به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ به دنبال تنشهای شب گذشته در تنگه هرمز و حملات به سه فروند کشتی تجاری که از مسیر با ریسک بالا در تنگه هرمز قصد عبور داشتند، امروز (چهارشنبه) دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در اظهاراتی اعلام کرد که تفاهم با ایران پایان یافته است.
این اظهارات همزمان با حملات هوایی جدید آمریکا به مواضعی در نزدیکی تنگه هرمز و بازگرداندن تحریمهای نفتی ایران صورت گرفت که نگرانیها درباره اختلال در عرضه انرژی از خاورمیانه را به شدت افزایش داد .
در پی این تحولات، قیمت نفت خام برنت در معاملات امروز با ۲.۶۸ درصد افزایش به ۷۶.۱۵ دلار در هر بشکه رسید و نفت وستتگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با ۲.۸۰ درصد رشد به ۷۲.۴۱ دلار در هر بشکه معامله شد. این در حالی است که هر دو شاخص نفتی دیروز (سهشنبه) نیز حدود ۳ درصد افزایش یافته بودند .
در بازار گاز اروپا، شاخص مرجع تیتیاف (TTF) در بازار آمستردام با جهشی بیش از ۴ درصدی به سطح ۴۸.۵ یورو در هر مگاواتساعت رسید.
قیمت قراردادهای آتی گاز نیز تا ۴.۹ درصد رشد کرد؛ این افزایش پس از آن رخ داد که حملات شب گذشته شامل یک نفتکش حامل گاز مایع قطر نیز بود که یکی از حساسترین بخشهای بازار انرژی را هدف قرار داد .
الجزیره در گزارشی تحت عنوان «تنشها در تنگه هرمز چه معنایی برای اقتصاد جهان دارد؟» نوشت: بازگشت تنشها به تنگه هرمز بار دیگر عامل ریسک ژئوپلیتیک را به بازارهای انرژی جهان بازگرداند، اما این شوک میان نفت و گاز یکسان نبود.
در حالی که قیمت نفت برنت افزایش یافت، جهش قیمت گاز اروپا بسیار تندتر بود، زیرا حملات به یک نفتکش حامل گاز مایع قطر رسید..
الجزیره با بیان اینکه تنگه هرمز در قلب سیستم انرژی جهان قرار دارد. روزانه ۲۰ میلیون بشکه یعنی حدود ۲۰ درصد مصرف جهانی و همچنین یکپنجم تجارت جهانی گاز مایع از همین مسیر عبور میکند.
شوک گاز از شوک نفت بدتر است
عامر شوبکی، کارشناس انرژی، در گفتوگو با الجزیره تأکید کرد که هدفگیری نفتکش قطر فقط به این کشور آسیب نمیزند، بلکه تعادل جهانی میان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان و نیز میان اروپای جویای امنیت زمستانی و آسیای خواهان تداوم رشد اقتصادی را بر هم میزند.
الجزیره در ادامه گزارش خود آورده است که شوک گاز از شوک نفت پیچیدهتر است. بخشی از نفت خلیجفارس از طریق خطوط لوله عربستان و امارات به دریای سرخ یا فجیره قابل انتقال است، اما گاز مایع خلیجفارس هیچ مسیر جایگزین عملی در خارج از هرمز ندارد.
هاشم عقل، کارشناس انرژی، نیز خاطرنشان کرد که تحولات امنیتی در هرمز، امنیت انرژی جهان بهویژه تأمین گاز مایع اروپا را در برابر مخاطرات حملونقل دریایی قرار داده است.
وی تأکید کرد که قطر که پس از کاهش وابستگی به گاز روسیه، ستون اصلی امنیت انرژی اروپا محسوب میشود، در مرکز این خطرات قرار دارد؛ چراکه تمام تولید گاز مایع قطر از تنگه هرمز عبور میکند و این مسیر برای این محمولهها غیرقابل جایگزین است.
آژانس بینالمللی انرژی در تازهترین گزارش خود درباره بازار گاز در سهماهه سوم ۲۰۲۶ اعلام کرد که تقاضای جهانی گاز امسال ۰.۵ درصد یعنی ۲۰ میلیارد مترمکعب کاهش مییابد. علت اصلی این کاهش، افزایش قیمتها و مهار تقاضا در نیروگاهها و صنایع پس از کاهش عرضه ناشی از درگیری آمریکا و ایران است.
آژانس در گزارش سهماهه دوم خود نیز آورده که بحران خاورمیانه شوک بزرگی به بازار گاز وارد کرده و تولید جهانی گاز مایع در مارس ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۸ درصد کاهش یافته است. آژانس تأکید کرده هر ماهی که محمولههای گاز مایع از هرمز عبور نکنند، به معنای خروج ۱۰ میلیارد مترمکعب از عرضه خواهد بود.
الجزیره در پایان گزارش خود به خطر زمستانی پرهزینه برای اروپا اشاره کرده است. شوبکی هشدار میدهد که پرسش اروپا دیگر فقط «آیا مخازن را پر میکنیم؟» نیست، بلکه «با چه قیمتی؟ با چه هزینهای برای صنعت؟ و با چه اثر تورمی؟» است.
هر اختلال جدید در هرمز به معنای زمستانی پرهزینهتر برای اروپا، فشار بیشتر بر آسیا و جهانی شکنندهتر خواهد بود. بهوضوح در بازارهای انرژی دیده میشود که هدفگیری نفتکشهای گاز در تنگه هرمز، اقتصاد جهانی را در آزمون تازهای از هزینههای برق، حملونقل، بیمه و صنعت قرار میدهد.
