به گزارش خبرنگار تشکلهای دانشجویی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ مکانیسم ماشه یا اسنپ بک که در متن برجام گنجانده شد، در واقع بزرگترین ضعف این توافق بود؛ توافقی که در سال ۱۳۹۴ با تبلیغات گستردهی دولت روحانی و شخص محمدجواد ظریف بهعنوان "فتحالفتوح دیپلماسی" معرفی شد. اما همانطور که بسیاری از کارشناسان هشدار میدادند، این بند عملاً شمشیری دو لبه بود که هر زمان ارادهی طرف غربی بر آن قرار گیرد، میتواند علیه ایران فعال شود. امروز فعالسازی مکانیسم ماشه در شورای امنیت سازمان ملل بهروشنی نشان میدهد که برجام چیزی جز ابزاری برای محدودسازی ایران نبود و وعدههای آن هیچگاه به واقعیت نپیوست.
اکنون این پرسش مطرح است که آیا دستگاه دیپلماسی ما در آن سالها دچار سادهانگاری و خوشبینی نشد؟ و امروز چه راهکارهایی پیش روی کشور قرار دارد تا از این تهدیدات عبور کند؟ در ادامه مجموعهای از پرسشها برای بررسی دقیقتر این موضوع با زهرا غفور زاده عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت مطرح میشود.
زهرا غفور زاده مسئول واحد خواهران دفتر تحکیم وحدت در گفتوگو با خبرنامه دانشجویان ایران در واکنش به تحولات اخیر بینالمللی، فعالسازی مکانیسم ماشه از سوی غرب را نشانهای از ناکارآمدی ساختارهای سیاسی بینالمللی دانست و اظهار داشت: «ما در دنیایی زندگی میکنیم که ساختارهای سیاسی از پیش تعیینشده روز به روز ناکارآمدتر میشوند. این سازوکارها قرار بود تضمینکننده صلح و امنیت باشند، اما امروز به ابزاری برای تأمین منافع یکجانبه تبدیل شدهاند. غرب دست چدنی خود را از دستکش مخملی بیرون آورده و آشکارا فریاد میزند حقیقت من این است؛ همان حقیقتی که رهبر انقلاب سالها پیش به آن اشاره کردند. فعالسازی مکانیسم ماشه بخشی از همین فریاد است. امروز غرب پشت لبخند دیپلماتها پنهان نمیشود، بلکه آشکارا ظلم میکند و مهمترین مصداق آن غزه است.»
وی درباره پیامدهای احتمالی فعال شدن مکانیسم ماشه افزود: «تهدید اصلی روانی و سیاسی است، اما تبعات اقتصادی نیز وجود دارد. بازگشت قطعنامههای پیشین میتواند محدودیتهایی در حوزه تجارت و مراودات بانکی ایجاد کند. البته باید توجه داشت که بخش عمده تحریمهای شدید سالهای اخیر بهصورت یکجانبه از سوی آمریکا و اروپا اعمال شده است. جمهوری اسلامی ایران در این سالها مسیرهایی برای مقابله با تحریمها ایجاد کرده، از جمله گسترش روابط با کشورهای آسیایی و آفریقایی. بنابراین تحریمهای جدید موجب غافلگیری ایران نخواهد شد.»
خانم غفورزاده در بخش دیگری از سخنان خود به احتمال خروج ایران از معاهده NPT اشاره کرد و گفت: «خروج از NPT در شرایط فعلی میتواند واکنشی قاطع به خیانت و جانبداری آژانس بینالمللی انرژی اتمی باشد. تجربه همکاری ایران در چارچوب NPT چیزی جز جاسوسی، درز اطلاعات محرمانه، فشارهای سیاسی، تحریمهای بیشتر و حتی ترور دانشمندان هستهای و فرماندهان کشور در پی نداشت. خروج از NPT میتواند پیامی روشن به دنیا بفرستد که ایران در برابر فشارها سکوت نخواهد کرد. این اقدام جایگاه دیپلماتیک ایران را تقویت خواهد کرد و نشان میدهد جمهوری اسلامی اهل عقبنشینی نیست.»
وی با اشاره به مواضع چین و روسیه در شورای امنیت نیز تصریح کرد: «رأی مخالف این دو کشور نشان داد منافع استراتژیک آنها با ایران گره خورده است. چین و روسیه خود تحت فشار غرب هستند و همکاری با ایران برایشان سودمندتر از تعامل با غرب خواهد بود. ایران نیز باید ظرفیتهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی خود را بهطور شفاف به شرکای شرقی نشان دهد.»
این عضو شورا در پایان خاطرنشان کرد: «خروج از NPT یک گزینه جدی و مثبت است. تجربه ثابت کرده است حضور ایران در این معاهده چیزی جز فشار و محدودیت به دنبال نداشته و ادامه این مسیر به ضرر کشور خواهد بود.»
گزارش از محمد صادق عباسی
