به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ تجمع انبوه، یک محیط پویا و مستعد خطر است. اگرچه مسئولیت دستگاههای اجرایی و امدادی صرفاً برگزاری مراسم نیست و مدیریت ایمنی فضا هم در نظر میگیرند، اما شهروندان نیز باید با رعایت نکات ایمنی از بروز حادثه پیشگیری کنند. در ازدحام جمعیتهای میلیونی، خطر اصلی نه زمین خوردن که «فشار جمعیت و ناتوانی در تنفس» است. بررسیها نشان میدهد که در ازدحام شدید، بسیاری از قربانیان به دلیل فشار جمعیت و ناتوانی در تنفس، جان خود را از دست میدهند.
اصول نجات در ازدحام جمعیت
اکثر مردم تصور میکنند که در جمعیتهای متراکم، زمین خوردن، گم شدن یا کمبود راه فرار، مشکلزا است در حالی که بررسیها نشان میدهد در ازدحام شدید، بسیاری از قربانیان به دلیل فشار جمعیت و ناتوانی در تنفس، جان خود را از دست میدهند؛ اما چند اقدام ساده میتواند شانس نجات شما را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
اگر در موج جمعیت گرفتار شدید، دستها را جلوی سینه نگه دارید؛ درست مانند گارد یک بوکسور. این فضای کوچک، به ریههای شما فرصت نفس کشیدن میدهد. دقت کنید که با جمعیت نجنگید و هل ندهید زیرا حرکت ناگهانی فقط فشار را بیشتر میکند و همراه جریان حرکت کنید. به محض کاهش فشار، بهصورت مورب به سمت حاشیههای جمعیت بروید و خروج از مرکز تراکم را اولویت خود قرار دهید. علاوه بر این از دیوارها، نردهها و موانع سخت فاصله بگیرید زیرا این نقاط میتوانند به تلههای خطرناک تبدیل شوند.
اگر زمین خوردید، به پهلو جمع شوید، زانوها را به شکم نزدیک کنید و از سر و گردن خود محافظت کنید. البته به خاطر داشته باشید بهترین راه نجات از ازدحام، ترک زودهنگام محل پیش از تبدیل شدن شلوغی به بحران است.
پروتکل مدیریت ایمن تجمعات
طبق پروتکلهای ایمنی، توجه به این سه محور برای تیمهای اجرایی در تجمعات انبوه الزامی است:
۱. پیشگیری و آمادهسازی؛ تمامی خروجیها و مسیرهای فرعی باید از قبل شناسایی و به صورت استاندارد نشانهگذاری شوند. هماهنگی قبلی با تیمهای امدادی و شناسایی مراکز خدمات پزشکی، بخشی از تعهدات پیش از مراسم است.
۲. پایش لحظهای تراکم جمعیت؛ تیمهای مستقر باید به علائم افزایش تراکم جمعیت حساس باشند؛ از جمله ازدحام غیرمعقول در یک محدوده و رفتارهای پرخطر جمعیت. در صورت مشاهده این علائم، مداخلات صوتی و هدایت جمعیت باید بلافاصله انجام شود.
۳. مدیریت بحران؛ در صورت بروز ازدحام غیرقابل کنترل، اولویت با هدایت آرام جمعیت و جلوگیری از انباشت فشار است. تیمهای اجرایی باید از هجوم افراد جلوگیری کرده و در صورت بروز حادثه، سریعترین مداخلات را برای بلند کردن افراد زمین خورده، جهت جلوگیری از گسترش بحران انجام دهند.
مسئولان دستگاههای خدماتی باید دقت کنند که مدیریت جمعیت، خط مقدم پیشگیری از بحران است و تجمع ایمن، نتیجه برنامهریزی مسئولانه است.
چکلیست سفر ایمن برای ادای احترام در مراسم تشییع رهبر شهید ایران
بسیاری از شرکتکنندگان مراسم تشییع رهبر انقلاب، از شهرهای دیگر به تهران، قم و مشهد سفر خواهند کرد که با رعایت برخی موارد ساده میتوان سفری ایمن را تجربه کرد و از وقوع تصادفات پیشگیری به عمل آورد. این اقدامات باید پیش از خروج از منزل انجام شود. در مرحله اول باید آب، غذا و داروی مناسب برای همه اعضای خانواده در دسترس باشد. با توجه به گرمای هوا توصیه میشود که از شب قبل افراد به اندازه کافی آب مصرف کنند. سپس لباس و کفش راحتی با توجه به دمای هوا باید به همراه داشته باشند.
در مسیر چه نکاتی را رعایت کنید؟
مرحله بعدی نکاتی است که باید در طول مسیر مراسم به آنها توجه کرد. به همراه داشتن آب آشامیدنی و استراحتهای کوتاه مدت در طول مسیر مهم است. در طول مسیر توصیه میشود از ورود به محلهایی که جمعیت زیاد است خودداری کنید و در صورت احساس سرگیجه، ضعف، تنگی نفس و درد قفسه سینه، فوراً محل شلوغ را ترک کنید. باید دقت داشت که حتماً همه اعضای خانواده یک شماره تلفن همراه ضروری در اختیار داشته باشند تا در صورت نیاز به سایر اعضای خانواده متصل شوند.
توصیه به بیماران و سالمندان
در بخش دیگر، باید به سالمندان و بیماران توجه ویژه داشت. در ابتدا توجه کنید این عزیزان به هیچ وجه نباید تنها در مراسم شرکت کنند و باید فردی را به همراه داشته باشند، همچنین این همراه باید اطلاعات کاملی از وضعیت سلامت و بیماری این افراد داشته باشد. داروهای اورژانسی فرد بیمار در آن روز حتماً باید همراهشان باشد و در زمان مقرر داروها مصرف شوند و به اندازه کافی استراحت کنند.
مراقب کودکان باشید
کودکان یکی از گروههای سنی هستند که ممکن است در جمعیت زیاد آسیب ببینند. از گم شدن گرفته تا گیر کردن در جمعیت از جمله مواردی است که باید به آنها توجه کرد. در مجموع بهتر است کودکان در این مراسم شرکت نکنند و در صورت شرکت حتماً لباسهای روشن بپوشند که در جمعیت قابل تشخیص باشند. والدین حتماً باید دست آنها را بگیرند و لحظهای تنها نمانند. همچنین توصیه میشود کارتی شامل اطلاعات هویتی کودک، والدین و شماره تماس همراه آنها باشد. علاوه بر این هنگام ورود به مراسم از آنها عکسی تهیه شود که مشخص باشد دقیقاً همان روز چه لباسی بر تن دارند.
نکاتی که همه باید به آن توجه کنند
علاوه بر این، سالمندان و بیماران باید از ایستادن طولانی مدت بدون استراحت خودداری کنند و در صورت گرمای هوا، در سایه یا محلهای خنک استراحت کنند. دقت کنید که همه شرکت کنندگان در مراسم باید مسیرهای خروج و محل استقرار نیروهای امدادی را بشناسند و به سایر افراد توجه کنند. همچنین در صورت نیاز به شمارههای اورژانس ۱۱۵، آتشنشانی ۱۲۵، پلیس ۱۱۰ و هلال احمر ۱۱۲ تماس بگیرند. در صورت بروز گرمازدگی، علائمی مانند سردرد، سرگیجه، تهوع، تپش قلب، ضعف عضلانی، تشنگی مفرط و تغییر در میزان تعریق از نشانههای اصلی است. در صورت مشاهده این علائم باید فرد را به محیطی خنک منتقل و لباسهای تنگ را باز کرد و آب خنک به آرامی به او داد. با توجه به پیشبینی دمای ۳۸ تا ۳۹ درجه در روزهای برگزاری مراسم و احتمال گرمازدگی، زائران باید این نکات را جدی بگیرند.
جمعبندی
مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب، یک رویداد بزرگ ملی با حضور میلیونی مردم است. در کنار عظمت این حضور، رعایت نکات ایمنی، توجه به گروههای آسیبپذیر، مدیریت گرمازدگی و پرهیز از ورود به نقاط پرتراکم، وظیفه هر شهروند مسئول است. همانطور که دستورالعملهای سازمان پیشگیری و مدیریت بحران تهران تأکید کرده، پیشگیری از حوادث، با برنامهریزی مسئولانه و همراهی هوشمندانه مردم ممکن خواهد شد.
