به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ //// امیرعباس نوری: روز پنجشنبه روزنامه آمریکایی واشنگتنپست گزارشی درباره ظرفیت موشکی ایران منتشر کرد. واشنگتنپست در این گزارش به دادههای یک گزارش سازمان سیا درباره توانمندی موشکی ایران پس از جنگ تحمیلی ۴۰ روزه آمریکا و رژیم صهیونیستی استناد کرد و نوشت طبق اطلاعات سازمان سیا، با وجود جنگ ۴۰ روزه، همچنان بخش مهمی از ذخایر موشکی ایران دستنخورده باقی مانده است. گزارش سازمان سیا میگوید ۷۰ درصد ذخایر موشکی و همینطور ۷۵ درصد لانچرهای ایران همچنان حفظ شده است.
اطلاعات این گزارش سیا، به وضوح ادعاهای دونالد ترامپ، رئیس جمهور و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا درباره میزان آسیبدیدگی ظرفیت توان موشکی ایران طی جنگ اخیر را زیر سوال میبرد. ترامپ در چند نوبت مدعی شد نیروهای نظامی آمریکا و اسرائیل، بخش عظیمی از توان موشکی ایران را از بین بردهاند. وی اواسط جنگ ابتدا ادعا کرد تقریبا همه ظرفیت موشکی ایران از بین رفته است. به مرور و پس از تداوم حملات موشکی ایران به رژیم صهیونیستی و پایگاههای آمریکا در منطقه، ترامپ از این موضع عقبنشینی کرد و مدعی شد تا ۸۰ درصد توان موشکی ایران از بین رفته است. پس از توقف جنگ نیز ترامپ این ادعا را تکرار کرد و حتی در یکی از مصاحبههای خود با رسانههای آمریکایی درباره تنگه هرمز، مدعی شد تقریبا توان موشکی ایران از بین رفته است و ایران تنها میتواند تعداد بسیار محدودی موشک و پهپاد به سمت تنگه هرمز شلیک کند. هگست نیز در این مدت، تقریبا با تکرار همین ادعاهای ترامپ مدعی شد در جنگ ۴۰ روزه توانستهاند بخش عمدهای از ذخایر موشکی و همینطور لانچرهای ایران را از بین ببرند. بنابراین گزارش اخیر سازمان سیا این ادعاهای ترامپ و وزیر جنگ وی را کاملا نقض میکند.
البته پیش از انتشار این گزارش واشنگتنپست نیز غیرواقعی بودن ادعاهای ترامپ و هگست درباره توان موشکی ایران مشخص بود ولی گزارش این روزنامه آمریکایی و استناد آن به گزارش سازمان سیا، خط بطلان رسمی بر این ادعاهای رئیس جمهور و رئیس پنتاگون کشید. به هر حال اکنون طبق گزارش سیا، ایران پس از ۴۰ روز جنگ و حتی پس از درگیریهای پراکنده پس از آن، همچنان ۷۰ درصد ذخایر موشکی و ۷۵ درصد سکوهای پرتاب خود را در اختیار دارد؛ عددی که بخوبی نشان میدهد جمهوری اسلامی ایران همچنان توانایی یک دفاع طولانیمدت را دارد. اگر دادههای این گزارش سازمان سیا را مبنا قرار دهیم، ایران میتواند با حفظ نرخ شلیک موشک در جنگ ۴۰ روزه، حداقل تا ۳ ماه دیگر بجنگد؛ موضوعی که نشان میدهد تداوم جنگ از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، یک اقدام بیفایده و از قبل محکوم به شکست است.
در این بین البته یک نکته بسیار مهم وجود دارد که نشان میدهد توانایی موشکی ایران حتی بسیار بیشتر از چیزی است که سازمان سیا تصور میکند.
بر اساس اطلاعات منابع موثق، ایران در جنگ ۴۰ روزه، کمتر از ۱۵ درصد ذخایر موشکی خود را مصرف کرده است. ضمن اینکه با تدابیر اندیشیدهشده، ذخایر موشکی ایران از حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به مراکز موشکی کاملا در امان مانده است. کما اینکه پس از توقف جنگ و طی هفتههای اخیر، رسانههای آمریکا نوشتند حملات آمریکا و اسرائیل به مراکز موشکی ایران صرفا باعث آسیب دیدن درهای ورودی و خروجی این مراکز و شهرهای موشکی ایران شده و به ذخایر موشکی این مراکز و شهرها آسیبی وارد نشده است. بر اساس گزارشات این رسانهها، ایران در این مدت توانسته بخشی از این ذخایر را مجددا برای استفاده در جنگ احتمالی آینده بازیابی کند.
از سوی دیگر، با توجه به تجارب جنگ ۱۲ روزه، نیروهای مسلح ایران تاکتیکها و ایدههای متنوعی برای شلیک موشک تدبیر کردهاند که باعث میشود توان ایران برای مقابله با متجاوزان افزایش یابد. به عبارتی، ایران پس از جنگ ۱۲ روزه، سکوهای متحرک پرتعدادی را برای شلیک موشک تدارک دید. ضمن اینکه ایران صدها سکوی پنهان نیز ساخته است که در جنگ ۴۰ روزه تنها از بخش بسیار کوچکی از آنها استفاده شد.
بر این اساس طبق گزارش منابع موثق، با وجود ۴۰ روز جنگ، بخش بزرگی از ظرفیت موشکی ایران نسبت به قبل از وقوع جنگ، حفظ شده است.
در این بین یک نکته قابل تأمل نیز وجود دارد. پس از جنگ ۱۲ روزه با توجه به تجربیات این جنگ، نیروهای مسلح ایران شرایط ساخت و تولید موشک در مراکز و شهرهای موشکی زیرزمینی خود را فراهم کرد، به گونهای که در خلال جنگ ۴۰ روزه نیز فرآیند ساخت و تولید و حتی آزمایش موشکهای جدید انجام شده است. جمهوری اسلامی ایران قبل از وقوع جنگ ۱۲ روزه، یک زرادخانه موشکی بسیار بزرگ در اختیار داشت. با وقوع جنگ ۱۲ روزه، نیروهای مسلح ایران فرآیند ساخت موشک را بر اساس تجارب جنگ ۱۲ روزه و متناسب با نیازهای مقابله با تهدیدات آمریکا و رژیم صهیونیستی ادامه دادند، به گونهای که منابع آمریکایی مدعی شدند ایران پس از جنگ ۱۲ روزه بین ۲ تا ۳ هزار موشک از نوع فاتح و خرمشهر تولید کرده است؛ عددی ۵ تا ۶ برابر تعداد موشکهایی که ایران در جنگ ۱۲ روزه استفاده کرد. بر این اساس، پس از جنگ ۱۲ روزه و تا زمان شروع جنگ ۴۰ روزه، حجم موشکهای ایران بسیار بیشتر از بازه زمانی قبل از وقوع جنگ ۱۲ روزه بود. اگر موشکهای تولیدشده در خلال جنگ ۴۰ روزه را نیز به میزان موشکها اضافه کنیم، مشخص میشود ایران اکنون یک زرادخانه بزرگ موشکی شامل دهها هزار موشک در اختیار دارد.
در این باره، یک منبع موثق به «وطن امروز» گفت: ذخایر موشکی عملیاتی ایران اکنون به گونهای است که ایران میتواند ۲ سال به صورت پیاپی با نرخ شلیک جنگ ۴۰ روزه بجنگد. به گفته این منبع مطلع، ایران در جنگ ۴۰ روزه بیش از نیمی از مراکز موشکی خود را عملیاتی نکرد. وی افزود: ایران اکنون طیف وسیعی از موشکهای میانبرد و دوربرد را در اختیار دارد و این موضوع دست نیروهای مسلح ایران را برای انجام تاکتیکهای متنوع باز گذاشته است. منبع مطلع اضافه کرد: اگر دقت کرده باشید، در جنگ ۴۰ روزه، ایران بر اساس یک طراحی دقیق، در هر موج از عملیات «وعده صادق ۴» متناسب با اهداف تعیینشده، از موشکهای مختلفی استفاده میکرد. استراتژیستها و کارشناسان نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی معنی این طراحیهای ایران را میدانند و حتما متوجه شدهاند دست ایران از نظر موشکی تا چه اندازه پر است.
وی همچنین درباره توانایی پهپادی ایران گفت: اگر نگوییم ذخایر پهپادی ایران بسیار بیشتر از ذخایر موشکی است اما حتما میتوانیم بگوییم ذخایر پهپادی ایران نیز همانند ذخایر موشکی، بسیار بزرگ و متنوع است. به واسطه تنوع ذخایر موشکی و پهپادی ایران، نیروی مسلح کشورمان، در طول جنگ دهها عملیات ترکیبی انجام دادند، طوری که در هفته سوم جنگ، راندمان سیستمهای دفاع موشکی آمریکا در منطقه، به زیر ۳۰ درصد کاهش یافت. این مقام مطلع، به وضعیت توانایی موشکی و پهپادی ایران در شرایط فعلی هم اشاره و تصریح کرد: بعید است کسی در دنیا به ادعاها و سر و صداهای ترامپ درباره توان موشکی و پهپادی ایران توجه کند. کارشناسان نظامی دنیا حتما موجهای صدگانه عملیات «وعده صادق ۴» را آنالیز کردهاند. حتما آنها به نرخ شلیکها و همینطور موشکهای استفادهشده در این موجهای عملیاتی دقت کردهاند. اگر یک کارشناس نظامی، به عنوان مثال، محتوای موجهای ۸۰ تا ۱۰۰ «وعده صادق ۴» را بررسی کرده باشد، حتما متوجه استعداد برنامه دفاع موشکی ایران خواهد شد و میداند وقتی مراکز موشکی ایران دائما مورد حملات گسترده و پیاپی قرار دارند، حفظ فرآیند نرخ شلیک و تنوع در موشکهای شلیکشده، به چه معناست. وی در توضیح این نکته افزود: فقط در موجهای ۹۹ و ۱۰۰ عملیات «وعده صادق ۴» که به فاصله چند ساعت از یکدیگر انجام شد، ایران به بیش از ۷۰ هدف تعیینشده حمله کرد. این حجم اهداف، آن هم در گستره مدیترانه تا دریای سرخ، مستلزم در اختیار داشتن ذخایر انبوه موشکی و همینطور امکان مطلوب شلیک است. این عملیاتها در روز ۳۹ جنگ انجام شد؛ یعنی در پایان جنگ. این اعداد پیامهای مشخصی دارد و کارشناسان نظامی معنی و مفهوم این پیامها را میدانند.
این منبع آگاه خاطرنشان کرد: قطعا شخص ترامپ، هم از میزان ذخایر موشکی و پهپادی ایران مطلع است، هم تا حدودی شرایط دسترسی ایران به این ذخایر را میداند و هم احتمالا خبر دارد بعد از آتشبس، سطح توانایی موشکی ایران تا چه اندازه ارتقا یافته است. اتفاقا تاکتیک ۳-۲ عملیات پروژه آزادی در تنگه هرمز نشان میدهد ارتش تروریست آمریکا تا حدودی از توانمندی قابل توجه موشکی و پهپادی ایران مطلع است. به همین خاطر است که ارتش آمریکا نمیتواند برای باز کردن یک معبر در تنگه هرمز، تعداد زیادی ناوچه و ناوشکن را وارد تنگه کند، زیرا اولا توانایی ایجاد پوشش پدافندی برای تعداد زیادی ناوچه را ندارد، ثانیا میداند ورود تعداد قابل ملاحظهای شناور نظامی در محدوده تیر ایران، به معنی فرستادن این ناوچهها به قربانگاه است. دلیلش این است که سنتکام میداند توانایی آتش ایران در محدوده خلیج فارس و دریای عمان چه میزان است.
سورپرایزهای موشکی
برآورد سازمان سیا درباره ذخایر موشکی ایران اگرچه نسبت به ادعاهای ترامپ در اینباره کمی به واقعیت نزدیکتر است اما با توجه به واقعیتهای توانمندی موشکی ایران، دادههای این گزارش هنوز با ظرفیت نیروهای مسلح ایران در این زمینه فاصله دارد. همانگونه که گفته شد، ذخایر موشکی و همینطور ظرفیت سکوهای پرتاب موشک ایران بسیار بیشتر از چیزی است که در گزارش سازمان سیا به آن اشاره شده است. ضمن اینکه یکی از مسائلی که ظاهرا در محاسبات اعلامی سازمان سیا به آن توجهی نشده، ظرفیت تولید و ساخت موشک در دوره جنگ تحمیلی 40 روزه در مدت زمان یک ماهه پس از آتشبس است. همانگونه که اشاره شد، ایران پس از جنگ 12 روزه، بخش مهمی از تاسیسات و توانمندیهای تولید موشک خود را در مراکز و شهرهای موشکی زیرزمینیاش متمرکز کرد. بر این اساس، فرآیند تولید موشک، بویژه موشکهای فتاح و خرمشهر در جریان جنگ تحمیلی 40 روزه متوقف نشد، به گونهای که ایران طی 70 روز گذشته، با استفاده از تجارب جنگ 12 روزه و همینطور واقعیتهای جنگ جدید، هم توانست ذخایر موشکهای استراتژیک خود را ارتقا دهد و هم فرآیند تولید موشک خود را با معادلات و نیازهای جنگ احتمالی دیگری متناسب و تنظیم کند.
بر اساس اطلاعات دریافتی «وطن امروز»، یکی از اولویتهای مهم ایران در ارتقای زرادخانه موشکی خود، تمرکز بر ساخت و تهیه موشکهایی است که میتواند نقش کلیدی در تغییر معادلات میدانی جنگ داشته باشد. اکنون دریا، میدان اصلی و تعیینکننده جنگ است. جنگ 40 روزه به وضوح نشان داد محاسبات ترامپ درباره توان دفاعی ایران کاملا اشتباه و به دور از واقعیتهای موجود بوده است. بر همین اساس، آمریکاییها پس از آتشبس، تلاش کردند اقدامات نظامی خود علیه ایران را با واقعیتهای مربوط به توانمندی دفاعی ایران متناسب کنند. ترامپ به جای درگیری گسترده با ایران، روی محاصره دریایی ایران و همینطور تلاش برای باز کردن تنگه هرمز متمرکز شده است. اگرچه پروژه آزادی پس از 24 ساعت به شکست انجامید اما به نظر میرسد آمریکاییها به دنبال اجرای مجدد این پروژه البته با اعمال تغییراتی جدید هستند کما اینکه رئیس جمهور آمریکا شامگاه جمعه به وقت ایران از پروژه آزادیپلاس خبر داد. بنابراین اکنون پنتاگون اقدامات نظامی خود علیه ایران را در دریا متمرکز کرده است. در مقابل، ایران با بهرهگیری از ظرفیت موشکی و پهپادی خود مانع پیشبرد پروژههای آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز شده است. آمریکاییها حتی نتوانستهاند یک معبر کوچک برای عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز باز کنند. دلیل توقف پروژه آزادی نیز همین موضوع بود. با این حال، همزمان با اقدامات پنتاگون برای به روز کردن پروژه آزادی، ایران نیز در حال برنامهریزی برای ناکام گذاشتن طرحهای جنگی آمریکا بویژه محاصره دریایی است. به همین خاطر، یکی از اولویتهای ایران برای ارتقای توانمندی موشکی، ساخت و تولید موشکهایی است که کاربرد و کارکرد اصلی آنها به شکست کشاندن آرایش فعلی آمریکا در دریای عمان و اقیانوس هند است. آمریکاییها اگرچه مدعی هستند در جریان درگیریهای هفته گذشته در تنگه هرمز، ناوچهها و ناوشکنهایشان آسیب و خسارت ندید اما گزارشات موثق حاکی است شناورهای آمریکایی، هم در درگیری روز دوشنبه، هم در درگیری شدید روز سهشنبه و هم در درگیری گسترده شامگاه پنجشنبه گذشته، متحمل خسارات قابل توجهی شدند. برخی منابع آمریکایی در این باره گزارش دادهاند ایران در جریان این درگیریها از برخی موشکها و پهپادهای جدید خود استفاده کرده است.
با این وجود، منابع موثق میگویند ایران غافلگیریهای بسیار مهمی در حوزه دریا برای آمریکاییها در نظر گرفته است کما اینکه اخیرا برخی فرماندهان ایرانی به این سورپرایزهای دریایی اشاره کردهاند. از سوی دیگر، قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص) نیز طی روزهای اخیر، به طرف آمریکایی هشدار داد در صورت تداوم محاصره دریایی یا اقدام مجدد برای عبور از تنگه هرمز، ایران سطح دفاعی خود را افزایش خواهد داد. ایران طی هفتههای اخیر، بر اساس یک راهبرد پلکانی، در حال توسعه و افزایش اقدامات خود برای تثبیت کنترل تنگه هرمز و همینطور به شکست کشاندن محاصره دریایی است. ایران هفته گذشته، محدوده اعمال مدیریت در تنگه هرمز را گسترش داد و سواحل امارات بویژه بندر فجیره را مشمول محدوده منع عبور و مرور کرد. در مرحله بعد نیز ایران مقابله با ناوچهها و ناوشکنهای آمریکایی را در دستور کار قرار داد و در 3 نوبت، به سمت ناوچهها و ناوشکنهای آمریکایی که قصد عبور از تنگه هرمز را داشتند، شلیکهای انبوه داشت. بر همین اساس، کارشناسان معتقدند اقدام بعد ایران، هدف قرار دادن ناوهای آمریکایی حاضر در ماموریت محاصره دریایی ایران است.
بر اساس دادههای ماهوارهای، ناوهای آمریکا همچنان فاصله خود از سواحل ایران را به گونهای تنظیم کردهاند که احتمال خطر اصابت را پایین بیاورد. با این حال واقعیتهای مربوط به توانایی موشکی ایران نشان میدهد این ناوها در فاصله مکانی فعلی با ساحل ایران میتوانند در تیررس موشکهای مدرن ایرانی قرار گیرند. به همین خاطر ایران ارتقای موشکهای ضدکشتی خود را در دستور کار قرار داده و اینک آماده است سطح مقابله با اقدامات نظامی آمریکا در آبهای جنوب را افزایش دهد؛ موضوعی که قطعا نقش بسیار تعیینکنندهای در معادلات میدانی جنگ خواهد داشت.
خودشان هم میدانند؟
تمرکز آمریکاییها بر تعداد موشکهای ایران، یک موضوع انحرافی و حاشیهای است. اگر حتی تا قبل از شروع جنگ 40 روزه، آمریکاییها برآوردهای اشتباهی درباره ذخایر موشکی ایران داشتند اما در جنگ 40 روزه محاسبات آنها تا حدودی واقعبینانهتر شده است. با این حال آنچه اکنون درباره توان دفاع موشکی و پهپادی ایران مهم است، نه کمیت موشکها و پهپادها، بلکه کیفیت آنهاست. جنگ اکنون به مرحلهای رسیده که توانایی فنی طرفین میتواند سرنوشت آن را تغییر دهد. به همین خاطر، آنچه مقامات و سازمانهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا درباره آن سکوت کردهاند، وضعیت کیفیت و توانمندی فنی برنامه دفاع موشکی ایران است؛ موضوعی که احتمالا بزودی در جریان جنگ گسترده دریایی، با آن هم روبهرو خواهند شد.
