به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ نشست تخصصی «نقش رسانهها در تقویت وحدت و همبستگی اجتماعی» با حضور جمعی از چهرههای شاخص رسانهای در سالن یونس شکرخواه فرهنگسرای رسانه و به میزبانی مهدی شکیبایی رئیس فرهنگسرا و با همکاری بسیج رسانه برگزار شد.
در این نشست، سخنرانان با اشاره به تجربه رسانهها در کاهش تنشهای اجتماعی و فرهنگی، بر ضرورت بهرهگیری هوشمندانه از ظرفیت رسانهها در تقویت آرامش، همزیستی و وحدت ملی تأکید کردند.
آسیب دیدن وحدت به امنیت خدشه وارد میکند
ماموستا محمد طاهر احمدزاده، نویسنده، پژوهشگر و از منادیان وحدت، رسانه را قویترین ابزار در تقویت وحدت ملی دانست و گفت: امروز جنگ تنها نظامی نیست، بلکه جنگ روایتها، جنگ ارادهها و جنگ ترکیبی است. در این میدان، رسانه میتواند همه ابعاد آن را تبیین کند؛ از یک سو امیدآفرینی و آگاهیبخشی ایجاد کند و از سوی دیگر مانع تزریق ناامیدی، اختلافافکنی و تفرقه شود.
وی با تأکید بر اینکه وحدت ملی پایه امنیت ملی است، افزود: اگر وحدت آسیب ببیند، امنیت نیز دچار خدشه خواهد شد. بنابراین هر فرد در هر جایگاه باید گفتار، نوشتار و کردار خود را در مسیر تحکیم وحدت ملی قرار دهد.
در ادامه محمدعلی وکیلی مدیرمسئول روزنامه ابتکار، در این نشست با اشاره به اهمیت شناخت تنوعات اجتماعی گفت: جامعه تا زمانی که کثرت را نشناسد به وحدت نمیرسد؛ در حقیقت لازمه وحدت، رسیدن به کثرت است.
وی با مرور تجربههای رسانهای و سیاسی ایران در دوران جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، به مدلهای رفتاری دشمنان در قبال ایران پرداخت و گفت: با ما در جنگ ۱۲ روزه با مدل اسراییلی برخورد شد؛ مدلی نظامی، اجتماعی و امنیتی. آنان تصور میکردند با فشار نظامی میتوانند نظام اجتماعی ایران را فروبپاشند. این مدل به آمریکاییها نیز دیکته شد، اما به دو دلیل شکست خورد؛ اول تغییر زمین بازی به زمین انسجام ملی به واسطه هوشیاری مردم، و دوم آشکار شدن چهره واقعی دشمنان که حتی رضا پهلوی نیز در کنار آنان قرار گرفت.
وکیلی با اشاره به تغییر رویکرد آمریکا پس از ناکامی اسراییل گفت: امروز با یک مدل آمریکایی مواجهیم که بسیار خطرناکتر است. در این مدل ابتدا فشار حداکثری وارد میشود تا جامعه ایران به فروپاشی نزدیک شود، سپس جنگ نظامی آغاز خواهد شد. به همین دلیل انسجام داخلی تنها راهکار مهار دشمن است.
وی ادامه داد: ما در نقطهای هستیم که تقدیر ما را به انسجام رسانده است، نه تدبیر. خدا این سرزمین را دوست دارد و امروز حتی شهروندان پسرانده و مغفول نیز مخاطب جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند. بنابراین حاکمیت باید کل این جامعه متکثر را رهبری کند.
این فعال رسانهای در پایان گفت: آمریکا تا زمانی که نشانهای از فروپاشی داخلی نبیند، وارد جنگ نخواهد شد. پایه تصمیم آنان برای آینده ایران، میزان انسجام ملی ماست. بنابراین وظیفه رسانهها و نخبگان این است که این انسجام را حفظ و تقویت کنند.
ملت ایران، ملتی ژرفاندیش است
در ادامه جلال خوشچهره پیشکسوت حوزه رسانه و سردبیر خبرگزاری برنا با تأکید بر نقش رسانه در بازآفرینی اعتماد عمومی گفت: ملت ایران، ملتی ژرفاندیش است. مردم ما – چه بلوچ، چه عرب، چه ترکمن، چه فارس – همه خود را متعلق به ایران میدانند. رسانهها باید این واقعیت را بازتاب دهند و اجازه دهند مرجعیت و نفوذ اجتماعی خود را بازآفرینی کنند. رسانه نباید صرفاً بازگوکننده گزارههای دستوری باشد، بلکه باید میدان گفتوگو و واقعسازی جامعه باشد.
وی افزود: گاهی یک کاسب ساده در محله تحلیلهایی دقیقتر از بسیاری تحلیلگران به زبان میآورد. این یعنی مردم ما هوشمند و بیدارند و رسانه نباید با فریب یا روایت ناقص، اعتماد آنان را خدشهدار کند. رسانه اگر بخواهد در جنگ روایتها و جنگ ترکیبی امروز نقشی ایفا کند، باید صداقت را اصل قرار دهد تا بتواند امید و همبستگی بیافریند.
در ادامه محمدعلی صنوبری مدیرمسئول مؤسسه رسانهای «نگاه نو»، رسانهها را ستونهای اصلی انسجام اجتماعی توصیف کرد و گفت: رسانه امروز نقشی همسنگ با مسئولان در تصمیمسازی و بسیج افکار عمومی دارد. اگر رسانهها بر مولفههای قدرت ملی و وحدت اجتماعی تمرکز کنند، سرمایهای بزرگ برای امنیت ملی شکل خواهد گرفت. دشمنان با جنگ ترکیبی به دنبال تزریق ناامیدی و تفرقهاند، اما رسانههای داخلی میتوانند این تهدید را به فرصت تبدیل کنند.
وی افزود: امیدآفرینی، بازتاب اعتماد اجتماعی و برجستهسازی نقاط قوت ملت ایران، رسالت اصلی رسانهها در شرایط امروز است.
در ادامه میناییپور، مدرس دانشگاه و پژوهشگر بین الملل حوزه زنان، فعال فرهنگی حوزه مقاومت، با تأکید بر ضرورت وفاق میان نسلها گفت: ما امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند وفاق ملی میان نسلها هستیم. هر دهه و هر نسل الگوی خاص خود را برای همگرایی و همدلی میطلبد.
وی افزود: دهههای ۴۰، ۵۰ و ۶۰ تجربهای متفاوت از وحدت ملی دارند، اما نسلهای ۷۰، ۸۰ و ۹۰ نیازمند مدلهای نوین برای همبستگی هستند. در این میان، مادران و زنان نقشی کلیدی در ایجاد پیوند میان نسلها دارند.
این پژوهشگر گفت: اگر رسانه بتواند این شکافهای نسلی را شناسایی و با محتوای مؤثر پر کند، بستر لازم برای بازتولید باورهای اصیل و تقویت وحدت اجتماعی فراهم خواهد شد.
نسل جوان بیش از هر زمان دیگری در معرض امواج رسانههای بیگانه قرار دارد
در ادامه مرتضی غُرقی پیشکسوت رسانه و دبیرکل انجمن سفیران رسانه نیز رسانه را نهادی هویتساز و اعتمادآفرین معرفی کرد و گفت: اگر رسانهها بتوانند به دور از جناحبندیهای سیاسی، دغدغههای واقعی مردم را بازتاب دهند، هم سرمایه اجتماعی بازتولید خواهد شد و هم وحدت ملی استحکام مییابد.
وی با اشاره به ضرورت ارتباط مؤثر با نسل جوان افزود: نسل جوان بیش از هر زمان دیگری در معرض امواج رسانههای بیگانه قرار دارد. برای ارتباط با آنان باید زبانی نو در رسانه شکل بگیرد؛ زبانی که هم بر ارزشهای دینی و ملی تکیه کند و هم به پرسشهای نسل امروز پاسخ دهد.
غروی در پایان گفت: وحدت ملی تنها در سایه گفتوگوی صادقانه میان اقوام، ادیان، مذاهب و نسلهای مختلف تحقق مییابد و رسانهها باید با برجستهسازی مشترکات و پرهیز از روایتهای تنشزا، زمینهساز این گفتوگوی سازنده باشند.
در جمعبندی این نشست، تأکید شد که رسانهها میتوانند با برجستهسازی اشتراکات، کاستن از تنشهای کاذب و ایجاد گفتوگوی سازنده، بیش از پیش زمینه تقویت وحدت و انسجام ملی را فراهم آورند
