و سوءاستفاده از یک سیستم کامپیوتری یا شبکه است. این حملات میتواند خسارات جبرانناپذیری به افراد، سازمانها و کشورها وارد کند.
2- مقابله با حمله عظیم سایبری ویروس استاکسنِت(Stuxnet) که یکی از قویترین بدافزارهای رایانهای تاریخ بود و با مشارکت چند دولت ضدایران تولید شد، جمهوری اسلامی را وارد دفاع همهجانبه و آموزش هکرها برای تقابل با این جنگ جدید و سپس عملیات متقابل کرد. این بدافزار سال 1389، با استفاده از نقص امنیتی موجود در میانبرهای ویندوز، با آلوده کردن رایانههای کاربران صنعتی، فایلهای با قالب اسکادا که مربوط به نرمافزارهای WinCC و PCS7 شرکت «زیمنس» است را جمعآوری و برای تخریب کامل برنامه صلحآمیز هستهای ایران، حملهای سراسری را برنامهریزی کرد؛ اقدامی ضدانسانی که اگر دانشمندان جوان کشور موفق به مهار آن نمیشدند، بنا داشت تأسیسات اورانیم نطنز را از درون منهدم کند.
اگر چنین حمله سایبری بزرگ و پیچیدهای موفق میشد، ضمن گرفتن تلفات بسیار از مردم ایران، لطمات جبرانناپذیری به محیط زیست کشور وارد میکرد که با لطف الهی و دقت و دانش جوانان مسلط به تقابل با هک، به شکست انجامید. عملیاتهای سایبری مهم دیگری نیز در چند سال اخیر رخ داده که 2 بار هک پمپ بنزینهای سراسر کشور، هک بانک سپه در جریان جنگ تحمیلی 12 روزه رژیم اشغالگر علیه ایران و ... بود.
3- در جریان جنگ اخیر، ایران نیز عملیات دفاعی سایبری خود را علیه سرزمین اشغالی آغاز کرد. دانشمندان دیجیتالیست ایران، یک اقدام نمادین و بسیار مؤثر نیز انجام دادند که دنیای مجازی را میخکوب کرد. هکرهای مومن ایرانی، با این اقدام، هم گاف امنیتی بزرگی برای رژیم که مدعی است بزرگترین هکرها را در اختیار دارد به وجود آوردند و هم اشغالگران را به شدت تحقیر کردند. ماجرا، هک پدافند چندلایه رژیم بود، آن سیستمها طوری هک شدند که بارها و بارها صحنههای خندهدار بازگشت موشکهای رهگیر رژیم پس از شلیک به سامانه و هدف قرار دادن خود منتشر شد.
در واقع با هک پدافند رژیم، وقتی سامانهها برای مهار موشکهای ایرانی، موشک رهگیر شلیک میکردند، موشکها بلافاصله برمیگشتند و خود سامانههای چندین میلیون دلاری را منهدم میکردند! این اقدام در جنگ محتمل بعد ایران با رژیم ممکن است تشدید هم شود؛ زیرا قاعدتاً هکرهای ما پس از موفقیت در این امر، یقینا روی سایر تسلیحات رژیم نیز برای از کار انداختن آنها یا اقدام معکوس، کار میکنند. مثلا فرض کنید با دفاع سایبری سایر سامانههای هوایی و موشکی رژیم طوری هک شود که به جای مناطق ایران، پایگاههای ارتش تروریست ایالات متحده در منطقه را هدف بگیرند. بدین ترتیب، جنگ احتمالی دوم، شروع نشده پایان مییابد.
4- جریان ورود ایران به دانش نظامی سایبری، پس از آن بود که دشمنان از این دانش بعنوان سلاح استفاده کردند. پس از کشف حملات سایبری سال 2010 میلادی/ 1389 خورشیدی علیه برنامه صلحآمیز هستهای، به ادعای رسانههای غرب، جمهوری اسلامی نیز دست به حملات سایبری تلافیجویانه علیه اهداف مختلف در رژیم صهیونیستی و بخشهای اقتصادی آمریکا زد.
سایبر در جنگهای امروز گزینهای غیرمستقیم و در عین حال، بسیار اقتصادیتر محسوب میشود که امکان مدیریت دشمنان را فراهم میکند. موضوع دیگر آن است که ضمن آنکه گاه ضربات به مراتب سنگینتری به طرف مقابل وارد میسازد، هنجارها و قوانین بینالمللی همچنان در این مسأله ناقص است و امکان مانور در این حوزه فراهمتر است. درست است قوانین بینالمللی جنگ فیزیکی نیز دیگر کارساز نیست و در نبردهای اخیر، کنوانسیون ژنو کاملا از سوی آمریکا و اسرائیل نادیده گرفته شد و جنگ سال 2003 ایالات متحده و انگلیس علیه عراق نیز، بدون مجوز سازمان ملل درگرفت اما هنوز روی کاغذ و در رسانهها، جنگ فیزیکی امری غیرمطلوب است و افکار عمومی دنیا جریحهدار میشود. از این رو، ایران با تدافع سایبری مقابل دشمنانش بویژه رژیم اشغالگر و افزایش اعجابانگیز آن، این دانش نوظهور را به گونهای به کار میگیرد که هم ضربات سختی به صهیونیستها وارد میشود و هم جامعه جهانی با توجه به آنکه اقدامی دفاعی است، حق را به کشورمان میدهد.
5- امروز عملیات سایبری به یک بخش مهم دفاعی امنیت ملی تبدیل شده است. سایبر توانسته خود را به عنوان قطب پنجم بازدارندگی کشور تثبیت کند. 4 قطب مطرح دیگر شامل توانمندی نقطهزن موشکی، قدرت بالای پهپادی، نیروهای جبهه محور مقاومت و توان ایجاد اختلال در عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز است. در این بین، هک و سایبر گزینهای دیگر را در اختیار جمهوری اسلامی قرار داده است.
6- نکته مهم دیگر آن است که دفاع سایبری از لحاظ بینالمللی اقدام جنگی محسوب نمیشود و در حقیقت، دفاع است لذا میتوان از این نوع عملیات تدافعی در همه جا و همه وقت حتی زمان آتشبس یا صلح استفاده کرد. باید با گسترش علمی، در راه مقابله و بیاثر کردن آفندهای سایبری دشمنان بسیار قویتر شد تا موردی چون هک سیستمهای مهم کشور، تکرار نشود. ایران باید در کنار توسعه توانمندیهای سایبری در مقابله به مثل و دفاع، بتواند چالشهای سایبری تهاجمی حریفان را نیز مهار کند.
7- ویژگی مثبت دیگر، پوشش ضعفهای جغرافیایی با عملیات سایبری است. با توجه به فاصله دور آمریکا از ایران، ما در حال حاضر مجبوریم هنگام دفاع در جنگ احتمالی، پایگاههای ارتش تروریست ایالات متحده در منطقه را هدف قرار دهیم در حالیکه توان دفاع سایبریمان موجب شده به دشمنان دوردست خود در سراسر جهان دسترسی داشته و قادر باشیم به سادگی به حملات سایبری آنها پاسخ دهیم.
سارا هوشمندی
