به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ بازارهای دارایی در ایران روز گذشته صحنه یک همگرایی کمسابقه بودند؛ همگراییای که در آن بورس، دلار، طلا، سکه و حتی اوراق بدهی دولتی هرکدام بهنوعی رکوردهای جدیدی ثبت کردند. شاخص کل بورس تهران پس از چند روز مکث، بار دیگر موتور صعود را روشن کرد و با رشد 1.22 درصدی به سطح 3 میلیون و 314 هزار واحد رسید؛ سطحی که پیشتر هرگز لمس نشده بود. رشد همزمان شاخص هموزن نیز نشان داد که جریان تقاضا محدود به چند نماد بزرگ نیست و بخش وسیعی از بازار را دربر گرفته است.
رشد ارزش معاملات خرد تا مرز 10 هزار و 660 میلیارد تومان و ورود نزدیک به 900 میلیارد تومان پول حقیقی، نشانهای از تغییر رفتار سرمایهگذاران است؛ تغییری که برخلاف ماههای گذشته، نه در مسیر خروج سرمایه، بلکه بهسمت بازگشت نقدینگی به بازار سهام شکل گرفته است. در پایان معاملات، بیش از 60 درصد نمادها در محدوده مثبت قرار داشتند؛ تصویری که مدتهاست در بازار سهام دیده نشده بود.
در بازارهای موازی نیز روند مشابهی دیده شد. نرخ دلار آزاد که روز قبل در سطح 117 هزار و 600 تومان بسته شده بود، با فشار تقاضا وارد کانال 118 هزار تومان شد. همزمان، هر گرم طلای 18 عیار به 12 میلیون و 200 هزار تومان و بهای سکه امامی به حدود 126 میلیون تومان رسید. رشد بیسابقه قیمت طلا در بازار جهانی که اونس را به نزدیکی 4250 دلار رسانده، در کنار افزایش نرخ دلار داخلی، موج تازهای از تقاضای احتیاطی را وارد بازار کرده است.
این رشد همزمان دلار و طلای جهانی، اثر خود را بهسرعت بر بازار داخلی گذاشت؛ نیمسکه به حدود 65 میلیون تومان و ربعسکه به 37 میلیون تومان رسید. صندوقهای مبتنی بر طلا نیز از تقاضای قابلتوجهی برخوردار شدند؛ نشانهای از اینکه سرمایهگذاران در حال ترکیبکردن پوشش ریسک ارزی با جستوجوی بازده هستند.
در حالیکه بازارهای ریسکی در مدار صعود قرار دارند، بازار اوراق دولتی (اخزا) نیز از این موج عقب نمانده و بازدهی موثر سالانه برخی سررسیدها برای نخستینبار از 38 تا 41 درصد عبور کرده است. تحلیلگران این سطح را «سیگنال هشدار» برای بورس میدانند؛ چراکه نرخهای بالای بدونریسک، بخشی از نقدینگی محافظهکار را از بازار سهام دور میکند.
به گفته برخی کارشناسان، نرخهای بالای اخزا حاصل ترکیبی از فشار تامین مالی دولت، فروش سنگین نهادهای بزرگ و رشد نرخهای بینبانکی است. اما اهمیت این نرخ در آن است که نقش «سد روانی» را برای ورود نقدینگی تازه به بورس ایفا میکند.
تحلیلگران بازار سرمایه میگویند شرایط فعلی میتواند سه رویکرد متفاوت برای سرمایهگذاری ایجاد کند:
. برای سرمایهگذاران محافظهکار: سهم بیشتر اوراق خزانه (حدود 60 درصد)، 30 درصد سهام شاخصمحور و 10 درصد داراییهای طلا.
. برای سرمایهگذاران با ریسک متوسط: تقسیم متعادل 40 درصدی میان سهام و اخزا و تخصیص 20 درصدی به طلا یا صندوقهای کالایی.
. برای سرمایهگذاران تهاجمی: 60 درصد وزن در سهام، بهویژه گروههای کالایی و صادراتمحور همراه با 20 درصد طلا و 20 درصد اوراق بهعنوان ضربهگیر ریسک.
کارشناسان معتقدند رشد اخیر دلار، بیش از آنکه به متغیرهای بنیادی مرتبط باشد، ریشه در افزایش نااطمینانی و انتظارات تورمی دارد. بهویژه اینکه همزمان با جهش نرخ ارز، ریسکهای سیاسی و منطقهای نیز افزایش یافته و فضای معاملات را محتاط کرده است.
در کنار این موضوع، نشانههایی از نگرانی درباره افزایش احتمالی قیمت سوخت و کالاهای پایه، و همچنین سیگنالهای بودجهای که هنوز شفاف نیست، به فشار تقاضا در بازار ارز دامن زده است. همین نااطمینانی باعث شده اثر مثبت رشد دلار بر سودآوری شرکتهای بورسی، با احتیاط فعالان بازار تعدیل شود.
در مجموع باید گفت شاخص بورس هر چند این روزها در مسیر صعود قرار دارد، اما سرعت آن در بستری از عوامل متناقض شکل گرفته است؛ از یکسو ورود نقدینگی و رشد قیمت کامودیتیها انگیزههای صعودی را تقویت میکنند، و از سوی دیگر نرخ بالای اوراق دولتی و جهش دلار میتواند روند را شکننده کند. اکنون همه نگاهها به رفتار نقدینگی، نرخ اخزا و تغییرات سیاسی دوخته شده است. بازار در قله ایستاده، اما مسیر پیشرو همچنان پر از علامت سؤال است.
