به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ عاصم منیر، فرمانده ارتش و سیدمحسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، پس از ۳ روز مذاکره فشرده با مقامات ایرانی، بعدازظهر شنبه تهران را ترک کردند. مقامات پاکستانی در حالی به سفر خود پایان دادند که ایران در پاسخ به پیشنهاد جدید آمریکا، یک یادداشتتفاهم شامل ۴ بند ارائه کرد. بر اساس اظهارات سخنگوی هیات مذاکرهکننده ایرانی، این یادداشتتفاهم بر پایان جنگ متمرکز است و بر اساس آن، پس از توافق طرفین روی عدم از سرگیری جنگ، مذاکرات ایران و آمریکا درباره مسائل اختلافی، در ۲ بازه زمانی ۳۰ یا ۶۰ روزه آغاز میشود. اسماعیل بقائی تاکید کرد در این مرحله از توافق، موضوع هستهای مطرح نخواهد شد و این موضوع در کنار موضوع لغو تحریمهای ایران، در مرحله دوم مذاکرات بررسی خواهد شد.
بر اساس گزارش منابع رسانهای، محورهای یادداشتتفاهم پیشنهادی ایران عبارت است از:
۱- توقف جنگ در همه جبههها از جمله لبنان
۲- رفع محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران
۳- بازگشایی تنگه هرمز با مدیریت ایران
۴- دسترسی ایران به بخشی از اموال بلوکهشده
بر اساس این یادداشتتفاهم، در ازای بازگشایی تنگه هرمز توسط ایران، طرف آمریکایی متعهد میشود تا پایان مدت زمان تعیینشده برای مذاکرات بعدی، از اقدام نظامی علیه ایران اجتناب کند. در این مورد، آمریکا همچنین متعهد شده حملات رژیم صهیونیستی به لبنان را متوقف کند. غیر از توقف جنگ در همه جبههها، طرف آمریکایی متعهد شده محاصره دریایی علیه بنادر جنوبی ایران را لغو کند. آمریکا روز یکشنبه 23 فروردین، یعنی یک روز پس از برگزاری مذاکرات تیمهای مذاکرهکننده ایرانی و آمریکایی در اسلامآباد، محاصره دریایی علیه بنادر ایران را آغاز کرد؛ اقدامی که آشکارا نقض توافقنامه آتشبس بود. مورد سومی که طرف آمریکایی در ازای بازگشایی تنگه هرمز نسبت به آن متعهد شده، دسترسی ایران به بخشی از اموال بلوکهشده خود است. برخی منابع مدعی هستند این تعهد شامل همه داراییهای بلوکهشده ایران که رقمی نزدیک 24 میلیارد دلار است، میشود. با این حال، برخی منابع گزارش دادهاند طرف آمریکایی متعهد شده دسترسی ایران به 12 میلیارد دلار اموال بلوکهشده خود را فراهم کند. در جریان مذاکرات اخیر، در حالی که طرف پاکستانی به عنوان میانجی و واسطه اصلی معرفی شده بود اما برخی کشورهای منطقه نیز وارد رایزنی با مقامات ایران و آمریکا شدند. در این میان رایزنیهای مقامات قطری برجستهتر از سایرین بوده است. در همین راستا گفته میشود روز پنجشنبه امیر قطر در سفری محرمانه وارد ایران شد و با برخی مقامات ایرانی گفتوگو کرد. ضمن اینکه بهگفته منابع آمریکایی روز شنبه و قبل از نهایی شدن یادداشتتفاهم میان ایران و آمریکا، امیر قطر با ترامپ گفتوگو کرده است. به نظر میرسد یکی از محورهای رایزنی امیر قطر، مربوط به موضوع دسترسی به اموال بلوکهشده ایران است. با توجه به بلوکه شدن 7 میلیارد دلار از داراییهای ایران در قطر، این احتمال وجود دارد که امیر قطر تضمینهای را لازم برای دسترسی به این اموال را به مقامات ایرانی داده است؛ موضوعی که یک دستاورد مهم در این مرحله از مذاکرات و توافق به شمار میرود. بنابراین مروری بر مفاد یادداشتتفاهم موجود میان ایران و آمریکا به وضوح نشان میدهد تعهدات طرف آمریکایی بیشتر از تعهدات ایران است. در ازای بازگشایی تنگه هرمز، طرف آمریکایی متعهد به توقف جنگ در همه جبههها و عدم از سرگیری آن، لغو محاصره دریایی ایران و دسترسی ایران به بخشی از اموال بلوکهشدهاش است. نکته قابل تامل اینکه در موضوع بازگشایی تنگه هرمز، مدیریت ایران بر این آبراه استراتژیک تثبیت شده است. طبق این توافق، جزئیاتی مانند تعداد کشتیها، زمانبندی عبور و مرور و مسیرهای حرکت با نظر ایران تنظیم میشود. تثبیت مدیریت ایران بر تنگه هرمز یک دستاورد مهم برای ایران است. به عبارتی ایران در این یادداشتتفاهم توانسته دستاوردهای مهم خود در جنگ را تثبیت کند. در واقع مهمترین اهمیت موضوع تنگه هرمز برای ایران، اعمال مدیریت و تثبیت کنترل تنگه هرمز است. این موضوع باعث میشود ایران یک اهرم بسیار مهم در بازار جهانی نفت به دست آورد و دستاوردها و فرصتهای مهم منطقهای را نصیب خود کند.
در کنار مفاد این یادداشتتفاهم که به وضوح نشاندهنده موفقیت ایران در این مرحله از مذاکرات است، عقبنشینی آمریکا از برخی خطوط قرمز خود نیز این پیروزی ایران را برجستهتر میکند. یکی از موارد عقبنشینی آمریکا، موضوع هستهای است. طرف آمریکایی چه در مذاکرات اسلامآباد و چه پس از آن، همواره تاکید میکرد پذیرش هر نوع توافق مربوط به پایان جنگ، به شرطی انجام میشود که در مفاد مربوط به این توافق، موضوعات هستهای مانند غنیسازی و ذخایر اورانیوم غنیشده ایران تعیین تکلیف شود. این موضوع در مواضع رسمی ترامپ و مقامات ارشد دولت او نیز بارها تکرار شد. مقامات دولت آمریکا بارها به این موضوع اشاره کردند هر نوع توافق با ایران چه درباره پایان جنگ و چه درباره توافق هستهای، مشروط به تحقق خواستههای آمریکا بویژه درباره 2 موضوع مذکور است. لجاجت عجیب آمریکاییها بر این خط قرمز، عامل شکست همه مذاکرات شکل گرفته پس از توقف جنگ 40 روزه بوده است. با این وجود اکنون در یادداشتتفاهم پیشنهادی ایران، طرف آمریکایی ناچار شد بپذیرد در این مرحله از مذاکرات و توافق، موضوع هستهای مسکوت مانده و به مذاکرات جامع پس از امضای این یادداشتتفاهم موکول شود. این عقبنشینی آشکار آمریکا، یکی از مواردی است که کارشناسان آن را به عنوان شکست آمریکا در این مرحله از مذاکرات ارزیابی میکنند.
با این وجود طرف آمریکایی تاکنون نسبت به این مفاد چراغ سبز نشان داده است. ترامپ شامگاه شنبه ساعاتی پس از پایان سفر عاصم منیر و وزیر کشور پاکستان به ایران، در مصاحبه با سیبیاس، این یادداشتتفاهم را اقدامی رو به جلو ارزیابی کرد اما گفت تصمیمگیری درباره پذیرش این توافق یا جنگ در حالت 50 - 50 است. ترامپ شامگاه شنبه با برخی حکام کشورهای حاشیه خلیج فارس و مصر و اردن به صورت تلفنی گفتوگو و پس از انجام این گفتوگو اعلام کرد این مذاکرات بسیار مثبت بوده است. او همچنین برخلاف دورههای قبل، یادداشتتفاهم پیشنهادی ایران را مثبت ارزیابی کرد. ترامپ روز یکشنبه نیز با انتشار پستی در تروث، تلویحا یادداشتتفاهم پیشنهادی ایران را پذیرفت. او البته در این پست، به دولت اوباما و برجام حمله و تصریح کرد توافق فعلی او با ایران، به مراتب بهتر از برجام است، هر چند مدعی شد به مذاکرهکنندگان آمریکایی گفته برای امضای توافق عجله نکنند. به هر حال، در شرایطی که برخی رسانهها پیشبینی میکردند یادداشتتفاهم پیشنهادی ایران روز یکشنبه به صورت رسمی مورد توافق طرفین قرار بگیرد، این موضوع رخ نداد. یکی از دلایل عدم اعلام رسمی این توافق، کارشکنی طرف آمریکایی در موضوع دسترسی ایران به داراییهای بلوکهشده خود بود. با آنکه آمریکاییها روز شنبه در هنگام نهایی شدن متن یادداشتتفاهم پیشنهادی ایران، موضوع دسترسی ایران به اموال بلوکهشدهاش را پذیرفته بودند اما تا شامگاه یکشنبه به وقت ایران، نسبت به این موضوع کارشکنی کردند. این کارشکنی طرف آمریکایی نهتنها باعث عدم اعلام توافق شد، بلکه احتمال عدم حصول توافق را افزایش داد. با این وجود برخی منابع منطقهای مدعی شدند اعلام رسمی توافق ایران و آمریکا روی مفاد یادداشتتفاهم 4 بندی، امروز دوشنبه توسط طرف پاکستانی انجام میشود. طبق ادعای این منابع، قرار است فرمانده ارتش و وزیر خارجه پاکستان خبر توافق را به صورت رسمی اعلام کنند؛ موضوعی که به صورت مشخص، مشروط به عدم کارشکنی آمریکا در اجرایی شدن مفاد این یادداشتتفاهم است. در همین راستا منابع مطلع در ایران اعلام کردند پذیرش و اجرای این یادداشتتفاهم زمانی انجام میشود که همه بندهای آن اجرایی شود.
به هر حال، طبق گزارش برخی رسانهها، در حالی قرار است امروز طرف پاکستانی توافق ایران و آمریکا بر یادداشتتفاهم را اعلام کند که تا شامگاه یکشنبه، طرف آمریکایی با وجود تایید اولیه اما از پذیرش برخی مفاد آن خودداری کرده بود. این رفتار آمریکاییها و بدعهدی آنها نسبت به تعهدات خود، سابقهای درازمدت دارد. دبه کردن و عدم پایبندی آمریکا به توافقات بینالمللی مختص دولت ترامپ نیست. در دولت اوباما نیز آمریکاییها عملا از اجرای تعهدات خود در برجام خودداری کردند. این عدم پایبندی به تعهدات و توافقات در دولت ترامپ البته برجستهتر شده است. هم عملکرد و هم رفتار ترامپ نشان داده باید همواره نسبت به پایبندی آمریکا به هر نوع توافق تردید داشت و تضمینهای محکم قانونی برای پایبند کردن آمریکا به تعهداتش گرفت. این موضوع درباره دولت ترامپ قدری دشوارتر از سایر دولتهای آمریکاست، چرا که در دولت ترامپ، حتی خود موضوع توافق نیز محل تردید است. کما اینکه بر اساس گزارشات، در جریان نهایی شدن متن یادداشتتفاهم در تهران، واسطههای پاکستانی به صورت مرتب با مقامات آمریکایی در ارتباط بودند و نهایتا این یادداشتتفاهم زمانی نهایی شد و در اختیار طرف پاکستانی قرار گرفت که طرف آمریکایی نسبت به مفاد آن، به واسطههای پاکستانی چراغ سبز داد. در همین راستا برخی رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند عاصم منیر در جریان مذاکرات خود در تهران، دست کم 3 بار با جیدی ونس، معاون ترامپ و همینطور استیو ویتکاف و جرد کوشنر به صورت تلفنی گفتوگو کرد و آنها را در جریان مفاد یادداشتتفاهم قرار داد و تاییدیه آنها درباره مفاد آن را اخذ کرد. با این وجود، دولت ترامپ حتی در این مرحله از مذاکرات نیز نسبت به مفاد تعهداتی که یک روز از نهایی شدن آن گذشته و هنوز به مرحله اجرا نرسیده، کارشکنی را آغاز کرد. به عبارتی، در حالی که در دولت اوباما نقض تعهدات و عدم پایبندی به تکالیف، پس از امضای توافق رخ داد، در دولت ترامپ، کارشکنیها قبل از امضای توافق آغاز شده است. این موضوع باعث میشود تردیدها نسبت به پایبندی طرف آمریکایی به مفاد این یادداشتتفاهم بیشتر شود. دولت ترامپ در ماجرای آتشبس پس از جنگ 40 روزه نیز به مفاد آتشبس پایبند نماند. آمریکاییها تنها یک روز پس از مذاکرات اسلامآباد، محاصره دریایی ایران را آغاز کردند؛ اقدامی که نقض صریح آتشبس بود. به هر حال، در حالی که گفته شده توافق میان ایران و آمریکا امروز اعلام میشود اما همچنان تردیدهای جدی درباره نهایی شدن این توافق و اجرایی شدن آن وجود دارد.
با این وجود، در صورت نهایی شدن، این یادداشتتفاهم یک پیروزی و دستاورد بزرگ برای ایران است. ایران توانست با استقامت در جنگ، دستاوردهای مهمی حاصل کند و پس از جنگ نیز با مقاومت در برابر زیادهخواهیهای آمریکا، این دستاوردهای خود را تثبیت کند. در صورت نهایی شدن این یادداشتتفاهم، پیروزی ایران در جنگ 40 روزه تا حد بسیار زیادی تثبیت خواهد شد.
ترامپ قبل از جنگ 40 روزه، خواستار تعطیلی برنامه هستهای ایران و برچیده شدن تاسیسات هستهای شده بود. به صورت مشخص، او خوستار تعطیلی کامل برنامه غنیسازی ایران، نابودی همه تاسیسات هستهای و در نهایت انتقال همه ذخایر اورانیوم غنیشده به آمریکا شده بود. در کنار موضوع هستهای، ترامپ بارها تصریح کرد برنامه موشکی ایران نیز باید محدود شود و برد آن به 300 کیلومتر برسد. غیر از 2 موضوع هستهای و موشکی، رئیس جمهور آمریکا تاکید میکرد سیاستهای منطقهای ایران نیز باید تغییر و ایران ضمن خلع سلاح جبهه مقاومت، فرآیند انحلال این جبهه را آغاز کند. بر این اساس، رئیس جمهور آمریکا، ایران را تهدید میکرد در صورت عدم پذیرش این خواستهها، جنگ را علیه ایران آغاز خواهد کرد. در نهایت ترامپ صبح روز شنبه 9 اسفند جنگی جنایتکارانه را علیه ایران آغاز کرد؛ جنگی که ترامپ در همان روزهای نخست اعلام کرد هدف اصلی آن سرنگونی جمهوری اسلامی و تسلط آمریکا بر نفت و گاز ایران است. ترامپ حتی پا را از این فراتر نهاد و از تجزیه ایران گفت و تصریح کرد پس از این جنگ، مرزهای ایران دستخوش تغییراتی مهم خواهد شد. با وجود این گزافهگوییهای ترامپ و شهادت رهبر انقلاب، تعدادی از مقامات سیاسی و فرماندهان ارشد و چند هزار نفر از مردم بیگناه ایران بویژه کودکان و دانشآموزان اما پس از 40 روز جنگ نهتنها هیچکدام از این اهداف محقق نشد، بلکه طرف آمریکایی برای راضی شدن ایران به آتشبس، ناگزیر شد برخی امتیازات را به ایران بدهد. جنگ در حالی متوقف شد که هم قدرت ساختار جمهوری اسلامی و میزان تابآوری جامعه ایران در برابر جنگ مشخص شد، هم عدم اعتنای مردم ایران به نقشهها و پیشنهادات ترامپ و نتانیاهو برای شورش و ناامنی در ایران را نشان داد، هم تجمعات خیابانی مردم وضعیت سرمایه اجتماعی جمهوری اسلامی ایران را آشکار کرد، هم توانمندی خیرهکننده موشکی و پهپادی ایران را به منصه ظهور گذاشت، هم قدرت و شجاعت ایران در هدف قرار دادن همه پایگاههای آمریکا در منطقه، همینطور مراکز مهم نظامی و اقتصادی در سرزمین اشغالی فلسطین را نشان داد و از همه مهمتر، منجر به کنترل تنگه هرمز توسط ایران شد؛ اقدامی که باعث افزایش 90 درصدی قیمت نفت و یک زلزله بزرگ اقتصادی در دنیا شد. کنترل تنگه هرمز توسط ایران، باعث شد ایران اکنون یک اهرم بسیار ارزشمند در حوزه اقتصاد انرژی دنیا در اختیار داشته باشد. به تعبیر دیمیتری مدودف، رئیس جمهور سابق روسیه، تنگه هرمز بمب اتم ایران است. پس از توقف جنگ، ترامپ تلاش کرد با تهدید ایران به تداوم جنگ، اهدافی را که در جنگ نتوانسته بود محقق کند به دست آورد. البته این بار دیگر خبری از برنامه موشکی و منطقهای ایران نبود و طرف آمریکایی صرفا روی 2 موضوع غنیسازی و ذخایر اورانیوم غنیشده ایران تمرکز کرده بود. با این حال مقاومت ایران و اعلام آمادگیاش برای مقابله با ارتش آمریکا در صورت از سرگیری جنگ، باعث شد نهایتا طرف آمریکایی ناچار شود به خواستههای ایران تن دهد. بر همین اساس، اکنون طرف آمریکایی در حالی متعهد شده جنگ علیه ایران و لبنان از سر گرفته نشود که مدیریت ایران بر تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی ایران را که ترامپ نسبت به نتایج آن خیالبافی میکرد پذیرفته و در نهایت قرار است یک جایزه مهم ویژه نیز به ایران بدهد و آن دسترسی به اموال بلوکهشده است.
یک مرور ساده بر این وضعیت، از قبل از وقوع جنگ تا شرایط فعلی، به وضوح نشان میدهد ایران پیروز قطعی جنگ 40 روزه و برنده مذاکرات تاکنون است.
ارزیابی مفاد یادداشت تفاهم پایان جنگ میان ایران و آمریکا در رسانهها و محافل سیاسی آمریکا و رژیم صهیونیستی
2 بازنده
گروه بینالملل: وقتی جنگ آمریکا/ رژیم صهیونیستی علیه ایران در 9 اسفند 1404 آغاز و ترامپ کمی بعد در ادعایی خواستار تسلیم کامل نیروهای نظامی ایران شد، خود وی هم هیچگاه تصور این را نداشت که کمتر از 90 روز پس از آغاز جنگ، ناگزیر شود با انتشار مطلبی غیرمعمول اعلام کند در حال نزدیک شدن به یک توافق با ایران است؛ توافقی که البته هنوز نهایی نشده اما در نتیجه ۴۵ روز میانجیگری پاکستان و برخی کشورهای عرب منطقه دنبال میشود.
به گزارش «وطن امروز»، دونالد ترامپ سال ۲۰۲۰ میلادی با انتشار توئیتی اذعان کرد ایران هرگز مذاکرهای را نباخته است. حالا او ۳ ماه پس از آغاز جنگ ددمنشانه اخیر علیه ایران و پس از ۴۵ روز مذاکره از طریق میانجیان پاکستانی با تهران به توانایی ایرانیها درباره مذاکره ایمان بیشتری آورده و به دنبال توافق نهایی با تهران است. رئیسجمهور آمریکا بعدازظهر یکشنبه اعلام کرد مذاکرات با ایران به صورت سازمانیافته و سازنده پیش میرود. ترامپ همچنین در اظهارات خود تاکید کرد جنبهها و جزئیات نهایی این توافقنامه در حال بررسی است.
در این میان سوال اساسی برای بسیاری این است: ترامپ توافق احتمالی خود با ایران را در مراحل نهایی، چگونه در داخل آمریکا خواهد فروخت؟ در حالی که توافق با تهران هنوز نهایی نشده و حتی جزئیات آن نیز اعلام نشده، از هماکنون در آمریکا هر ۲ جناح موافق و مخالف ترامپ، چنین توافقی را به معنای شکست بارز وی از ایران توصیف کردهاند و با توجه به وحشت فعلی جنگطلبان در واشنگتن از توافق احتمالی با تهران، به نظر میرسد مسیر پیش رو برای ترامپ بسیار دشوار خواهد بود.
البته طبیعی است اعلام توافق با تهران برای ترامپ در آمریکا بسیار پرهزینه است، چون او پیشتر در جریان حملات علیه ایران بارها مدعی نابودی توان نظامی و موشکی تهران شده بود اما اکنون از توافق با همان کسانی حرف میزند که پیشتر ادعای شکست آنها در جنگ را مطرح کرده بود!
«آویگدور لیبرمن» وزیر جنگ اسبق کابینه نتانیاهو و رئیس حزب «اسرائیل بیتنا» نیز پس از نوشته ترامپ درباره احتمال توافق با ایران، با انتقاد شدید از عملکرد نتانیاهو اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا به کمک بنیامین نتانیاهو، «اسرائیل» را در مسیر تحقیر قرار داده است. وی افزود: ترامپ «اسرائیل» را به برکت نتانیاهو در یک مسیر پرتحقیر و ذلت به پیش می برد. وی همچنین با انتقاد از عملکرد نتانیاهو افزود: کسی که طی 2 سال و نیم گذشته نتوانسته در هیچ جبههای تعیین تکلیف کند، هرگز نخواهد توانست آن را به سرانجام برساند.
شکست واشنگتن، پیروزی تهران
همزمان با اعلام احتمال توافق اولیه ترامپ با ایران، سرخوردگی از نتایج جنگ اخیر علیه ایران در آمریکا موج میزند. مدیرعامل «بنیاد دفاع از دموکراسیها» که اندیشکدهای تحت لابی صهیونیستهاست، در واکنش به گزارشها درباره احتمال توافق اعلام کرد تمدید ۶۰ روزه آتشبس به معنای پیروزی ایران است. «مارک دوبوویتز» در ادامه گفت: اگر ترامپ بر اساس وعدههای ایران برای «بحث» در مورد مساله هستهای تهران، با تمدید ۶۰ روزه آتشبس موافقت کند، بازی به نفع جمهوری اسلامی تمام است. تحلیلگر تندرو آمریکایی که اصلیترین مدافع جنگ علیه ایران به شمار میرود، افزود: در صورت توافق، محدودیتهای موشکهای بالستیک برای ایران وجود نخواهد داشت و ایران میلیاردها دلار از رفع تحریمها دریافت خواهد کرد، در حالی که بارها از تنگه هرمز به عنوان ابزار استفاده کرده است.
خبرگزاری رویترز هم در گزارشی با بررسی شرایط دشواری که رئیسجمهور آمریکا پس از تجاوز به ایران در آن قرار گرفته، نوشت او ممکن است به دنبال راهی برای خروج آبرومندانه از این شرایط یا پذیرفتن یک شکست راهبردی بلندمدت باشد. به عقیده تحلیلگر رویترز، اعلام توافق با تهران در حالی میتواند یک شکست برای ترامپ به شمار رود که او حساسیت بسیاری نسبت به بازنده قلمداد شدنش دارد؛ توهینی که خودش بارها علیه رقبایش به کار برده است.
«آرون دیوید میلر» مذاکرهکننده پیشین آمریکا در دولتهای جمهوریخواه و دموکرات نیز وضعیت جاری را اینگونه تشریح کرد: «۳ ماه گذشته و حالا به نظر میرسد جنگی که قرار بود برای ترامپ یک پیروزی سریع و آسان باشد، در حال تبدیل شدن به یک شکست راهبردی بلندمدت است!»
«رابرت کیگان» پژوهشگر ارشد اندیشکده بروکینگز هم درباره احتمال توافق ترامپ با ایران استدلال کرد این توافق برای ترامپ ضروری است، چون ازسرگیری جنگ علیه ایران، حتی ضربهای تعیینکنندهتر به جایگاه جهانی آمریکا نسبت به خروج تحقیرآمیز از جنگهای طولانی و خونین ویتنام و افغانستان وارد میکند.
بالا گرفتن جنگ داخلی جمهوریخواهان
اعلام احتمال توافق با ایران از سوی ترامپ، بزرگترین تاثیر خود را با ایجاد شکاف میان اعضای حزب جمهوریخواه برجا گذاشت. «مایک جانسون» رئیس جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا از چنین توافقی ابراز دلگرمی کرد اما همزمان، چند چهره بانفوذ جمهوریخواه و نزدیک به ترامپ نسبت به مفاد احتمالی توافق به نفع ایران ابراز نگرانی کردند.
سناتور جمهوریخواه هشدار داد توافقی که به ایران امکان بقا و حفظ نفوذ بر تنگه هرمز بدهد، یک «اشتباه فاجعهبار» برای آمریکا خواهد بود. «تد کروز» گفت چنین توافقی به حکومت ایران اجازه میدهد در آینده قدرتمندتر شود.
«لیندزی گراهام» دیگر سناتور جمهوریخواه هم در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: توافقی که به ایران امکان کنترل تنگه هرمز را بدهد، حزبالله در لبنان و نیروهای شیعه در عراق را تقویت خواهد کرد.
«راجر ویکر» نماینده جمهوریخواه ایالت میسیسیپی که ریاست کمیته خدمات نیروهای مسلح سنا را بر عهده دارد هم آتشبس ۶۰ روزه با ایران را یک فاجعه تمامعیار برای آمریکا عنوان کرد و گفت چنین توافقی یک خسارت محض برای آمریکاست.
«مایک پمپئو» وزیر پیشین خارجه آمریکا هم در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: توافق مطرحشده با ایران میتواند به تهران امکان دسترسی به منابع مالی، ادامه غنیسازی اورانیوم و افزایش نفوذ منطقهای را بدهد.
مخالفت جنگطلبان در آمریکا با توافق با تهران حتی منجر به واکنش تند یک مقام دولت ترامپ شد و «استیون چانگ» مدیر ارتباطات کاخ سفید، در واکنش به انتقادهای مایک پمپئو از احتمال توافق با ایران در پیامی تند نوشت: «پمپئو که هیچ درکی از موضوع ندارد، بهتر است دهانش را ببندد و کار را به حرفهایهای واقعی واگذار کند». او همچنین گفت پمپئو «در جریان اتفاقات نیست» و به همین دلیل «نمیتواند بفهمد چه اتفاقی در حال وقوع است».
توافق از سر ناچاری
پس از اعلام ترامپ درباره احتمال توافق با ایران، بسیاری از کارشناسان گفتند رئیسجمهور آمریکا ناگزیر به توافق با ایران است، چون بازگشت به جنگ برای وی بسیار پرهزینه خواهد بود. به گفته کارشناسان، ادعاهای مکرر ترامپ مبنی بر «پیروزی کامل» دیگر هرگز باورپذیر نیست و هرگونه اقدامی از سوی آمریکا برای ازسرگیری حملات، قطعاً با واکنش تلافیجویانه ایران در سراسر منطقه همراه خواهد بود و از این رو ترامپ از سر ناچاری در پی توافق با تهران برای خروج از جنگ است و از همین رو اعلام کرده به توافق اولیه با ایران بسیار نزدیک است.
تارنمای آمریکایی «هیل» نیز درباره چرایی حرکت ترامپ به سوی توافق با ایران نوشت: ترامپ با فشار فزایندهای در جبهههای مختلف برای بازگشایی تنگه هرمز مواجه است. این رسانه به نقل از «گریگوری برو» کارشناس ایران در گروه اوراسیا ادامه داد: رئیسجمهور آمریکا که با کاهش میزان محبوبیتش در نظرسنجیها و افزایش نرخ تورم مواجه است، تحت فشار زیادی برای حرکت به سمت توافق با تهران قرار دارد. این کارشناس گفت: «نتایج نظرسنجیها مطلوب نیست و قیمت انرژی این هفته افزایش بیشتری یافت و تحرکات منفی را در بازارها دیدیم. اخبار دیپلماسی در ۲ روز گذشته به تقویت بازارها کمک کرده است اما همه چیز به این بستگی دارد که ۲ طرف همزمان به توافق برسند».
این را نیز باید در نظر داشت که بخشی از تقلای ترامپ برای توافق با ایران به دلیل محدودیتهای تسلیحاتی ارتش تروریست آمریکا انجام شده است. همزمان با خبرها درباره احتمال توافق آمریکا با ایران، شبکه الجزیره در تحلیلی نوشت کمبود در ۷ نوع مهمات کلیدی ارتش ایالات متحده از دلایل عقبنشینی ترامپ برابر ایران است.
هفته گذشته نیز واشنگتنپست فاش کرد در جریان جنگ علیه ایران، ایالات متحده بیش از ۲۰۰ رهگیر تاد - دفاع هوایی با ارتفاع بالا که تقریباً نیمی از کل موجودی آن است - و بیش از ۱۰۰ رهگیر Standard Missile-3 و Standard Missile-6 شلیک کرده است. همچنین بر اساس گزارش مرکز مطالعات بینالمللی و استراتژیک واشنگتن، ایالات متحده در جنگ علیه ایران بیش از ۱۰۰۰ فروند از ۳۱۰۰ موشک تاماهاوک خود را مصرف کرده و جایگزینی مهمات به اندازه قبل از جنگ تا ۴ سال طول خواهد کشید. در همین ارتباط «عمر عاشور» استاد مطالعات امنیتی و نظامی در موسسه مطالعات تکمیلی دوحه در قطر به الجزیره گفت کمبود مهمات در واقع بخشی از محاسبات آمریکا در تصمیم برای عقبنشینی برابر ایران و حرکت به سوی توافق با تهران است.
با توجه به آنکه توافق احتمالی ترامپ با ایران به هدف اصلی صهیونیستها، یعنی برنامه هستهای ایران نمیپردازد، طبیعی است احتمال توافق در تلآویو باعث نگرانی صهیونیستها شده است. شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم به نقل از منابع خود گزارش داد اسرائیل از پیشرفت مذاکرات آمریکا و ایران کاملاً غافلگیر شده است، چون مقامات تلآویو تصور کرده بودند بازگشت ترامپ به جنگ با ایران قطعی است.
روزنامه صهیونیستی اسرائیلهیوم هم درباره مذاکرات ایران و آمریکا نوشت: تلاش دونالد ترامپ برای پیشبرد توافق با ایران در نهایت به زیان اسرائیل تمام شد، زیرا تمرکز اصلی جهان بر بازگشایی تنگه هرمز اما دغدغه اصلی اسرائیل، برنامه هستهای ایران است.
«علی هاشم» خبرنگار الجزیره درباره اینکه آیا تلآویو میتواند جلوی چنین توافقی را بگیرد، به نقل از یک منبع منطقهای در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «قطار توافق سریعتر از اسرائیل در حرکت است. همه در منطقه میخواهند از جنگی دیگر جلوگیری کنند و ترامپ خطر بازی دوباره با آتش در برابر ایران را درک میکند».
برخی دیگر از رسانههای صهیونیستی هم گزارش دادند بنیامین نتانیاهو درباره مفاد توافق احتمالی، از جمله عدم رسیدگی به پرونده هستهای ایران و گنجاندن آتشبس لبنان، ابراز نگرانی کرده است. تایمز اسرائیل به نقل از مقامهای صهیونیست نوشت: اگر توافق احتمالی به نتیجه برسد، این توافق برای تلآویو «مشکل بسیار بزرگی» خواهد بود و با مواضع علنی نتانیاهو تعارض دارد.
در حالی که روز گذشته نتانیاهو ادعا کرد هر گونه توافق نهایی با ایران باید توان هستهای ایران را از بین ببرد، سرهنگ «داگلاس مکگرگور» افسر بازنشسته ارتش آمریکا، مشاور سابق پنتاگون و تحلیلگر استراتژیک در اظهاراتی گفت عقبنشینی ترامپ در برابر ایران برای اسرائیل فاجعهبار خواهد بود، چون به مساله هستهای ایران نمیپردازد. این کارشناس گفت: نهتنها ایران در حال بردن جنگ است، بلکه دشمنان جدیدی (ترکیه) را فعال کرده و آمریکا را در موقعیتی قرار داده که هر تصمیمی (ادامه جنگ یا عقبنشینی) هزینههای سنگینی برای اسرائیل خواهد داشت.
کانال ۱۴ تلویزیون صهیونی هم گزارش داد نتانیاهو به وزرایش دستور داده از بحث در مورد توافق قریبالوقوع تهران و واشنگتن خودداری کنند.
«دنی سیترینوویچ» مسؤول بخش ایران در اطلاعات ارتش اسرائیل با ۲۵ سال تجربه نیز در واکنش به توافق احتمالی تهران و واشنگتن گفت: شکست خیلی سنگین سیاسی و شخصی نتانیاهو بر اثر توافق احتمالی ترامپ و ایران متصور است و یک احتمال این است که اسرائیل در صورت توافق ترامپ با تهران در وضعیت استراتژیک خطرناکی قرار گیرد.
«آویگدور کاهالانی» وزیر پیشین امنیت داخلی رژیم صهیونیستی نیز در یک گفتوگوی تلویزیونی تاکید کرد توافقی که در حال شکلگیری با ایران است، یک توافق شرمآور است. ایالات متحده، اسرائیل را به حال خود رها کرده و به دست سرنوشت سپرده است. ایرانیها، ایالات متحده را مضحکه و ملعبه خود کردهاند. این مقام امنیتی پیشین تلآویو افزود: ترامپ نمیتواند بگوید پیروز شده؛ او صرفاً زمینه شرمساری خود را فراهم کرده و نشانههای خطر کاملاً آشکار است؛ باید کنترل سرنوشت خود را دوباره به دست بگیریم!
مکس بلومنتال (Max Blumenthal) روزنامهنگار آمریکایی هم درباره واکنش صهیونیستها به توافق احتمالی تهران و واشنگتن نوشت: «امیلی شریدر که از مهرههای اطلاعاتیِ اسرائیل است، فریاد زده اسرائیل هر توافقی را که ترامپ با ایران ببندد، خراب خواهد کرد، راستش را بخواهید، اسرائیل اجازه نمیدهد بویِ صلح در منطقه به مشام برسد».
یک افسر ارشد سابق آمان نیز در رسانههای صهیونی اعلام کرد توافق نهایی با ایران به معنای شکست کامل تلآویو است، چون کشورهای منطقه با این واقعیت کنار آمدهاند که حکومت ایران قرار نیست سقوط کند و اکنون تلاش میکنند خسارتهای خود را کاهش دهند، در نتیجه حتی درباره مساله ایران نیز دیگر همسویی راهبردی واقعی میان اسرائیل و کشورهای خلیج فارس وجود ندارد و این یکی دیگر از پیامدهای منفی این جنگ است که شکاف رو به گسترش میان اسرائیل و کشورهای خلیج فارس را آشکار کرده است.
بازنده جنگ
اگر آنگونه که ترامپ ادعا کرده، آمریکا به توافق با ایران نزدیک باشد، بازنده قطعی این توافق بدون تردید بنیامین نتانیاهو خواهد بود که برای آغاز جنگ علیه ایران و ادامه جنگ هر کاری کرد اما در نهایت به بنبست رسید. گزارشها از داخل رژیم صهیونیستی نیز حاکی از آن است خشم زیادی از اقدام ترامپ در حرکت به سوی توافق با تهران وجود دارد و بسیاری از صهیونیستها تقصیر را گردن نتانیاهو میاندازند و برنامههای او در قبال ایران را شکستخورده عنوان کردهاند.
۲ روز پیش نیز روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز در گزارشی به نقل از ۲ مقام نظامی صهیونیست نوشت: آمریکا تقریبا بهطور کامل تلآویو را از روند مذاکرات با ایران کنار گذاشته و اسرائیل از مسیرهای غیرمستقیم از روند تحولات مذاکرات با ایران مطلع میشود! در گزارش نیویورکتایمز آمده است: پیش از آغاز جنگ علیه ایران در ۹ اسفند، بنیامین نتانیاهو هماهنگی نزدیکی با دونالد ترامپ داشت و حتی در نشستهای اتاق وضعیت کاخ سفید در واشنگتن نقش فعالی ایفا میکرد اما او اکنون از همه مذاکرات با ایران کنار زده شده است.
از سوی دیگر همین چند روز پیش ترامپ، نتانیاهو را بهشدت تحقیر کرد و گفت بیبی هر چه من بگویم انجام خواهد داد. ترامپ همچنین پس از اعلام احتمال توافق با ایران، با اعلام اینکه با نتانیاهو گفتوگو کرده، نشان داد فقط درباره توافق با ایران به نتانیاهو خبر داده اما قبل از توافق گفتوگویی با نتانیاهو نداشته است. گزارشها هم حاکی است نتانیاهو طی هفتههای گذشته چندین بار درخواست کرده است با ترامپ صحبت کند اما به گفته روزنامه «معاریو»، تنها دستیاران ترامپ به این درخواستهای نتانیاهو پاسخ دادهاند.
صهیونیستها دهههاست برای رویارویی آمریکا با ایران تلاش میکنند و طبیعی است وقتی ترامپ از احتمال توافق با ایران خبر داده است، صهیونیستها بسیار خشمگین شده و نگرانی خود را در مورد روند فعلی توافق با تهران پنهان نکنند. به گفته بسیاری از کارشناسان، یک تفاهمنامه دوجانبه بین تهران و واشنگتن، صرفنظر از اینکه نتانیاهو آن را بپذیرد یا نپذیرد، در صورت امضای نهایی، نقشه فشارها در کل منطقه را از نو ترسیم خواهد کرد و از این رو صهیونیستها از هرگونه توافقی با ایران برآشفتهاند./ وطن امروز
