بررسی جامع تیرچه کرومیت؛ از ساختار تا عوامل تعیین‌کننده قیمت

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ 

چرا تیرچه کرومیت یا تیرچه فلزی بر تیرچه بتنی الویت دارد؟

یکی از مؤثرترین تصمیم‌ها در مرحله‌ی اجرای سقف، انتخاب تیرچه کرومیت به جای تیرچه بتنی است. به ظاهر تفاوت زیادی میان آن‌ها دیده نمی‌شود، اما از نظر مهندسی سازه، زمان اجرا و حتی هزینه‌های نهایی، اختلاف قابل توجهی وجود دارد.

بر اساس گزارش نظام مهندسی وزن نهایی سازه هایی که با تیرچه کرومیت ساخته می شوند پایین تر از تیرچه بتنی می باشد.و همین موضوع در نیرو های وارده بر سازه در هنگام زلزله نقش مهمی را ایفا می کند،کاهش وزن سقف تا 18% عاملی نیس که در سازه های حساس مثل بیمارستان و مکان های عمومی بشه از آن چشم پوشی کرد.

ساختار تیرچه کرومیت و نحوه عملکرد آن

تیرچه کرومیت ترکیبی است از تیر فولادی (معمولاً I یا ناودانی) در پایین، میلگردهای قطری یا زیگزاگی در میانه و تسمه یا میلگرد بالا در رأس.به گفته‌ی مؤسسه‌ی American Welding Society، نوع جوشکاری در محل اتصال جان و بال تیرچه از عوامل حیاتی برای دوام و ایمنی سازه است. در تستی که توسط این مؤسسه انجام شد، تیرچه‌های دارای جوش CO₂ مقاومتی ۱۲٪ بالاتر از نوع دستی داشتند.

در تجربه ی چند ساله ای که در مجموعه آهن بتن داشتیم، تفاوت عملکرد بین تیرچه‌هایی که با جوش CO₂ ساخته شدند و آن‌هایی که با جوش دستی بودند، در زمان بارگذاری سقف قابل لمس بود؛ نوع CO₂ دفرمگی کمتری داشت و در برابر شکستگی مقاوم تر بود.

قیمت تیرچه کرومیت

نمودار قیمت تیرچه کرومیت به گزارش سایت آهن بتن در سال 1404 روند افزایشی داشته است و در پاییز 1404 برای تیرچه های ساخته شده با ورق نوردی چیزی حدود 49 هزار تومان و برای ورق مبارک 55 هزار تومان استارت خورده است.و روندی افزایشی با شیب کند در آینده برای آن پیش بینی می گردد.

عوامل موثر در قیمت تیرچه کرومیت

• وزن تیرچه (طول × مقطع × نوع فولاد)
  هرچه طول تیرچه بیشتر و مقطع بالاتر باشد، وزن و به‌تبع آن قیمت بالاتر می‌رود.

• نوع فولاد مصرفی
   تیرچه ساخته‌شده از فولاد مبارکه به‌طور متوسط 11٪ گران‌تر از فولاد نوردی است اما مقاومت خمشی بالاتری دارد.

• روش تولید و کنترل کیفیت
  تیرچه‌هایی که دارای گواهی استاندارد ۹۴۹۲ ایران و جوش اتوماتیک هستند، قیمت بالاتری دارند اما در تست‌های واقعی خیز سقف کمتر از ۱/۵۰۰ طول دهانه داشتند که مطابق آیین‌نامه ملی است.

• هزینه حمل و جوشکاری در محل
  هزینه حمل و نصب از هزینه هایی است که کمتر کسی به آن توجه می کند،و باید در محاسبات نهایی پروژه خود لحاظ کند.

در یک آزمایش واقعی که در پروژه‌ای در پردیس انجام دادیم، دو بلوک سقف با دهانه‌ی ۵.۵ متر یکی با تیرچه بتنی و دیگری با تیرچه کرومیت اجرا شد.
نتایج این تست (با وزن، زمان اجرا و هزینه) به شکل زیر بود:

لازم به ذکر است فاصله قرارگیری تیرچه کرومیت 70 سانتی متر می باشد در حالی که تیرچه بتنی 50 سانتی متر می باشد که همین موضوع اجرت نصب را بالا می برد.

به نظر کارشناسان این حوزه، هرچند هزینه تیرچه کرومیت اندکی بیشتر است، اما با حذف شمع‌بندی، کاهش زمان اجرا و سهولت بتن‌ریزی، در نهایت هزینه کل پروژه کاهش می‌یابد.

۱. تطابق با آیین‌نامه ۲۸۰۰ ایران: اطمینان حاصل کنید که اتصال تیرچه با تیرهای اصلی مطابق ضوابط لرزه‌ای باشد.
۲. کنترل گواهی استاندارد کارخانه تولیدکننده.
۳. بررسی طرح اختلاط بتن پوششی (بتن فوق تیرچه)، چون کیفیت بتن تأثیر مستقیم بر رفتار مرکب دارد.
۴. در پروژه‌های با دهانه بالای 10 متر، از تیرچه‌های با بال IPE16 یا IPE18 استفاده کنید تا پایداری طولی حفظ شود تیرچه بتنی و فلزی پیشنهاد نمی گردد.

تحلیل اقتصادی تیرچه کرومیت

در نگاه اول، قیمت تیرچه کرومیت بالاتر از تیرچه بتنی به نظر می‌رسد، اما از منظر هزینه تمام شده مزایای آن قابل توجه است:

• کاهش هزینه قالب‌بندی و شمع‌بندی

• سرعت بالاتر اجرا (کاهش اجاره داربست و نیروی انسانی)

• کاهش احتمال خطای انسانی در بتن‌ریزی

• دوام بیشتر و کاهش ترک‌های موضعی در سقف

در نتیجه، هزینه کل پروژه در هر مترمربع سقف با تیرچه کرومیت معمولاً ۴ تا ۸ درصد کمتر از تیرچه بتنی تمام می‌شود.

جمع‌بندی نهایی تیرچه

به‌عنوان کارشناس این نظر را خدمتتان عرض می کنم،در چند پروژه شخصاً از هر دو نوع تیرچه استفاده کرده‌ام، نتیجه‌گیری من این است که تیرچه کرومیت در پروژه‌های میان‌مرتبه و سنگین، انتخابی ایمن‌تر، سریع‌تر و اقتصادی‌تر است.که البته برای دهانه بالای 10 متر پیشنهاد نمی گردد و بهتر از سراغ دال های بابل دک و یا عرشه فولادی و وافل بروید.