به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»، محمدنبی شهیکی تاش در رویداد ملی اقتصاد نوآوری و فناوری در دانشگاه خوارزمی، با اشاره به شکاف فزاینده رشد اقتصادی میان کشورها اظهار کرد: در مقیاس جهانی، شاهد دو مسیر کاملاً متفاوت توسعه هستیم؛ کشورهایی که با اتکا به فناوریهای پیشرفته و اقتصاد نوآورانه، جریان پایدار رشد اقتصادی و بهبود تراز درآمدی را تجربه میکنند و در مقابل، کشورهایی که به دلیل شکاف فناورانه در دام «تله درآمد متوسط» گرفتار شدهاند. یکی از مؤثرترین متغیرهایی که امروز مسیر رشد اقتصادی کشورها را تعیین میکند، شکاف فناوری و توان جذب و بومیسازی نوآوری است.
شهیکی ادامه داد: امواج نوین فناوری، از جمله هوش مصنوعی، بلاکچین، اقتصاد دادهمحور و سایر فناوریهای تحولآفرین، زیستبوم جدیدی از فرصتهای اقتصادی و اجتماعی در سطح جهان ایجاد کردهاند. جلسهای که امروز برگزار شد، با تمرکز بر اقتصاد نوآوری و فناوری، به این پرسش کلیدی پرداخت که کدام حوزهها میتوانند نقش پیشرانهای اصلی توسعه اقتصادی آینده در ایران را ایفا کنند. تحولات ناشی از عصر هوش مصنوعی، ما را ناگزیر میکند تا در بازطراحی نهادهای اقتصادی، آموزشی و حکمرانی فناوری کشور بازنگری جدی داشته باشیم.
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم با تأکید بر ضرورت تحول ساختاری در بخش صنعت تصریح کرد: حرکت از صنایع نسل دوم و مبتنی بر تولید سنتی به سمت صنایع نوآور، دانشبنیان و فناوریمحور، یک الزام راهبردی برای اقتصاد کشور است. در این مسیر، تحقیق و توسعه (R&D) نه یک هزینه، بلکه یک سرمایهگذاری بلندمدت و موتور محرک نوآوری محسوب میشود. تجربههای موفق جهانی نشان میدهد کشورهایی که سهم معناداری از تولید ناخالص داخلی خود را به R&D اختصاص دادهاند، توانستهاند زنجیره ارزش فناوری را در داخل کشور شکل دهند و مزیت رقابتی پایدار ایجاد کنند.
وی افزود: فناوری و نوآوری باید به عنوان پیشران اصلی توسعه کشور در نظر گرفته شود و این نگاه نیازمند برنامهریزی منسجم، سیاستگذاری هوشمند و همافزایی میان دولت، دانشگاه و بخش خصوصی است؛ بهگونهای که خروجی این زیستبوم، هم ارزش افزوده اقتصادی و هم اثرگذاری اجتماعی ملموس برای کشور به همراه داشته باشد.
شهیکی در پاسخ به پرسشی درباره سهم اقتصاد نوآورانه در اقتصاد کشور گفت: در ایران، مفهوم اقتصاد نوآورانه همپوشانی بالایی با اقتصاد دانشبنیان دارد. توسعه شرکتهای دانشبنیان یکی از مهمترین نمودهای عملی این رویکرد است. در حال حاضر حدود ۱۵ هزار واحد فناور در پارکهای علم و فناوری فعالیت میکنند که هر یک بخشی از زنجیره ارزش نوآوری کشور را شکل میدهند.
وی خاطرنشان کرد: هر یک از این شرکتها و واحدهای فناور، نمایانگر موج جدیدی از توسعه مبتنی بر فناوری، کارآفرینی نوآورانه و شکلگیری استارتاپهای مسئلهمحور در کشور هستند. توسعه پارکهای علم و فناوری نیز با هدف ایجاد زیرساختهای نرم و سخت برای رشد این بازیگران و تبدیل ایده به محصول و ثروت دنبال شده است.
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم در پایان با تأکید بر تداوم حمایت از زیستبوم نوآوری کشور گفت: دانشگاهها باید از مدلهای کلاسیک آموزشی عبور کرده و به سمت دانشگاههای نسل چهارم حرکت کنند؛ دانشگاههایی که علاوه بر آموزش و پژوهش، نقش فعال در حل مسائل صنعت، توسعه فناوری، کارآفرینی و خلق ارزش اقتصادی ایفا میکنند. تحقق اقتصاد مبتنی بر نوآوری، بدون نقشآفرینی مؤثر دانشگاهها، پارکهای علم و فناوری و شرکتهای دانشبنیان و صنایع R&D محور امکانپذیر نخواهد بود.
